Verkiezingen in Noordrijn - Westfalen

Nadat de minderheidsregering van Hannelore Kraft in maart gevallen was, omdat de liberale FDP weigerde de begroting goed te keuren, waren er gisteren in Noordrijn - Westfalen (NRW) verkiezingen. Wat verwacht werd is gebeurd. De voormalige minderheidsregering van SPD en Bündnis 90/Grünen heeft nu een meerderheid gehaald. Samen veroverden ze 128 van de 237 zetels in de Düsseldorfse Landdag. Een mooi resultaat voor Hannelore Kraft en Sylvia Löhrmann, de gezichten van de coalitie, die campagne voerden onder het motto ‘zeggen wat je doet en doen wat je zegt’. Kraft leidde de SPD naar 39.1% van de stemmen. Löhrmann wist haar partij redelijk constant te houden ( 11,3 %). Andere winnaars waren de FDP, die onder leiding van voormalig landelijk Geschäftsführer Christian Lindner uit de voorspelde as wist te herrijzen en 8,6% haalde, ruim boven de 5% grens en de Piraten, die hun vierde Landtag enterden met 7,8% van de stemmen. Waar winnaars zijn, zijn natuurlijk ook verliezers. De grootste klap kreeg de CDU. Met 26,3% van de stemmen scoorde zij de laagste uitslag sinds 1950. Dat was voornamelijk te wijten aan het gestuntel van lijsttrekker Norbert Röttgen, in het dagelijks leven milieuminister in het kabinet van mevrouw Merkel. Twee kapitale blunders kostten hem zijn politieke kop. Allereerst verzuimde hij , zulks in krasse tegenstelling tot Hannelore Kraft, duidelijk te maken dat hij als winnaar ( minister-president) of als verliezer ( fractievoorzitter ) voor NRW zou kiezen. Hij liet zijn baan als milieuminister in Berlijn boven de kiezersmarkt in NRW zweven. Ten tweede probeerde hij de Europapolitiek van mevrouw Merkel tot inzet van de verkiezingen in NRW te maken en kreeg prompt een draai om zijn oren van diezelfde mevrouw Merkel, die de bui al zag hangen. Ze verklaarde dat de verkiezingen in NRW om niets minder gaan dan de zetelverdeling in de Landtag en de toekomstige regering van NRW, maar ook om niets meer! De andere verliezer van deze verkiezingen is die Linke, die de drempel van 5% deze keer niet meer wisten te halen.

Omdat NRW het grootste land van de Bondsrepubliek is werpen deze verkiezingen in de ogen van vele commentatoren hun schaduw vooruit naar de ‘Bundestagswahlen’ van 2013. Een pak slaag voor de CDU/ Angela Merkel en Merkel lijdt ongekende nederlaag, schreeuwen de koppen vandaag. De vraag is of dat waar is. De CDU in NRW heeft inderdaad een pak slaag gekregen, maar de steun voor Merkel op bondsniveau is nog altijd heel groot. Norbert Röttgen is niet langer een van de kroonprinsen van de CDU. Dat staat vast. Ondanks of juist door de geweldige prestatie van Christian Lindner, zal met name de positie van FDP-leider Philipp Rösler stevig onder druk komen te staan. Op bondsniveau staat de FDP er niet goed voor, maar bij de laatste twee landdagverkiezingen wisten zowel Lindner als Wolfgang Kubicki in Schleswig-Holstein goede resultaten te bereiken. Beide zijn niet bepaald vrienden van Rösler. Daarmee komt niet de positie van Merkel, maar wel die van de coalitie tussen CDU en FDP op bondsniveau onder druk te staan. Als de SPD erin slaagt op heel korte termijn een aansprekende kandidaat Bondskanselier , bijvoorbeeld in de persoon van Sigmar Gabriel, aan te wijzen, dan stevent Duitsland in 2013 op een grote coalitie af, al zal de SPD eerst proberen het kunstje van NRW op bondsniveau te herhalen.

Lessen uit Duitsland

Noordrijn- Westfalen(NRW) telt zo’n 18 miljoen inwoners en is daarmee qua inwoneraantal het grootste land in de Bondsrepubliek. Vier van de tien grootste steden van Duitsland liggen er. De rood-groene minderheidsregering is vorige week over de begroting gevallen. Geen enkele stem van de oppositie kreeg de regering van Hannelore Kraft, terwijl er de afgelopen twee jaar steeds wisselende meerderheden gevonden werden. In mei zijn er nieuwe verkiezingen. SPD en Groenen zijn optimistisch over de uitslag en verwachten samen verder te kunnen regeren, maar deze keer met een meerderheid. NRW is qua inwonertal iets groter als Nederland. Net als bij ons had het een minderheidsregering. Maar van een geheel andere signatuur. Wij blauw-zwart, zij rood-groen. Wat in NRW gebeurd is kan bij ons ook gebeuren. Als de PVV niet tevreden gesteld wordt valt Rutte over het extra bezuinigingspakket. Het CDA heeft bij monde van voorzitter Peerboom een aantal piketpaaltjes geslagen, vooral met betrekking tot het immigratiebeleid en de ontwikkelingshulp. De PvdA zal niet zo stom zijn nog een keer als bedrijfspoedel van VVD en CDA op te treden. Zeker niet nu Spekman aan het roer van de fractie staat en Samson sinds vandaag de nieuwe voorzitter is. Die moeten zich profileren en tegelijkertijd zijn ze doodsbenauwd voor nieuwe verkiezingen. Hoe goed de SPD het vlak over de grens ook doet, de PvdA bij ons dreigt ten onder te gaan, terwijl de SP het juist fantastisch doet. Ook al verkondigt Frans Timmermans dat die partij idealen van gisteren verkondigt, waarvan ze weet dat ze nooit werkelijkheid zullen worden. In NRW dreigen de liberalen ( onze VVD ) weggevaagd te worden, terwijl dat lot bij ons eerder de PvdA beschoren lijkt. Overigens regeert het Duitse CDA ( de CDU) op bondsniveau, net als bij ons met de Duitse VVD ( de FDP). Merkels CDU staat onder druk, net als het CDA bij ons en datzelfde geldt, in tegenstelling tot Nederland, voor de FDP. De liberalen staan in Duitsland, dat het economisch niet slecht doet, onder grote druk. De Duitse SPD lijkt bij dit alles garen te spinnen, terwijl in Nederland de SP, te vergelijken met de Duitse Linke dat vooral doet. Merkel en Rösler zullen met argusogen kijken naar wat er in mei gebeurt in NRW. Het is een beetje druk en grijs geworden in het politieke midden. En het dreigt nog drukker te worden nu het CDA heeft besloten terug te keren van het heilloze rechtsaf slaan, want aan de rechterkant van het politieke spectrum valt niets meer te halen. VVD, PvdA en CDA verdringen zich in het midden en worden links en rechts ingehaald door SP en PVV. In het midden lijkt het niet meer uit te maken op wie je stemt. In Duitsland zijn de centripetale krachten groter dan de centrifugale. De CDU heeft daar meer de rol van de Nederlandse VVD en er valt dus wat te kiezen. Een echte middenpartij is er niet. Wij polderen tot het bittere einde en veroorzaken daardoor teveel politieke mist in het midden, waardoor op de flanken de winst geboekt wordt en het midden steeds verder verzwakt. Dat is misschien wel een goede ontwikkeling, want er zal vanuit het midden opgeschoven moeten worden. Dat kan leiden tot meer duidelijkheid in en links en rechts van het midden, nieuw en helder geformuleerde idealen, waardoor de wind uit de zeilen van de flanken genomen wordt. Een minder verbrokkeld en duidelijker politiek landschap zou een zegen voor ons land zijn.

Schaft ook Nederland zichzelf af?

Gisteren heb ik de eerste paperbackuitgave van Thilo Sarrazins boek ‘Deutschland schafft sich ab. Wie wir unser Land aufs Spiel setzen’ gekocht. Het eind 2010 verschenen boek deed bij onze oosterburen het nodige stof opwaaien. Bondskanselier Merkel wist al voordat het verschenen was te melden, dat het geen positieve bijdrage aan de discussie leverde. Bondspresident Wulff overtuigde de Deutsche Bundesbank er heel snel van dat zij bij hem het ontslag van hun bestuurder Sarrazin moest aanvragen. Sarrazins partij, de SPD, begon vrijwel onmiddellijk een royementsprocedure. In een speciaal voor deze uitgave geschreven voorwoord doet Sarrazin verslag van wat hem het afgelopen jaar overkomen is. Wie de pers in de herfst van 2010 enkele weken gevolgd heeft kon eenvoudig ontdekken hoe de ene journalist, die het boek niet gelezen had, passages overschreef uit artikelen van een andere journalist, van wie op basis van aantoonbare onzin duidelijk was dat die het evenmin gelezen had. Sarrazin merkt daarover op dat hem de kwalitatieve en ethische tekortkomingen van de media in de loop van zijn politieke loopbaan al duidelijk geworden waren, maar dat hij niet had kunnen vermoeden dat het zo erg was. Niet alleen de pers, ook de politiek krijgt er in het voorwoord ongezouten van langs. Onoprechtheid en struisvogelpolitiek worden met voorbeelden onderstreept. Vooral Armin Laschet, tot 2005 Minister van Integratie in Noordrijn-Westfalen moet het ontgelden. Wie iets aan de weet wil komen over hoe bij gebrek aan argumenten of onwil om de discussie aan te gaan de machtskaart getrokken wordt kan ik alleen maar aanraden de betreffende passage te lezen. Vooral het spanningsveld tussen de vrijheid van meningsuiting en de zogenaamde politieke correctheid is verder een interessant thema. Politiek correct wordt door sommige mensen vertaald in fatsoenlijk en daarmee wordt het eenvoudig om ongewenste vragen en opinies eenvoudig buitenspel te zetten met de opmerking ‘zoiets zeg je toch niet’. Er zijn interessante parallellen met de situatie en de politieke discussie in Nederland te ontdekken en het zou weinig kwaad kunnen om een Nederlandse versie van Sarrazins boek te produceren of het oorspronkelijke werk op zijn minst te vertalen, want onze beheersing van de taal van onze buren laat steeds meer te wensen over . Wat zijn de gevolgen van een ouder wordende en krimpende bevolking voor de arbeidsmarkt en het onderwijs? Wat zijn de verschillen tussen de wijze waarop verschillende groepen immigranten integreren of dat juist niet doen? Welke rol spelen cultuur en met name religie daarbij? In welke bevolkingsgroepen worden de meeste kinderen geboren en wat betekent dat voor het intellectuele niveau van het land? Sarrazin wilde met zijn boek vooral de discussie over de inhoud op gang brengen. Dat is maar gedeeltelijk gelukt omdat de op het verschijnen van het boek volgende discussie in veel gevallen niet over de feiten en de analyse ging, maar over de gevoelens die opgeroepen werden en de eventuele ongewenste gevolgen daarvan. Een vrij willekeurige invulling van het begrip politieke correctheid dreigt de onweersproken statische feiten te overvleugelen. De logica van Palmström , wat niet waar mag zijn, kan niet waar zijn. Het zou ook bij ons geen kwaad kunnen de feiten eens helder op een rijtje te zetten en er vervolgens open over de debatteren in plaats van elkaar te verketteren.