Onafhankelijkheidsdag

Op 12 juni vieren de Filipinos hun onafhankelijkheidsdag. Araw ng Kalayaan. Letterlijk betekent het 'Dag van de vrijheid'. De datum grijpt terug naar de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring die Emilio Aguinaldo, de eerste president van de Filipijnen (van 1899 tot 1901) aflegde in 1898.

Geschiedenis in het algemeen en de Filipijnse geschiedenis in het bijzonder kent veel onduidelijkheden en interpretaties. Ze wordt ook nogal eens herzien als er nieuwe feiten aan het licht komen. Daarenboven is er veelal sprake van nationale vooringenomenheid. We kijken nu eenmaal vaak naar ons verleden door een gekleurde bril.

Officieel maakte de verklaring van Aguinaldo een einde aan de Spaanse bezetting, die in 1521 begonnen was. Maar intussen was ook de Spaans-Amerikaanse oorlog begonnen, die uiteindelijk eindigde met het Verdrag van Parijs, waarin de Amerikanen de Filipijnen van de Spanjaarden overnamen en betaalden voor de aangelegde infrastructuur. En die Amerikanen waren toen niet van plan de onafhankelijkheid van de Filipijnen te erkennen. Dat deden ze pas op 4 juli 1946. De vraag is derhalve hoe lang te Filipijnen onafhankelijk zijn. Is dat 118 jaar of 70 jaar?

Tot 1962 werd 'Araw ng Kalayaan' gevierd op 4 juli. President Macapagal besloot toen echter dat het 12 juni moest worden. Daarom niet getreurd. 4 juli werd vanaf 1962 'Dag van de Republiek' en 'Dag van de Amerikaans-Filipijnse Vriendschap'. We vieren de feesten hier zoals ze vallen.

Zo zijn er ook nogal wat nationale helden. De bekendste is Jose Rizal, die op 30 december 1896 door de Spanjaarden terechtgesteld werd. Maar er is ook Andres Bonifacio en er is Lapu-Lapu, de eerste die zich in 1521 tegen de Spaanse invasie verzette en daarbij Ferdinand Magellaan om het leven bracht. De feitelijke bezetting van de Filipijnen door de Spanjaarden werd daardoor een dikke veertig jaar vertraagd. Rizal en Bonifacio hebben hun eigen feestdagen en naar Lapu-Lapu is een stad en een vis (rode koraalbaars) vernoemd. Hij figureert verder op een munt en in de wapenschilden van de Nationale Politie en de brandweer.

    


Dit jaar besteedden ook Google en Facebook aandacht aan 'Araw ng Kalayaan'. Op de zoekpagina stond een jeepney ( het nationale openbaar vervoersmiddel) versierd met de Filipijnse vlag. Pikant detail was, dat Facebook in eerste instantie de vlag verkeerd om gebruikte. De Filipijnse vlag kent een blauwe en een rode band. In vredestijd hoort de blauwe band boven te zijn, terwijl in oorlogstijd de rode band boven komt. Het 'foutje' werd snel ontdekt, Facebook bood haar excuses aan en daarmee was de oorlog weer voorbij.

Heroes

Every nation has its heroes. The Philippines have José Rizal and Andrés Bonifacio. Although there is some discussion about who deserves it most, Rizal is commonly regarded as national hero number one. Of course there are more heroes in the country’s history. Some people would call Lapu Lapu, who was responsible for the death of Ferdinand Magallan one, or general Aguinaldo , who declared the first republic of Asia in 1899 and who became the first President, but on the other hand he was responsible for Bonifacio’s execution, or Gomburza (Gomez, Burgos and Zamora) , the three intellectuals (all priests) that were killed by garrote in 1872 because they crusaded for reforms and allegedly instigated the Cavite mutiny (Rizal dedicated his Filibusterismo to them) or the Trece Martires (thirteen martyrs) of Cavite, who were executed by a firing squad in 1896 for cooperating with the Katipunan, the famous revolutionary society, or Apolinario Mabini, the first Prime Minister of the Philippines, who opposed to the Spanish and later to the American colonial rule. Without any doubt there are many more. But for this strange foreigner the first two names that were brought to my attention were those of Rizal and Bonifacio.

Visits to Intramuros, Rizal Park (also called Luneta Park), the house, where Bonifacio was trialed in Maragondon, Cavite and also the reading of ‘Noli me Tangere’ (the Noli) and ‘Filibusterismo’ (The Fili) brought me a little bit closer to the country’s history of occupation, resistance and sacrifice.

José Rizal was executed on December 30^th 1896 (now Rizal Day). Andrés Bonifacio faced the same ordeal on May 10^th 1897. The first one influenced the resistance with his ideas and writings, the second one kicked off the revolution by – together with many of his followers – tearing up their community tax certificates (cedulas), by declaring independency on August 23^rd 1896 and by calling all towns for a simultaneous attack on Manila. June 19^th and November 30^th, the birthdays of both men, are national holidays in The Philippines.