Lessen uit Duitsland

Noordrijn- Westfalen(NRW) telt zo’n 18 miljoen inwoners en is daarmee qua inwoneraantal het grootste land in de Bondsrepubliek. Vier van de tien grootste steden van Duitsland liggen er. De rood-groene minderheidsregering is vorige week over de begroting gevallen. Geen enkele stem van de oppositie kreeg de regering van Hannelore Kraft, terwijl er de afgelopen twee jaar steeds wisselende meerderheden gevonden werden. In mei zijn er nieuwe verkiezingen. SPD en Groenen zijn optimistisch over de uitslag en verwachten samen verder te kunnen regeren, maar deze keer met een meerderheid. NRW is qua inwonertal iets groter als Nederland. Net als bij ons had het een minderheidsregering. Maar van een geheel andere signatuur. Wij blauw-zwart, zij rood-groen. Wat in NRW gebeurd is kan bij ons ook gebeuren. Als de PVV niet tevreden gesteld wordt valt Rutte over het extra bezuinigingspakket. Het CDA heeft bij monde van voorzitter Peerboom een aantal piketpaaltjes geslagen, vooral met betrekking tot het immigratiebeleid en de ontwikkelingshulp. De PvdA zal niet zo stom zijn nog een keer als bedrijfspoedel van VVD en CDA op te treden. Zeker niet nu Spekman aan het roer van de fractie staat en Samson sinds vandaag de nieuwe voorzitter is. Die moeten zich profileren en tegelijkertijd zijn ze doodsbenauwd voor nieuwe verkiezingen. Hoe goed de SPD het vlak over de grens ook doet, de PvdA bij ons dreigt ten onder te gaan, terwijl de SP het juist fantastisch doet. Ook al verkondigt Frans Timmermans dat die partij idealen van gisteren verkondigt, waarvan ze weet dat ze nooit werkelijkheid zullen worden. In NRW dreigen de liberalen ( onze VVD ) weggevaagd te worden, terwijl dat lot bij ons eerder de PvdA beschoren lijkt. Overigens regeert het Duitse CDA ( de CDU) op bondsniveau, net als bij ons met de Duitse VVD ( de FDP). Merkels CDU staat onder druk, net als het CDA bij ons en datzelfde geldt, in tegenstelling tot Nederland, voor de FDP. De liberalen staan in Duitsland, dat het economisch niet slecht doet, onder grote druk. De Duitse SPD lijkt bij dit alles garen te spinnen, terwijl in Nederland de SP, te vergelijken met de Duitse Linke dat vooral doet. Merkel en Rösler zullen met argusogen kijken naar wat er in mei gebeurt in NRW. Het is een beetje druk en grijs geworden in het politieke midden. En het dreigt nog drukker te worden nu het CDA heeft besloten terug te keren van het heilloze rechtsaf slaan, want aan de rechterkant van het politieke spectrum valt niets meer te halen. VVD, PvdA en CDA verdringen zich in het midden en worden links en rechts ingehaald door SP en PVV. In het midden lijkt het niet meer uit te maken op wie je stemt. In Duitsland zijn de centripetale krachten groter dan de centrifugale. De CDU heeft daar meer de rol van de Nederlandse VVD en er valt dus wat te kiezen. Een echte middenpartij is er niet. Wij polderen tot het bittere einde en veroorzaken daardoor teveel politieke mist in het midden, waardoor op de flanken de winst geboekt wordt en het midden steeds verder verzwakt. Dat is misschien wel een goede ontwikkeling, want er zal vanuit het midden opgeschoven moeten worden. Dat kan leiden tot meer duidelijkheid in en links en rechts van het midden, nieuw en helder geformuleerde idealen, waardoor de wind uit de zeilen van de flanken genomen wordt. Een minder verbrokkeld en duidelijker politiek landschap zou een zegen voor ons land zijn.

Het eindspel

De Duitstalige TV - zender Arte had gisteren een avondvullend themaprogramma over de Eurocrisis in de aanbieding. Reportages over een tijdbank in Spanje en ruilen in plaats van kopen in Griekenland. Gewone mensen schakelen het geld uit. Wat kun jij? Wat weet jij? Wat kun jij missen? Wat heb jij nodig? Aanbod en vraag worden zonder geld bij elkaar gebracht. Interessante initiatieven. Helaas zijn er te weinig programma’s die de burgers in alle Europese landen voortdurend duidelijk maken wat er op het spel staat. We steken liever de kop in het zand en kijken naar de Voice.

De financiële markten hebben en houden Europa in hun greep. Terwijl de Amerikanen de grootste staatsschuld van de Westerse wereld hebben, bepalen Amerikaanse ratingbureaus de status van afzonderlijke Europese staten. Zo verdelen ze Europa in landen van de eerste,tweede en derde categorie. Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zitten in de kopgroep. Frankrijk in de middengroep. De rest moet zijn best doen om erbij te blijven. Die waarderingen hebben dus niets te maken met de hoogte van de schuld, maar alles met vertrouwen. In Europa laten wij ons gewillig uit elkaar spelen, terwijl we allemaal in hetzelfde bootje zitten. Wij laten de financiële markten bepalen dat het ene land kan lenen tegen bijna 0% rente, terwijl het andere 7% moet betalen voor een lening. De Federal Reserve in Amerika en de Bank of England in het Verenigd Koninkrijk doen wat de Europese centrale Bank niet mag. De totale schuld opkopen en herverdelen.

Naar schaaktermen vertaald bevindt Europa zich in het eindspel. We hebben een federale munt en een federale markt. Vrij verkeer van mensen, goederen en geld. Maar we hebben geen federale regering, die ervoor kan zorgen dat er een gezamenlijk sociaal – economisch beleid gevoerd wordt onder controle van het Europees Parlement. Onze regeringsleiders zijn er tot op heden niet in geslaagd maatregelen te nemen die de wereld het vertrouwen geven dat we de crisis het hoofd zullen bieden. Duidelijk is, dat alleen ( dwingen tot ) bezuinigen niet voldoende zal helpen. Mevrouw Merkel doet wel alsof ze de president van Europa is, maar ze is het niet. Net zomin als meneer Sarkozy. Ze zullen niet de geschiedenis in gaan als de leiders die ons op het goede spoor gezet hebben. Geen van allen zijn ze bereid om de soevereiniteit van hun landen op essentiële terreinen in te leveren en ons op die manier uit de klauwen van de financiële markten te bevrijden. De volgende verkiezingen in de thuislanden zijn belangrijker dan de toekomst van ons allemaal. En ondanks al die verwoede, maar nutteloze pogingen zullen ze de volgende verkiezingen verliezen. Omdat politieke en electorale kortzichtigheid het probleem niet werkelijk oplost spelen ze ongewild de eurosceptici in de kaart. De ontevredenheid zal alleen maar toenemen, omdat er geen perspectief geboden wordt. De enige redding is een Federaal Europa met een sterke Europese Bank, die voldoende mandaat heeft om te doen wat de Federal Reserve doet, met een gezamenlijk en geharmoniseerd sociaal – economisch beleid en met Europese Staatsobligaties, die het onmogelijk maken ons tegen elkaar uit te spelen. Tot nog toe spelen we in Europa een zwak eindspel. De strategie moet hoognodig op de schop willen we het tij nog keren en deze partij winnend afsluiten.

Schaft ook Nederland zichzelf af?

Gisteren heb ik de eerste paperbackuitgave van Thilo Sarrazins boek ‘Deutschland schafft sich ab. Wie wir unser Land aufs Spiel setzen’ gekocht. Het eind 2010 verschenen boek deed bij onze oosterburen het nodige stof opwaaien. Bondskanselier Merkel wist al voordat het verschenen was te melden, dat het geen positieve bijdrage aan de discussie leverde. Bondspresident Wulff overtuigde de Deutsche Bundesbank er heel snel van dat zij bij hem het ontslag van hun bestuurder Sarrazin moest aanvragen. Sarrazins partij, de SPD, begon vrijwel onmiddellijk een royementsprocedure. In een speciaal voor deze uitgave geschreven voorwoord doet Sarrazin verslag van wat hem het afgelopen jaar overkomen is. Wie de pers in de herfst van 2010 enkele weken gevolgd heeft kon eenvoudig ontdekken hoe de ene journalist, die het boek niet gelezen had, passages overschreef uit artikelen van een andere journalist, van wie op basis van aantoonbare onzin duidelijk was dat die het evenmin gelezen had. Sarrazin merkt daarover op dat hem de kwalitatieve en ethische tekortkomingen van de media in de loop van zijn politieke loopbaan al duidelijk geworden waren, maar dat hij niet had kunnen vermoeden dat het zo erg was. Niet alleen de pers, ook de politiek krijgt er in het voorwoord ongezouten van langs. Onoprechtheid en struisvogelpolitiek worden met voorbeelden onderstreept. Vooral Armin Laschet, tot 2005 Minister van Integratie in Noordrijn-Westfalen moet het ontgelden. Wie iets aan de weet wil komen over hoe bij gebrek aan argumenten of onwil om de discussie aan te gaan de machtskaart getrokken wordt kan ik alleen maar aanraden de betreffende passage te lezen. Vooral het spanningsveld tussen de vrijheid van meningsuiting en de zogenaamde politieke correctheid is verder een interessant thema. Politiek correct wordt door sommige mensen vertaald in fatsoenlijk en daarmee wordt het eenvoudig om ongewenste vragen en opinies eenvoudig buitenspel te zetten met de opmerking ‘zoiets zeg je toch niet’. Er zijn interessante parallellen met de situatie en de politieke discussie in Nederland te ontdekken en het zou weinig kwaad kunnen om een Nederlandse versie van Sarrazins boek te produceren of het oorspronkelijke werk op zijn minst te vertalen, want onze beheersing van de taal van onze buren laat steeds meer te wensen over . Wat zijn de gevolgen van een ouder wordende en krimpende bevolking voor de arbeidsmarkt en het onderwijs? Wat zijn de verschillen tussen de wijze waarop verschillende groepen immigranten integreren of dat juist niet doen? Welke rol spelen cultuur en met name religie daarbij? In welke bevolkingsgroepen worden de meeste kinderen geboren en wat betekent dat voor het intellectuele niveau van het land? Sarrazin wilde met zijn boek vooral de discussie over de inhoud op gang brengen. Dat is maar gedeeltelijk gelukt omdat de op het verschijnen van het boek volgende discussie in veel gevallen niet over de feiten en de analyse ging, maar over de gevoelens die opgeroepen werden en de eventuele ongewenste gevolgen daarvan. Een vrij willekeurige invulling van het begrip politieke correctheid dreigt de onweersproken statische feiten te overvleugelen. De logica van Palmström , wat niet waar mag zijn, kan niet waar zijn. Het zou ook bij ons geen kwaad kunnen de feiten eens helder op een rijtje te zetten en er vervolgens open over de debatteren in plaats van elkaar te verketteren.

Ja, als…………

Als we nu die 1.600 miljard eens niet in het mislukte geruststellen van de financiële markten en het overeind houden van banken hadden gestoken, maar geïnvesteerd hadden in het vertrouwen van mensen door de economieën te stimuleren, banen te scheppen en de sociale zekerheid overeind te houden. In plaats van alles kapot te bezuinigen. Ja, als……….

Zoals te verwachten viel is de Europese top van afgelopen week op een mislukking uitgedraaid. Rutte put zich uit in geruststellende verklaringen. Er worden absoluut geen bevoegdheden aan Europa overgedragen. In maart van het volgend jaar zal de PvdA beoordelen of dat echt niet zo is. Er is tenslotte genoeg tijd. We gaan nu eerst maar eens feesten. Wat was het mooi geweest als er een eensluidend nieuw politiek geluid geklonken zou hebben. Weg van het kleine nationale eigenbelang, op weg naar internationale solidariteit en eerlijker verdelen wat de aarde voor ons allemaal te bieden heeft. Ja, als…….

Het politieke landschap in Europa is divers, maar overwegend rechts. De liberalen beschermen de vrijheid. Vooral die van de financiële markten en de nationale staat. Cameron, Rutte en Rajoy, kiezen voor rigoureuze schuldsanering en een zwak Europa. Merkel wil de weeffout van 1992 wel herstellen. Sarkozy wil dat niet. Kiezen voor nationale soevereiniteit is kiezen tegen Europa. Italië en Griekenland worden inmiddels geregeerd door technocraten. Kille saneerders. In Hongarije is het al niet veel beter. De Noren, de Denen en de Belgen hebben nauwelijks invloed. De kleintjes moeten mee in het kielzog van de groten willen ze niet ten dode opgeschreven zijn. Intussen nemen de armoede en tweedeling in de samenleving toe. De financiële markten vormen een roedel wolven dat een kudde buffels bedreigt. Slaan ze op hol of blijft er een buffel achter, dan is dat dodelijk, maar als de kudde de rijen gesloten houdt gebeurt er niets. Ja, als……….

Wie schulden maakt, in de greep van de bank belandt, verkwanseld zijn vrijheid. De strot wordt dichtgeknepen. Onafhankelijke beslissingen zijn niet meer toegestaan. Dat geldt voor particulieren en ook voor regeringen. We worden niet meer los van de markt, los van de onmiddellijke eigenbelangen van burgers en groepen geregeerd. Bijna allemaal hebben we op te grote voet geleefd en daarvoor betalen we nu versneld de rekening. De financiële instellingen dicteren de koers. Als we er nu eens zouden slagen hun macht aan banden te leggen. Ja, als……….

Als ik zou moeten kiezen, dan zou ik minder rigoureus bezuinigen en vooral ook investeren in economisch herstel en banen. Ik zou inzetten op snelle realisatie van de Verenigde Staten van Europa met een Europese regering gecontroleerd door een gekozen parlement. Ik zou inzetten op onderlinge solidariteit en evenwichtige globalisering. De regeringsleiders krijgen van mij allemaal de Limburgse eretitel gouverneur. Ik zou de macht van de financiële markten ( het eigenbelang ) aan banden leggen en de politiek ( het algemeen belang ) terug aan het roer brengen. Ja, als………….

Strategen van de koude grond

Stapje voor stapje en veel te defensief volgens S & P. Europa doet veel om de schuldencrisis de baas te worden, zegt Jean-Claude Juncker. Ze vergaderen veel zal hij bedoelen. Politici hebben nu eenmaal de vaste overtuiging dat ze iets doen als ze vergaderen. De enige die tot op heden echt iets gedaan heeft is de Europese Centrale Bank. Dat nuanceert noodzakelijkerwijs het gedeukte bankiersimago.

Politiek is voor heel veel politici nog steeds de kunst van het haalbare. Strategie op de vierkante centimeter. Hoe kom ik hier zelf het beste uit? Hoe overleeft mijn partij de volgende verkiezingen? In het gunstigste geval, hoe komt ons land hier zonder al te veel kleerscheuren uit? Er zit geen visie achter die veel verder reikt dan de respectievelijke landsgrenzen. Of ze nu pro of anti zijn, voor de meeste beleidsmakers is nauw bemeten eigenbelang op de korte termijn de drijfveer. We zijn afhankelijk van export of we gaan toch niet betalen voor die mafkezen die de boel besodemieteren. De euro heeft ons veel opgeleverd of door die verdomde euro is alles twee keer zo duur geworden.

Het gemiddelde politieke geheugen omvat niet meer dan een periode van maximaal vier jaar en soms is dat al te veel. De geheugencapaciteit lijkt toe te nemen naarmate de staatsvorm meer dictatoriaal is. Democratieën zijn gevoeliger voor Alzheimer.

Europa is los zand. Er is geen eensluidende opvatting over het einddoel. Als je niet weet wat je koken wil heeft het geen zin om boodschappen te doen. Mevrouw Merkel laat geen gelegenheid onbenut om op te merken dat het een proces is dat lange adem vereist. Welk proces bedoelt ze? Stap voor stap, maar waar naartoe? Crisisbeheersing? Redden wat er te redden valt? Pompen of verzuipen? Op weg naar een federaal Europa? Europa is een bedrijf zonder visie, zonder missie. Een dolende mammoettanker , een kok zonder menu. Processen en performers zijn niet gericht op een gezamenlijk einddoel.

Op een onbewaakt ogenblik vraag ik me wel eens af of er een crisis in Griekenland of Italië geweest zou zijn als we de verenigde Staten van Europa zouden zijn. Heeft iemand ooit nog wel eens iets gehoord van Californië, dat onder Schwarzenegger bijna failliet was? De manier waarop Europa met zichzelf omspringt is een van de belangrijkste destabiliserende factoren in de wereld van vandaag. De facto bestaat Europa niet. Het is een bijeengeraapt zootje ongeregeld met als ‘Leitmotiv’ ieder voor zich en God voor ons allen, waarin het haalbare tot kunst verheven is en het noodzakelijke kapot vergaderd wordt. Het hoeft derhalve geen verbazing te wekken dat geen enkele bank of belegger nog vertrouwen heeft in deze holding. E en bankroet ligt in het verschiet . We kunnen S & P’s dan wel verwijten maken, maar het grootste probleem is toch echt dat we niet in staat blijken zelf orde op zaken te stellen. Don’t shoot de pianoplayer zou Karremans zeggen. Ik wens onze ‘lijders’ veel strategische visie vandaag en morgen, maar ik vrees het ergste.

Europa een adoptiekind

De Sinterklaasweek lijkt beslissend te worden voor de toekomst van ons continent en misschien wel van de wereld. Standard & Poor’s voert de druk op. De Chinezen houden, zoals vooralsnog te verwachten viel, de hand op de knip. Zij herinneren zich 1997 nog wel. Mevrouw Merkel en meneer Sarkozy broeden op een nieuw Europees ei, dat eind deze week als kuiken uit de schaal moet kruipen. De genen van Merkel bevatten automatische sancties, die van Sarkozy soevereiniteit . Welke karaktereigenschappen krijgt het kuiken? Omdat genetische conflicten voorgebakken lijken, gaat het Europees Hof van Justitie politieagent spelen. Elke Europese staat is soeverein tot het gerechtshof vaststelt dat de begrotingsafspraken niet nageleefd worden. Dan treden de automatische sancties in werking. De regel is 3%. Wie naar boven afwijkt krijgt een acceptgiro in de bus. Het land dat toch al een begrotingstekort heeft krijgt daardoor een nog groter tekort en moet dientengevolge extra bezuinigen. Zolang het spannend is moeten de regeringsleiders elke maand bij elkaar komen. De bazen van de afzonderlijke landen blijven dus de Europese Commissie buitenspel zetten, om van het Europees Parlement nog maar helemaal te zwijgen. De zware Europese commissaris lijkt van de baan en vervangen door het Hof van Justitie. De stabiliteitsobligaties, ook wel eurobonds genoemd, die de rente lager zouden kunnen houden komen er ook niet, omdat de Europese commissie er voorstander van is en de regeringsleiders daarom alleen al niet. Neelie Kroes put zich de laatste tijd weliswaar uit in complimenten voor de nationale staten, maar het mag niet baten. Net zoals de banken elkaar onderling niet meer vertrouwen doen de regeringsleiders dat evenmin. Stuk voor stuk verdenken ze hun collega’s ervan, dat die de boel zullen flessen als ze ook maar even de kans krijgen om goedkoop aan geld te komen. Het kuiken wordt een schichtig wezentje , dat voortdurend angstig om zich heen moet kijken. Het mag door niemand aangeraakt worden, want heeft het eenmaal de overheersende lucht van een staat, zullen de andere het onmiddellijk dooddrukken. Zo gaat dat nu eenmaal in de natuur.

Het nieuwe kuiken is daarom bij voorbaat kansloos. Het zal niet lang leven. Papa en mama hebben er bij de geboorte van hun eerste kuiken al niet voor gekozen een gezamenlijke huishouding te gaan voeren. Ze gaven de voorkeur aan iets wat op een LAT - relatie lijkt , maar zelfs dat niet is. Ze gingen ook niet naar de notaris voor een samenlevingscontract. Nee, het is geen liefdeskuikentje. Het zal niet opgroeien tot een volwassen wezen, dat door zijn ouders en de hele familie gesteund wordt op de weg naar zelfstandigheid. Van die ene nacht vol passie in Maastricht hebben de ouders meer dan spijt. En toch is het weer gebeurd. Ze kunnen niet met, maar ook niet zonder elkaar. En grote delen van de familie evenzeer. Het standsverschil blijkt zelfs met verstand moeilijk te overbruggen. De ouders en de hele familie hebben het vooral druk met zichzelf en bemoeien zich onvoldoende met de opvoeding ( het gelijk van Marja van Bijsterveldt ) van de kuikens die ze verwekken. Die laten ze over aan een internaat met vestigingen in Brussel en Straatsburg. Een keer per maand gaan ze op bezoek om in ieder geval de schijn van betrokkenheid en verantwoordelijkheid op te houden. Misschien is het beste alternatief voor de toekomst van het nieuwe kuiken het voor adoptie af te staan.

Kuifje op staatsbezoek in Amerika

Mark Rutte op bezoek bij Obama. Mijn eerste gedachte was: Kuifje in Amerika. Mark gaat vast zijn excuses aanbieden voor het feit dat Hergé in de derde versie van Kuifje in Amerika enkele zwarte personages vervangen heeft door witte. Amerikanen weten het verschil tussen België en Nederland toch niet. Al helemaal niet meer sinds de grenscontroles opgeheven zijn. En per slot van rekening hebben de Belgen nog steeds geen premier die dat zelf zou kunnen doen.

Maar Obama is niet gek. Hij kent zijn klassieken en weet dat het witwassen onder druk van de Amerikanen zelf plaatsvond. ‘No Mark, you don’t have to apologize for that, he did a great job here. Please give my best regards to Elio di Rupo’, hoor ik Barack minzaam opmerken. Vol bewondering staart Mark zijn machtige ambtgenoot aan. De helft van beschikbare halve uur is om.

Obama komt to the point. Hij wil weten hoe zijn belangrijkste bondgenoten in Europa, die aardige Nederlanders, de crisis op het continent gaan oplossen. Dat wordt nu wel tijd, want ze krijgen er zelf last van in Amerika. Mark legt uit dat hij Griekenland en Italië al overgenomen heeft, dat Merkel en Sarkozy naar zijn pijpen dansen en dat hij ook zesduizend leraren op straat zet, de kunst en cultuur de nek omdraait, de pensioengerechtigde leeftijd verhoogt, het ontslagrecht versoepelt, de werkgevers de vrije hand geeft, 500 animal cops aanstelt, de Canadese ganzen bij Schiphol gaat vergassen ( de cops moeten even de andere kant op kijken ), op de zorg en de sociale zekerheid bezuinigt, de banken overeind houdt en alle anders gekleurde Medelanders wit gaat wassen, op hun eigen kosten welteverstaan.

Obama is onder de indruk. Dat wil hij allemaal wel eens met eigen ogen komen bekijken. Mark nodigt hem graag uit en belooft een hele dag voor hem vrij te zullen houden. Het uur is om. Met een welgemeend ‘you can do it’ neemt Obama afscheid. Rutte vliegt tevreden terug met een mooie foto voor de kleinkinderen als aandenken. Hij realiseert zich in een flits dat hij wat dat betreft ook op moet schieten. Het regeringsvliegtuig moet in Brussel landen, want Schiphol is vanwege die domme ganzen te gevaarlijk. Maar eigenlijk komt het wel goed uit. Hij moet toch nog de groeten aan Di Rupo overbrengen.

Papandreaou en de stuipen

De Grieken jagen de beurzen de stuipen op het lijf. De Grieken? George Papandreaou! De premier als pars pro toto. Leiders als modellen voor hun volk. Sarkozy voor de speelse Fransozen, Merkel voor de grondige,hardwerkende Duitsers en Berlusconi voor de onbetrouwbare, flirtende Italianen. Die hebben tenminste een gezicht. Wie staat voor de Spanjolen, voor de Portugezen? Cameron doet zijn best, maar het lukt nog niet helemaal. Hadden ze maar rechts moeten gaan rijden en lid moeten worden van de eurozone, die eigenwijze Engelsen. De Belgen zoeken nog een representatief gezicht, maar nemen rustig de tijd. Daar krijgen de beurzen ook de stuipen van. Het maakt dus niet uit of er wel een of geen gezicht is, de stuipen vinden hun weg naar de beurzen toch wel.

Stuipen zijn krampachtige samentrekkingen van spieren, die doorgaans optreden bij kinderen tussen de drie maanden en de zes jaar. Meestal wijzen ze op het begin van een koortsperiode. Als het vaker voorkomt kan dat duiden op epilepsie. Doorgaans is er bij stuipen echter geen reden voor paniek. Stabiele zijligging, kleding losmaken en goed kijken. Duurt het langer dan tien minuten dan wil een klein anaal toegediend lavement met een snuifje valium nog wel eens helpen.

Als de beurzen stuipen hebben is er derhalve geen reden voor paniek. Leg ze plat, maak knellende boordjes los en wacht af. Beurzen hebben veel weg van le malade imaginaire. Ze doen alsof ze ziek zijn en intussen worden er bakken met geld verdiend. Als hun koortsthermometer, misschien is koersthermometer hier beter, daalt lijken zij ziek, terwijl de koorts ergens anders juist aanwezig en stijgende is. Beurzen zijn helemaal niet ziek en ook niet zielig. Ze jagen de koorts bij anderen op, om daar zelf van te profiteren.

Ik heb wel bewondering voor die Papandreaou. In zijn eentje de beurzen de stuipen op het lijf jagen. Hij pakt ze terug. Hij maakt ze echt ziek. De grote graaiers verliezen nu echt. Niks herstel. Griekenland is niet ziek maar de beurzen. Onze calvinistisch zuinige en liberale Rutte wringt zich in alle bochten om dat te voorkomen. Hij denkt, dat hij zo belangrijk is dat alles wat hij zegt tot stuipjes bij de beurzen zou kunnen leiden. Dat is niet waar. Daarvoor is hij veel te zuinig en heeft hij te weinig schulden gemaakt. Bij de banken en beurzen ben je pas echt belangrijk als je minstens een paar miljoen schuld hebt. Daaronder draaien ze je eenvoudig de nek om en nemen hun verlies. En onder het biljoen staatsschuld tel je ook niet echt mee in deze wereld. In Europa voldoen alleen de Duitsers, de Fransen en de Italianen aan dat criterium en die hebben dus ook een smoel. En Papandreaou heeft nu een smoel. De beurzen hebben geprobeerd de Grieken als kop van jut te gebruiken. Dat dreigde bijna te lukken. Totdat de Griekse premier zijn rug rechtte en ze de stuipen op het lijf joeg. Hopelijk sterven de beurzen en banken aan deze koortsperiode en kunnen we eindelijk islamitisch gaan bankieren.

Heelt de tijd alle wonden?

Het laatste van de zeventien landen uit de eurozone, dat een beslissing moet nemen over het optuigen van het Europees Financieel en Stabiliteits Fonds(EFSF) is Slowakije, dat sinds 1 januari 2009 lid is. Om die operatie te kunnen laten doorgaan is instemming van alle Eurolanden noodzakelijk. Zoals het er nu uitziet leidt de besluitvorming in Slowakije tot een kabinetscrisis, want er is geen meerderheid voor het besluit te vinden binnen de regerende coalitie. Een deel van de oppositie wil wel meestemmen met de voorstanders, maar dan moet de regering weg. Ook daar kortzichtige politieke spelletjes dus. Ook daar niet de overtuiging, dat Europa een overlevingsnoodzaak zal blijken te zijn, maar eerder de overtuiging, dat men zich de luxe van wat spelletjes over de rug van de toekomst wel kan permitteren. Politiek is overal hetzelfde.

Gisteren zag ik een wat oudere man in Bratislava, die € 300 pensioen per maand krijgt en, omdat hij daar niet van kan leven, een bijbaantje als nachtportier heeft wat hem € 1,80 per uur oplevert. Hij vroeg zich hardop af waarom hij zou moeten meebetalen aan een Griek, die € 700 pensioen per maand vangt. En heel veel ‘gewone’ mensen vragen zich af, waarom ze moeten betalen om banken overeind te houden, die er een potje van gemaakt hebben met hun spaarcenten. De Belgen hebben net Dexia genationaliseerd. Kosten: 4 miljard, en nog eens een garantstelling van 54 miljard (15% van het Belgisch Bruto Nationaal Product ), waardoor de kredietwaardigheid van het land stevig onder druk komt te staan. De Denen hebben al hetzelfde gedaan met een wat kleinere bank. En die zijn niet eens lid van de eurozone. Laat die banken maar gewoon failliet gaan, zeggen veel mannen in de straat. Op de Belgische TV zei een man, dat hij zijn 3 miljoen gewoon bij Dexia had laten staan. Zijn uiterlijke verschijning gaf mij aanleiding te veronderstellen, dat hij francs bedoelde. Maar tegenwoordig weet je het gewoon niet meer. In heel Limburg worden intussen grote pullen bier gedronken op de oktoberfeesten, die zowat in elk dorp gehouden worden en die maar weer eens aantonen dat Limburgers eigenlijk Duitsers zijn. Is iemand nog in staat om gewone mensen duidelijk te maken, dat er iets aan de hand is? Of is er eigenlijk helemaal niets aan de hand?

Met man en macht proberen regeringsleiders ‘der grosse Kladderadatsch’ te voorkomen. Ze nemen wel de tijd. Merkel en Sarkozy beloofden het varkentje eerst voor het einde van deze maand gewassen te hebben, maar dat wordt nu toch weer begin november. Kennelijk willen ze zich niet door de financiële markten onder druk laten zetten, maar in hun eigen tempo doen wat ze denken dat gedaan moet worden. Door de in Slowakije te verwachten toestanden kan het ook zo maar weer even wat langer duren. De tijd heelt alle wonden. De vraag is of dat ook zal gelden voor de wonden die geslagen worden door het geweldmonopolie van staten, uitgeoefend door politiemensen,die in toenemende mate niet meer optreden tegen georganiseerd geweld omdat ze daar te bang voor zijn, maar wel inhakken op vreedzaam protesterende burgers omdat ze daar stoer genoeg voor zijn en ook hun baan niet willen verliezen.

Mexicaanse griep

RTL Nieuws had het item gisteren om half acht wel. Het NOS acht uur journaal niet. Twee mevrouwen , lid van de Tweede Kamerfracties van de PvdA en de PVV, wonden zich verschrikkelijk op. 144 miljoen euro verdonderd, omdat 20 miljoen vaccins à € 7,20 per stuk ongebruikt weggegooid zijn. Onbegrijpelijke stommiteit van die Klink! Eigenlijk moet ie ’t maar uit eigen zak terugbetalen! Klink is er niet meer en dus moet de huidige minister, hoe heet ze ook weer ?, in het geweer.

Even terug. Eind 2009. Mexicaanse griep, ook wel - maar niet terecht – varkensgriep genoemd, dreigt pandemie te worden. Minister Klink heeft 34 miljoen vaccins gekocht. Genoeg om alle Nederlanders twee keer in te enten. Sommige deskundigen betwijfelen of twee keer prikken wel echt nodig is. Ministers en deskundigen. Politiek en wetenschap. Een relatie met valkuilen. Mevrouw Merkel zei het enkele dagen geleden ongeveer zo. De minister moet proberen te voorkomen, dat dezelfde deskundigen die vooraf goed bedoelde adviezen geven, achteraf - als het toch even anders uitpakt - zeggen, dat de minister toch vooraf had moeten bedenken, wat zij niet geadviseerd hebben.

Achteraf was de griep mild. Gelukkig. Zelf heb ik geen enkele prik gehad. Ik ben medeschuldig aan de verkwisting van vaccins. Ik geef het toe. Sorry, minister Klink! En ik ben blij dat ik leef!

Ander scenario. De griep is ongekend fel. Vele slachtoffers vallen te betreuren. Minister Klink heeft slechts 16 miljoen vaccins ingeslagen, terwijl deskundige mensen hem toch duidelijk gemaakt hebben, dat er twee keer geprikt zou moeten worden om te kunnen overleven. Maar helaas. Er zijn niet genoeg vaccins. Vooral kinderen en bejaarden zijn het slachtoffer. Ik ben ook dood, want ik was eigenwijs.

Helaas kan ik die schreeuwlelijkerds uit de Tweede Kamer niet meer horen. Het land zal waarschijnlijk wel te klein geweest zijn. Hoe die vermaledijde Klink het in zijn hoofd heeft kunnen halen om voor luttele € 144 miljoen al die levens op het spel te zetten. Onverantwoord!, zullen ze wel geroepen hebben, als ze niet zelf ook aan de griep overleden zijn. En wie weet of Klink het overleefd heeft?

Ik heb wel begrip voor het feit, dat het NOS - journaal het geknor van die mevrouwen niet uitgezonden heeft. Sommige mensen moeten tegen zichzelf in bescherming genomen worden. Maar ik ben ook blij, dat RTL-4 het wel gedaan heeft. De werkelijke kracht van onze volksvertegenwoordigers mag zichtbaar gemaakt worden. Achteraf zijn ze allemaal heeeeeeeel slim.

De goede weg?

Merkel en Sarkozy zijn , niet con amore maar noodgedwongen, de goede weg ingeslagen. De weg naar een Europese regering. De regeringsleiders van de lidstaten gaan, onder voorzitterschap van Van Rompuy, het economisch en monetair beleid van de lidstaten stroomlijnen en bewaken. Rutte stribbelt nog een beetje tegen en bazelt nog iets over soevereiniteit. Hij zendt helaas nog steeds de verkeerde boodschap uit.

Toch zijn er ook kritische kanttekeningen te maken bij het plan van de Duitsers en de Fransen. We hebben al de Europese Raad. De voorgestelde nieuwe economische regering kent dezelfde samenstelling. Het zou eenvoudiger zijn die Raad meer bevoegdheden te geven. We moeten ervoor waken door de bomen het zicht op het Europese bos te verliezen. Het probleem is verder, dat de Raad niet gecontroleerd wordt door het gekozen Europese Parlement. Dat parlement controleert de Europese Commissie. Eigenlijk is die commissie de Europese regering. Vanwege het nog steeds overheersende nationale soevereiniteitsdenken willen de lidstaten de Europese Commissie echter niet de status en de bevoegdheden geven, die ze zou moeten hebben. Het wordt daardoor allemaal nodeloos ingewikkeld en ondoorzichtig. Moeilijk te volgen voor de Europese burger. Het einddoel moet toch gewoon een Europese regering met een Europese president zijn, die door het Europees Parlement gecontroleerd worden. Kennelijk is dat voor politici met koudwatervrees nu nog een brug te ver.

In Europa kennen we ook al vier financiële toezichthouders. Daarvan zijn er drie in januari van dit jaar opgericht. Het betreft de Europese Bankautoriteit, de autoriteit voor effecten en markten en de autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen. Daarnaast vervangt de raad voor systeemrisico’s sinds januari 2011 de voormalige toezichthoudende comités . Ook hier dreigt het risico van nodeloze complexiteit en ondoorzichtigheid. Hoe gaan die toezichthouders zich verhouden tot de nieuwe economische regering ? Er is behoefte aan minder en duidelijk in plaats van meer en verwarrend.

Als we een goed functionerende Europese binnenmarkt willen met echt vrij verkeer van personen en goederen, dan valt er niet te ontkomen aan een stroomlijning van de fiscale en sociale richtlijnen van de lidstaten. Dan moeten voor elke burger van Europa in elk land uiteindelijk dezelfde regelingen van toepassing zijn. De goede weg zal naar alle waarschijnlijkheid nog een lange weg zijn. Om het doel te bereiken is er behoefte aan eensgezindheid en een duidelijke koers. Aan politieke leiders met visie, lef en overtuigingskracht, die verantwoordelijkheid durven te nemen.

De voorgestelde nieuwe economische en monetaire Europese regering is qua denkrichting een stap op de goede weg. De uitwerking , zoals die nu gepresenteerd wordt, is daarentegen eerder halfslachtig en aarzelend. We willen wel en eigenlijk willen we ook weer niet. Die dubbele moraal zal ons uiteindelijk niet brengen, waar we moeten komen.

Europa is een geopolitieke dwerg

De Zwitserse vermogensbeheerder Lombard Odier is van mening, dat de opkomende economieën een hogere kredietrating verdienen dan ze van (westerse) kredietbeoordelaars krijgen. Ze staan er immers beter voor dan de ‘ontwikkelde’ landen.
De grootste bedreiging voor het westen is niet het oosten, maar de eigen arrogantie.
Al geruime tijd staan in de marge van ‘gedachten en overpeinzingen’ een aantal links naar interviews met Kishore Mahbubani. In 2009 schreef ik hier, dat zijn ‘The new Asian Hemisphere, the irresistible shift of global power to the east’( Perseus Books Group, 2008), het lezen meer dan waard was. Ik maakte er een Powerpoint presentatie over, die ik voordroeg aan mijn Rotary club. Ik kreeg niet de indruk dat mijn medeleden onder de indruk waren. Dat kan natuurlijk aan mijn presentatie gelegen hebben. Misschien dachten ze ook wel, dat het zo’n vaart niet zou lopen. Ergens in mijn bestanden vond ik nog een artikel uit 2008 van de hand van Mahbubani. Merkel en Sarkozy hadden net gedreigd met een boycot van de Olympische Spelen in China.

Europe is a geopolitical dwarf

By Kishore Mahbubani

The paradox about the European Union's position in the world is that it is both a giant and a dwarf. It stands tall as a giant because it has reached one of the peaks of human civilisation - the achievement of zero prospect of war among European states - and also because of its enormously successful regional co-operation. The world can and does learn lessons from Europe's success after the second world war.

Yet, even though it has an economy comparable with America's, it stands as a political dwarf in responding to the rapidly changing geopolitical environment. The combination of slavishly following the US lead (with the possible exception of the invasion of Iraq), its reluctance to contemplate badly needed strategic initiatives (as in the Middle East) or provide real political leadership to complete the Doha round of global trade talks and other such failures have led to the steady shrinking of Europe's footprint on the world stage.

Another paradox about the EU is how the citizens live in a bubble of security while feeling each day a rising level of psychological insecurity about their future. Millions try to enter the EU, legally and illegally, because they want to partake of the good life that the EU has created for its citizens. If John Rawls, the philosopher, were alive today, he would probably classify several European societies as the most just societies under the criteria spelt out in his famous The Theory of Justice. The world sees the EU as a haven of peace and prosperity. Yes, as I told Gideon Rachman, the Financial Times columnist, life is sweet in Europe.

But the rising tide of insecurity in European hearts and minds also means that Europe cannot continue to be a giant Switzerland, which Mr Rachman suggested in his column this week it has become. The Swiss can feel secure because they are surrounded by Europe. The Europeans can only feel insecure because they are surrounded by an arc of instability, from north Africa to the Middle East, from the Balkans to the Caucasus. To make matters worse, the age-old Christian obsession with the threat of Islam has become far more acute, with Islamophobia rising to new heights in European cultures.

Given Europe's ability to dominate the world for almost 500 years, it is remarkable how poorly it is responding to new geopolitical challenges. The paucity of European strategic thinking is stunning. Most European geopolitical gurus believe that the EU can survive well as a free-rider on US power, counting on it to keep the world safe while Europe tends to its internal gardens. Mr Rachman is right when he says that most Europeans want to keep their heads down. However, he is wrong when he says that Europe's passivity may be neither illogical nor immoral.

One simple unpalatable truth that many Europeans refuse to confront is that, in the short run, free-riding on US power can significantly diminish European security. The one-sided US policy on the Israel-Palestine issue, coupled with the botched invasion and occupation of Iraq, has angered 1.2bn Muslims. But while America is protected by the vast Atlantic ocean, Europe feels this Islamic anger directly because of its geographical proximity to the Middle East and its large domestic Islamic populations. Pure common sense would suggest that Europe should reconsider the strategic costs of only playing Tonto to the American Lone Ranger.

Does the EU have other strategic options? Of course it does. Asia provided one when it offered the union an Asia-Europe meeting (Asem), which could have created a stable triangular balance of power between the US, EU and east Asia. If all three legs of Asem were equally strong, each power could use the triangle for geopolitical leverage. The missing Asia-Europe link gives the US obvious bargaining leverage.
Initially, the EU reacted enthusiastically to Asem in the mid-1990s. I know. I was there. However, when the Asian financial crisis came along, the EU abandoned Asia in its hour of need, leaving behind a bitter residue of distrust, and demonstrated that it was a fair-weather friend. Given Asia's quick rebound and the abundant evidence that this will be Asia's century, this European decision will go down as one of its stupidest strategic decisions.

To make matters worse, Europe has forgotten the lessons of Machiavelli (a child of the Italian Renaissance) and is only pursuing ostensibly "moral" policies in Asia. It tries to impose human rights conditions before agreeing to co-operate with the world's largest democracy, India, thereby incurring Indian umbrage. Its relations with the Association of South East Asian Nations, the crucial diplomatic forum in Asia, is distorted by the single lens of Burma, ignoring the 450m south-east Asians living outside the country. Most recently Angela Merkel, the German chancellor, and Nicolas Sarkozy, the French president, once again demonstrated Europe's tendency to shoot itself strategically in the foot by signalling that they may boycott the Olympics. In short, whenever the EU gets a chance, it slaps Asia in the face.

The real irony here is that Asia is doing much more to enhance long-term European security than America is. The Asian march to modernity, which began in Japan and is now sweeping through China and India, is poised to enter the Islamic world in west Asia. When this march enters the Islamic world, Europe will be surrounded by modern, middle-class Muslim states.

Hence, Europe should encourage Muslims to look at China, India and Asean as their new development models. The success of the Beijing Olympics could help to ignite new dreams of modernisation among disaffected Islamic youth, who will ask why their societies cannot prosper like China. In short, if Mrs Merkel and Mr Sarkozy could think strategically and long-term, they should enthusiastically participate in and cheer the success of the Olympics. When the Islamic world is finally modernised, Europe can go back to being a giant Switzerland again.

The writer is dean of the Lee Kuan Yew School of Public Policy at the National University of Singapore. His new book, the New Asian Hemisphere, develops the themes of this article.