De RK Kerk en het Openbaar Ministerie

‘Ieder huisje heeft zijn kruisje’, placht mijn moeder te zeggen. Vrij vertaald betekende dat, dat er overal wel iets is. Deetman heeft kunnen onderzoeken, dat er in ieder geval binnen de Katholieke Kerk tussen 1940 en 1985 iets was. Net als iedere andere organisatie heeft ook de RK Kerk getracht die vuile was zoveel mogelijk binnenskamers te houden. Zo bijzonder is dat mijns inziens niet en het doet niets af aan het feit dat er misdrijven gepleegd zijn, die – in enkele zeldzame gevallen - bestraft zijn en – in waarschijnlijk zeer veel meer gevallen – bestraft hadden moeten worden. De verantwoordelijken, met name de bisschoppen en misschien binnenkort ook de hoogste baas, worden uitgenodigd, nee opgeroepen, af te treden. Weggaan is de vorm van verantwoordelijkheid nemen die het meest populair geworden is.

Het nieuws ter zake volgend kwam de vraag bij me op hoeveel aangiften er in de door Deetman onderzochte periode bij de politie gedaan zijn en hoe die door justitie afgehandeld zijn. Op zoek naar gegevens daarover stootte ik op een rapportje dat Mr. Dr. D.W. Steenhuis, op verzoek van de Vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid en in opdracht van de heren Opstelten en Teeven, in juni van dit jaar uitgebracht heeft onder de titel: ‘Nil Novum, een onderzoek naar de manier waarop het Openbaar Ministerie is omgegaan met zedenzaken tegen Rooms - Katholieke geestelijken’. Ik kan mij niet herinneren dat het veel ophef veroorzaakt heeft. Steenhuis wilde de periode 1980 – 2010 onderzoeken, maar kwam al snel tot de conclusie , dat het onmogelijk was een gedegen onderzoek uit te voeren en beperkte zich toen maar tot de jaren tachtig. Je zou kunnen stellen dat Deetman in de archieven van de RK Kerk meer geluk gehad heeft dan Steenhuis in die van het OM. Uit gesprekken met direct betrokkenen is Steenhuis voorts niet gebleken van afspraken tussen de RK Kerk en het OM inzake een sepotbeleid en dus wordt de conclusie getrokken dat die er kennelijk ook niet waren. Joep Dohmen, zo vermeldt Steenhuis nog wel, heeft daarover in zijn boek ‘Vrome Zondaars’ , dat in september 2010 verschenen is, de nodige twijfels aangemeld. Die konden echter wegens gebrek aan bewijs niet verder onderbouwd worden, mede omdat bij het OM veel archiefstukken vernietigd zijn. Over de periode die Deetman onderzocht heeft merkt Steenhuis op, dat niet uitgesloten kan worden dat er in de voor – voor- Gonsalvestijd wél afspraken zijn geweest, al kunnen de betrokkenen zich daarvan niks herinneren. ( Mr. R. Gonsalves was – dat terzijde - Procureur-Generaal van 1986 tot 1997 en is door de VPRO wel eens ‘de meester van de doofpot’ genoemd, naar aanleiding van zijn optreden bij de pacificatie van de Baliemvallei in Papoea Nieuw – Guinea). Nee, natuurlijk niet, want ook bij het OM houden ze de vuile was graag binnen. Het rapportje gaat er verder vanuit dat er maar weinig aangiften gedaan zullen zijn. De RK Kerk was machtig, veel mensen waren ervan afhankelijk en dus werd er gezwegen. Wat mij betreft is in ieder geval de schijn gewekt, zoals dat tegenwoordig ook zo mooi heet als je eigenlijk niks weet, dat het OM zijn zaakjes niet op orde heeft. Ik heb nog niemand om het aftreden van Opstelten en Teeven horen roepen. Dat wordt nu toch wel tijd!

Toch blijf ik nieuwsgierig. Ik overweeg een meldpunt op te richten voor alle slachtoffers van de dienaren der RK Kerk. Daar kan gemeld worden of er ooit aangifte gedaan is en hoe daarmee door politie en het Openbaar Ministerie omgegaan is. Mogelijk dat er aldus toch wat feitenmateriaal op tafel komt. Ik acht niet uitgesloten, dat de scheiding tussen Kerk en Staat in Nederland tussen 1940 en 1985 nog niet geheel voltooid was.

Vredesgeschenk

Paus Benedictus XVI, voorheen kardinaal Ratzinger, heeft het afgelopen weekend vier in 1988 geëxcommuniceerde bisschoppen weer in de Rooms Katholieke Kerk opgenomen. De vier, Bernard Fellay, Bernard Tissier de Mallerai, Alfonso de Galarreta en Richard Williamson waren in 1988 door Marcel Lefevbre tot bisschop gewijd. Lefevbre richtte in 1970 de priesterbroederschap Pius X op. Dat deed hij als reactie op de vernieuwingen van het tweede Vaticaans concilie. Lefevbre, die in 1991 overleed, behoorde tot de traditionele vleugel van RK Kerk. Hij was bijvoorbeeld van mening dat de mis volgens de Tridentijnse Ritus, die teruggaat tot Paus Pius V (1570), opgedragen behoorde te worden.
In mei 1988 tekende Lefevbre met de toenmalige kardinaal Ratzinger een protocol, waarin hem de benoeming van één bisschop werd toegestaan. Al zijn kandidaten werden vervolgens afgewezen en hij had het gevoel dat de RK Kerk hem aan het lijntje wilde houden. Dat leidde tot de bisschopswijding van de eerdergenoemde vier en de daaropvolgende excommunicatie door de RK Kerk, die op 2 juli 1988 door Paus Johannes Paulus II bekrachtigd werd.
De vader van Marcel Lefevbre werd overigens door de nazi’s in 1944 in het concentratiekamp Sonnenberg gefusilleerd, omdat hij zich onder meer ingezet had voor vluchtnetwerken ten behoeve van Joden. Lefevbre zal zich dus wel in zijn graf omgedraaid hebben toen hij de uitlatingen van de door hem gewijde bisschop Richard Williamson hoorde, als hij ze gehoord heeft.
In 2007 heeft Paus Benedictus XVI ook al de mogelijkheden om de mis weer volgens de Tridentijnse Ritus op te dragen verruimd. De huidige Paus is dus al langer bezig om de traditionalisten weer binnen boord te halen. Toen hij amper vier maanden het ambt bekleedde had hij al een gesprek met Bernard Fellay. Daarom hoeft het opheffen van de excommunicatie uit 1988 geen verbazing te wekken.
Net als in de seculiere gemeenschap, lopen er ook in de klerikale vogels van allerlei pluimage rond. Van pedofielen tot Holocaust ontkenners. Tot de laatste categorie behoort Richard Williamson, inmiddels weer bisschop binnen de RK Kerk. Hij is een fan van Ernst Zündel, die in 1974 het boek ‘Did six million really die’ publiceerde. Daarnaast heeft hij blijk gegeven van uitgesproken opvattingen over vrouwen, communisten, vrijmetselaren, Joden en 9/11. We weten dus waar bisschop Richardson staat. Als de man strafbare uitspraken doet, moet hij vervolgd worden. Het openbaar ministerie in Regensburg doet inmiddels onderzoek naar de uitspraken van Williamson over de Holocaust. Misschien komen ze, net als het Nederlandse openbaar ministerie bij Wilders, tot de conclusie dat er geen vervolging nodig is, omdat de RK Kerk en de democratie wel tegen een stootje kan. Een rechter kan dan nog altijd anders besluiten.
Voor het overige zou ik niet al teveel aandacht besteden aan meneer Richardson. Veel van zijn collega’s hebben inmiddels afstand genomen van zijn uitspraken. De Nederlandse bisschoppen noemen zijn uitspraken zelfs idioot en respectloos. Harde taal van vergevingsgezinde gelovigen. Ze hadden ook kunnen zeggen: ‘Heer, vergeef het hem, hij weet niet wat hij zegt!’ Maar ja, uitkijken moeten we wel. Er zijn altijd weer van die domoren die achter zulke lieden aan hollen.