Terug naar nu!

Het gerechtshof in Amsterdam heeft besloten dat Wilders zich voor de strafrechter moet verantwoorden voor zijn uitlatingen in verschillende media en ook voor zijn film Fitna. Wilders zou aanzetten tot haat en discriminatie met eenzijdige, sterk generaliserende formuleringen die een radicale strekking hebben. Formuleringen, die mensen in hun waarde aantasten. Ons openbaar ministerie vond eerder dat Wilders niet vervolgd hoefde te worden, omdat onze democratie wel tegen een stootje kan. En Wilders? Die is aangeslagen, zo laat hij weten. Hij kan kennelijk niet tegen een stootje. Al weer een zwarte dag voor de vrijheid van meningsuiting. Voor de democratie.
Natuurlijk heeft ook deze medaille verschillende kanten.
Mag je kritiek hebben op de islam, het christendom, de joden en ga zo maar door? Ja, dat mag. Mag je generaliseren en hele bevolkingsgroepen op een hoop gooien? Misschien. Maar vast staat dat je dan de werkelijkheid geweld aan doet. Je spreekt bewust en opzettelijk onwaarheid. We weten al, dat Wilders niet van nuanceren houdt en dat hij niet tegen kritiek kan. Iedereen die het niet met hem eens is kan de pot op of het gekkenhuis in. Hij is niet in staat om op het scherp van de snede te debatteren zonder te vervallen in platitudes. Hij wil niet verbinden, hij wil verdelen. Onze wet kent een haatzaai-artikel en dat zou Wilders, die deel uitmaakt van de wetgevende macht moeten weten. De wet geldt voor iedereen en dus ook voor hem. De ‘rule of law’ is een van de pijlers van de democratie.
Hitler is ook democratisch aan de macht gekomen. Dat bewijst dat het volk soms tegen zijn eigen domheid beschermd moet worden. Maar hoe doe je dat op democratische wijze? Dat kan alleen maar als iedereen zijn of haar verantwoordelijkheid neemt, door zich de vraag te stellen wat gedaan moet worden om die democratie te beschermen en beter te maken. Het antwoord kan verschillen. Wat gedaan moet worden derhalve ook. Als individuele kiezers moeten wij ons de vraag stellen of het ons als samenleving verder brengt als we op Wilders stemmen. De media moeten zich de vraag stellen of het ons verder brengt als alles wat Wilders uitkraamt goed genoeg is om de voorpagina te halen. Of het nieuws is als hij weer eens een hele bevolkingsgroep of religieuze gemeenschap beledigt. Of zij niet juist de nuances moeten aanbrengen die Wilders bewust achterwege laat. Het openbaar ministerie en de rechterlijke macht moeten erop toezien, dat niemand zichzelf boven de wet plaatst. Of het nu een politieagent is die tegen een kerk plast of een volksvertegenwoordiger die aanzet tot haat en discriminatie.
Wilders wil nu natuurlijk niets liever dan het zielige jongetje uithangen, dat niet mag zeggen wat hij wil. Of de martelaar, die aan de schandpaal genageld wordt door al die watjes die ons land al tijden onveilig maken. De uitspraak van het gerechtshof komt hem eigenlijk wel van pas. Wilders is niet zielig en hij is ook geen martelaar. Hij is een berekenende politicus, die macht wil en die denkt hij te kunnen verwerven door ongenuanceerd stelling te nemen. Hij onderschat ons. De grote meerderheid doorziet zijn spel.

Even terug naar februari 2008!

Het kost me enige moeite. Ik moet mezelf overwinnen. Ik twijfel. Moet ik er nu aandacht aan besteden? Want dat is juist wat hij wil. Aandacht. Stemmen. Volgens Geert Wilders kan minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken 'de pot op'. Lafbekken zijn het, ze doen het in hun broek voor die moslims. Zo niet Wilders. Die is moedig. Hij durft te zeggen wat velen alleen maar denken. Hij ziet het gevaar. Stoere taal. Maar laten we ons eens proberen voor te stellen wat er gaat gebeuren als de Partij voor de Vrijheid het in Nederland voor het zeggen krijgt. Dan wordt de Koran verboden en zullen er waarschijnlijk massale boekverbrandingen plaats gaan vinden. De ruiten van door moslims gedreven winkels zullen ingegooid gaan worden, door niet door enige diepgang gehinderde vrijheidsstrijders. Moslims worden opgepakt en gedeporteerd. Er komt een hek om Nederland te staan. Klinkt bekend. Wilders vergelijkt zelf de Islam met het nationaal-socialisme. Nu is Wilders geen socialist, maar zeker wel een nationalist. Fitna, beproeving. Is de Islam de beproeving waar Nederland voor staat? Of is dat juist Wilders zelf? Waar de nuance ontbreekt,regeert de oppervlakkigheid. de Partij voor de Vrijheid zou wel eens de grootste bedreiging voor die vrijheid kunnen blijken te zijn. In een vrij land mag Wilders doen wat hij doet. En zeggen wat hij zegt. Wat ik me afvraag is of hij, als hij het ooit voor het zeggen krijgt in Nederland, nog iemand toe zal staan om een film te maken over de beproeving die hij voor onze democratie is gebleken. Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Wilders is het echte gevaar!

Barack Obama

Het is onmiskenbaar. Obama raakt en beweegt vele mensen. Zelfs in Nederland. De Nederlandse Obama-fanclub, gisteren bijeen in Scheveningen, kent en verenigt leden afkomstig uit alle lagen van de bevolking, van alle gezindten en van SP tot VVD. United! We are one. Ze hielden het niet droog bij de inauguratie. Verenigd in wat? Give us hope Obama, give us hope Obama, hope before the morning comes! Obama geeft mensen hoop. Waarop? Op een betere wereld? Geloven we echt dat een man die kan bewerken? Obama zelf gelooft dat niet. Yes WE can. Wij kunnen het! Als we in staat zijn om ons eigen belang te overstijgen. Als we verder kijken dan onze eigen neus lang is. Als we proberen te begrijpen in plaats van op de eerste plaats onze eigen positie voor het voetlicht te brengen en te verdedigen. Als we onszelf kunnen verplaatsen in de positie van de ander. Als we onszelf kunnen zien door de ogen van de ander. Als we in staat zijn zelf te veranderen in plaats van alleen maar van anderen te verwachten dat zij dat doen. Als we bereid zijn kennis te nemen van en ons te verdiepen in andere culturen. Als we niet doen alsof wij de wijsheid in pacht hebben en daarom alles beter weten. We kunnen niet een man opzadelen met deze onmenselijke taak. We moeten het samen willen doen. The spirit of service.
De verwachtingen zijn hoog gespannen. Te hoog zeggen nogal wat mensen. Maar misschien zijn dat juist de mensen die niet bereid zijn de mouwen op te stropen, de zaak af te stoffen, hoop boven angst te stellen, waarden en idealen overeind te houden ook als dat minder veiligheid betekent. Misschien zijn dat juist de mensen die zich al bij voorbaat indekken, zodat ze later kunnen zeggen dat ze het altijd al gezegd hebben.
Amerika heeft een nieuwe president. De 44ste. Hij heeft zijn landgenoten meteen duidelijk gemaakt, dat wie anderen wil veranderen eerst zichzelf zal moeten veranderen. Dat veranderingen tijd kosten. Hij heeft de wereld een dubbele, maar duidelijke boodschap gegeven. Amerika zal een bondgenoot zijn voor alle vrienden van vrede. Oude waarden kunnen niet gebroken worden door mensen die geweld, terrorisme en corruptie gebruiken als middelen om macht te verkrijgen. Zij zullen verslagen worden. De idealen winnen het uiteindelijk altijd van de wapens. Open de vuist en de hand zal je gereikt worden.
Een nieuwe koers, een ander geluid. Inspirerend leiderschap. Om te beginnen niet slecht.

Wat beweegt ons?

We zitten met z’n allen op een bol die door de onmetelijke, oneindige ruimte zweeft. We draaien in een jaar om onze zon en elke dag om onze eigen as. Onze enige maan draait in een maand tijd om ons heen. Dat was altijd al zo. We kunnen ons die onmetelijkheid, die oneindigheid niet voorstellen. Alles moet een begin en een einde hebben. Het moet overzichtelijk, beheersbaar zijn. Het is goed of kwaad. We zijn zelf tijdelijk. Een nietige toevalligheid in de eeuwigheid. We zijn ontstaan en zullen weer vergaan. Alles wat wij mensen doen is gericht op beheersing. Op beheersen en beheerst worden.. Op het zoveel mogelijk elimineren van risico’s. De risicoloze maatschappij. Ruim 6,6 miljard mensen beheersen en worden beheerst. In het groot en in het klein. En het is allemaal schijn. We willen zo graag geloven, dat we beheersen. Iedereen op zijn of haar eigen wijze. Maar steeds opnieuw blijkt dat we machteloos zijn als het er echt op aankomt. We staan nog steeds machteloos tegenover de elementen,vuur, water, lucht en aarde. Branden, overstromingen, tornado’s en aardbevingen laten ons zien hoe nietig we in feite zijn. Het is niet meer dan toeval dat we er nog zijn. We doen er desalniettemin alles aan om onze toekomst en die van onze kinderen en kindskinderen veilig te stellen. We hebben het er maar druk mee. Kijk naar de zaadbank met plaats voor meer dan twee miljard zaadjes van gewassen uit de hele wereld op Spitsbergen, de ‘Svalbard global seed vault’. Zinvol of waanzinnig?We leven slechts een seconde en nog minder in het heden en bouwen voortdurend een verleden op. Dat verklaart ons vooruit kijken. We willen zo ver mogelijk vooruit zien. Stellen scenario’s op. Willen weten wat we morgen moeten doen om overmorgen te overleven. Elke seconde telt. Er is geen tijd. Optimisten zeggen dat we zullen overleven. Pessimisten stellen dat we onszelf zullen vernietigen. Wat is waar? Volgens Hugo Claus bestaat de waarheid niet en wordt ze zelfs elke dag gelogen. Kun je liegen wat niet bestaat? Of zijn er vele waarheden en hangt het er maar net vanaf hoe en van waar je kijkt? Of draait het allemaal alleen maar om belangen? Een stevige aardbeving en de zaadbank is weg. Wat als onze planeet uit elkaar barst of in botsing komt met een ander hemellichaam? Wat gebeurt er dan met die miljarden zaadjes, die zo zorgvuldig bij -18 bewaard werden? Waarop bereiden we ons voor? Waar is de rede? Het verstand? De eigenschap, die ons van de dieren en planten onderscheidt. Wij kunnen denken. Wat heeft dat opgeleverd? Grote en kleine denkers. Wat weten we? Weten we nog steeds meer niet, dan we wel weten? Omdat we alles zo graag willen beheersen, vergeten we wel eens dat we er deel van uit maken. Van dat grote geheel. We geven onszelf de indruk dat we erboven staan. In ons streven naar beheersing, naar het veiligstellen van de toekomst, hebben we onze natuurlijke vijanden uitgeschakeld. Uitgeroeid, gedomesticeerd, in dierentuinen of reservaten opgesloten. En ook in gevangenissen. We moeten eten en voorkomen dat we gegeten worden als we willen overleven. Om de een of andere reden hebben we onze bol, die uit land,water, lucht en vuur bestaat, verdeeld in landen. We hebben grenzen getrokken. Lijnen, die alleen in onze hoofden bestaan. Lijnen, die we willen verschuiven en verdedigen. Lijnen van lucht, die niemand tegen kunnen houden. Het zijn niet die lijnen, die ons tegenhouden. We houden elkaar tegen. We vertrouwen elkaar niet. Zijn bang voor elkaar. We zijn elkaars predatoren geworden. We slachten enkel nog elkaar af. In het groot en in het klein. Daar zou de Partij voor de Dieren tegen in het geweer moeten komen. We staan in ons recht. We hebben gelijk. We twijfelen niet aan onze goede bedoelingen. En we zijn bang. De wereld is bang. Er zijn slimmeriken die dat weten en gebruik maken van die angst. Mensen, die olie op het vuur gooien. Mensen, die zo verdraaid zeker lijken te weten wat waar is en wat niet. Wat waar is, is dat wij er met al ons verstand niet in slagen elkaar de aarde en het leven te gunnen. Het kan dus niet de rede zijn, die ons handelen drijft. Wat wel? Wat drijft ons? Wat raakt ons? Wat beweegt ons?

Toekomst?

Een grote komeet nadert de aarde. Met man en macht wordt getracht het naderend einde te verhinderen. Eendrachtig, zo lijkt het. Raketten worden gelanceerd. Laserstralen gericht. Een kamikazeruimtevaart met mega – atoombommen gestart. Niets helpt. De aarde zal getroffen worden. Uiteensplijten in kleinere en grotere delen. In stof. Waar wordt de aarde getroffen? Hoe zal ze uiteenvallen. De dag des oordeels zeggen de katholieken en geven zich over aan de wil van hun heer. De fundamentalistische moslims verenigen zich met andere godsdienstfanaten en trekken naar het beloofde land. Zuid – Amerika, zo voorspellen de wetenschappers, zal als grootse brok het heelal in suizen. Het grootste stuk overblijvende aarde. De ongelovigen worden uitgeroeid om plaats te maken voor de echte gelovigen, die hun leiders, die er vooral zelf beter van worden, schaapachtig volgen. Dan komt de klap. De wetenschap heeft weer eens gefaald. De berekeningen kloppen niet. De komeet ramt de aarde precies bij Buenos Aires. Niets blijft er over. We zijn weer gewoon stof.

Verhaal

‘Ken je dat?’,vroeg ik hem. ‘Je bedenkt een verhaal, jouw verhaal, jouw kijk op de werkelijkheid. En dan, ineens, heb je het niet meer in de hand. Je eigen verhaal gaat er met je vandoor. Het neemt het heft in eigen handen. Je bent de regie kwijt. Jouw verhaal gaat letterlijk zijn eigen leven leiden. Je staat erbij, kijkt ernaar. Het overkomt je. Je kunt niet meer terug, zonder je gezicht te verliezen, ook al is het jouw verhaal niet meer. Het lijkt een beetje op ‘Two dragons’, het resultaat van een schrijfwedstrijd van ECI. De eerste bijdrage kwam van Esther Verhoef, waarna de beste hoofdstukken van de inzenders aan het verhaal werden toegevoegd. Het resultaat werd een thriller, die Esther waarschijnlijk niet bedacht zou hebben.
Zo heeft Wilders de opening van zijn campagne tegen de Islam bedacht. Slim inspelend op onderbuikgevoelens in de samenleving. Slim reagerend op een falend beleid met betrekking tot de integratie van minderheden. Slim gebruik makend van de snelheid, waarmee we leven. Zo snel, dat er geen tijd meer is om ergens echt over na te denken. Geen ruimte latend voor nuancering. Wie kritisch reageert, wordt verketterd en is een bange schijterd, die de waarheid niet onder ogen durft te zien. Weet je wat ik me wel eens afvraag? Wat zou die Wilders nu echt denken? Wat gaat er in die man om? Wat wil hij bereiken? Ik denk dat hij de regie over zijn verhaal al lang kwijt is. Het verhaal is uit zijn hand gelopen. Allerlei schreeuwers leveren dagelijks nieuwe bijdragen. De hele wereld doet mee.’
‘Wat zou er gebeurd zijn, als niemand gereageerd had?’, vroeg hij.
‘Ik weet het niet, maar ik vermoed dat hij dan steeds harder had moeten schreeuwen om gehoord te worden. Steeds ongenuanceerder had moeten worden. En tenslotte ongeloofwaardig. Nu hoeft hij niets meer te doen. Hij regisseert nog een filmpje, maar al lang niet meer het verhaal. De schreeuwers reageren al, voordat er ook maar een beeldje zichtbaar is geweest. Het verhaal gaat zijn eigen weg. Met tientallen bijdragen, maar zonder eindredacteur. En dat is het grote gevaar.’

Chemie of wie coacht de coach?

John Floore vertrok bij het Limburgs Symphonie Orkest (LSO). Gertjan Verbeek moest weg bij Feijenoord. Er was in beide gevallen geen chemie meer tussen leider en medewerkers. Dat hoor ik wel vaker. En steeds vraag ik me af wat daarmee nou precies bedoeld wordt. Heel lang geleden, op de HBS, heb ik wel scheikunde gehad, maar daar heb ik niets geleerd over de chemie tussen mensen. In eerste instantie flitste, toen ik erover nadacht, door mijn hoofd dat er juist wél sprake moest zijn van chemie, want kennelijk leidde het feit dat er bij het LSO en Feijenoord wat mensen bij elkaar gevoegd zijn tot een reactie. Nu kunnen chemische reacties langzaam verlopen, zoals bijvoorbeeld bij een roestende auto, maar ook heel snel, zoals bij een ontploffing. Maar bij het LSO en Feijenoord gebeurde het langzaam en de boel ontplofte toch. Er was geen chemie. Ik begin het geloof ik te begrijpen. Er was geen chemie en daardoor ontstond de ontploffing. Nee, dat kan ook niet. Ontploffingen vinden niet plaats zonder een chemische reactie. Ik kom er niet meer uit en zoek mijn toevlucht tot allesweter Wikipedia. Daar stuit ik op het begrip mengsel. “Een mengsel is in de scheikunde een combinatie van twee of meer verschillende chemische stoffen die door elkaar worden gehusseld zonder dat daarbij de moleculen hun identiteit verliezen. Een mengsel wordt gekarakteriseerd door de moleculen die eraan deelnemen en de verhouding van hun hoeveelheden. Het is mogelijk dat in een mengsel een chemische reactie optreedt, maar daarmee verandert het mengsel; er is na een chemische reactie sprake van een ander mengsel, met een andere samenstelling.” (Wikipedia )
Dat helpt. Een organisatie, zoals een orkest of een voetbalclub, zou je kunnen zien als een combinatie van verschillende (groepen van) mensen, die door elkaar gehusseld worden zonder hun identiteit te verliezen. Er kan een reactie ontstaan, maar dan verandert de organisatie. Dan wordt de som meer dan het geheel der delen. Dat gebeurde dus niet bij het LSO en Feijenoord. De elementen in die organisaties vertoonden een afstotingsreactie. Ze verwijderden zich van elkaar. In beide gevallen wisten de leiders dat het aan de medewerkers lag. Floore had het over rotte appels, die teveel tijd hadden om zich met regels bezig te houden en Verbeek vond zichzelf wel een vechter, maar wilde niet de strijd aangaan met windmolens. Hij bedoelde de spelers. Zouden Floore en Verbeek ook wel eens naar zichzelf gekeken hebben? Hebben ze hun best gedaan om te begrijpen, voordat ze begrepen wilden worden? Hebben ze goed geluisterd? Manfred Kets de Vries zegt dat een vis altijd begint te rotten bij de kop. Rotten is net als roesten een chemische reactie. Er was dus wel degelijk chemie.