Geen paniek

De Duiste TV herbergt nog een aantal talkshows die de moeite van het bekijken en beluisteren meer dan waard zijn. Een daarvan is die van Markus Lanz, die binnenkort de nieuwe presentator van ‘Wetten das’ wordt. Hij had gisteren onder meer Silke Burmester als gast. Van haar verschijnt morgen het essay met de titel ‘Beruhigt euch!’ De titel doet, en dat is niet toevallig, sterk denken aan ‘Indignez-vous’ van Stéphane Hessel. Waar Hessel oproept om niet alles voor zoete koek te slikken wat ons, vooral door autoriteiten, voorgeschoteld wordt en ook onze verontwaardiging en ons engagement niet onder stoelen of banken te steken, roept Burmester ons op om de zaken vooral in het juiste perspectief te blijven zien. Dat is niet makkelijk in een tijd waarin de ene mediahype de andere met sneltreinvaart opvolgt. Het leven kost , volgens Burmester, al inspanning genoeg door alle waarschuwingen, ge- en verboden en must-haves, zoals die dingen genoemd worden door mensen die ze nodig denken te hebben. De druppel die de emmer over doet lopen is de media-aandacht voor bacteriën, virussen, sneeuwvlokjes, de eurocrisis en bommenleggers. Om van Wulf of de burgemeester van Zutphen , die al jaren weigert het zesde couplet van het Wilhelmus te zingen maar helemaal te zwijgen. Voor hij het weet zit hij bij Pauw en Witteman en is een nieuwe volksrel geboren. Wat vooral overkomt is het gevoel van onmacht waaraan de moderne mens overgeleverd is. De druk wordt alsmaar groter. Het kwaad dient bestreden te worden en het privéleven getwitterd. Kinderen moeten hoogbegaafd , het lichaam en de sex perfect zijn. De varkensgriep wordt door het globale dorp gejaagd en vanwege een sprookjeshuwelijk staat de tijd gewoon even stil. Kinderen klimmen tegenwoordig niet meer in bomen, tenzij die door TNO veilig verklaard zijn. Ouders lopen met de consumentengids in de hand door de speeltuin om te controleren of de speeltoestellen wel aan de voorschriften voldoen. Van muggen worden olifanten gemaakt , die elke neiging om zich af te schermen van mogelijke rampen en bedreigingen de bodem in stampen. Burmester stelt daar een aantal geruststellingen tegenover. Ze herinnert eraan dat de winter gewoonlijk 89 dagen duurt en dat sinds eeuwigen dage de mogelijkheid bestaat dat het dan sneeuwt. Vulkanen hebben de neiging zo nu en dan uit te barsten. We zouden blij moeten zijn dat sommige dingen in het leven nog gewoon zijn zoals ze horen te zijn. Zelfs een leven zonder ipad is mogelijk. Burmester brengt de dingen terug tot de juiste proporties, zet ze op afstand en rangschikt ze op een rationele manier. Geen paniek dus. Tot het volgende killervirus ……

Maastricht & Euregio, culturele hoofdstad 2018

Ik moet het nog even hebben over Maastricht Culturele Hoofdstad 2018. Het bidboek voor dit miljoenenproject is verleden week gepresenteerd. En vanochtend staat er een commentaar van Anya Niewerra, de directeur van de VVV Zuid – Limburg, in de krant. ‘Wir werden wer’ is de boodschap. En dat gaat er bij menigeen in onze provincie maar moeilijk in, bescheiden als we zijn. Concrete projecten bevat het bidboek nog niet, want dat mag niet. Het gaat in dit stadium vooral om het idee, de format, de onderliggende gedachte, de programmalijnen. Waarom Maastricht en niet Den Haag, Utrecht, Eindhoven ( Brabantstad) of Friesland ? Omdat, zo zei de voormalig burgemeester van Aken, Jürgen Linden, deze stad, deze regio, deze Euregio een ‘alleinstellungsmerkmal’ heeft. Maastricht doet het niet alleen, we doen het samen. Samen met Aken, Luik en Hasselt. Samen met de Deutschsprachige Gemeinschaft. Wij zijn immers één Euregio! We moeten weliswaar nog wachten tot 2018, maar dan gaat het toch echt gebeuren. Wat jarenlang niet gelukt is, omdat niemand het echt wilde en er alleen maar lippendienst aan de Euregio bewezen werd, gaat nu in een keer wel gebeuren. Tussen 2017 en 2019 wordt de Europese identiteit hier geboren. Wie gelooft wordt zalig. Proefregio voor Europa. Europa in het klein. Vergeet het maar, want het hemd is nog altijd nader dan de rok. Europa drijft eerder uit elkaar dan dat het naar een eenheid groeit. In het groot en in het klein. De regeringsleiders bijeen in Brussel kijken altijd eerst naar het eigen land. En datzelfde doen de gouverneurs en Regierunspräsidenten. Als we het bijvoorbeeld over de top technologie regio hebben wordt er vanuit Zuid – Limburg niet naar de RWTH in Aken gekeken maar naar Eindhoven. Hoezo Euregio? 8 miljoen bezoekers. Voor elke geïnvesteerde euro krijgen we er zes terug. Eindelijk die Duitsers eens de grens overtrekken en naar Zuid – Limburg halen. Misschien lukt het al met de Floriade en het Wereldkampioenschap wielrennen? Maar dat is slechts voor even. Nee, de grote klapper wordt Maastricht & Euregio 2018. Ik hoop van ganser harte dat het gaat lukken , maar tegelijkertijd ben ik uitermate sceptisch. Dat mag natuurlijk niet, want we moeten met zijn allen enthousiasme uitstralen om de titel binnen te halen. De onderliggende mindset deugt echter niet. Als puntje bij paaltje komt zijn wij geen Europeanen, laat staan wereldburgers, maar Limburgers en Nederlanders. Wij laten de Grieken net zo makkelijk vallen als we die Belgen maar klunzen vinden, waar geen afspraken mee te maken zijn en die Duitsers maar vormelijke stijve harken. Wat in de afgelopen kwart eeuw niet gelukt is, gaat waarschijnlijk ook tussen 2017 en 2019 niet lukken. En als we het niet worden, valt sowieso alles in duigen. Dan is de externe motivatie verdwenen en moeten we helaas constateren dat er van intrinsieke motivatie geen sprake is. Ik hoop al jaren, dat ik op dit punt ongelijk heb.

Zwitsers willen niet meer vakantiedagen

In Zwitserland is het referendum een vast onderdeel van het democratisch staatsbestel. De burgers spreken zich daar regelmatig over allerlei belangrijke en minder belangrijke kwesties uit. De uitslag is bindend en vormt nogal eens de basis voor nieuwe wetgeving. Wie erin slaagt om 125.000 handtekeningen te verzamelen kan een referendum afdwingen. Gisteren vond er in het land weer een volksraadpleging plaats. Over vijf onderwerpen werd het volk om een uitspraak gevraagd. Enige jaren geleden was de maximum prijs voor boeken losgelaten. Met een ‘Nee tegen te dure boeken’ probeerde een initiatiefgroep die maatregel terug te draaien. Dat is mislukt. Mislukt is ook het voorstel om een fiscaal gunstige bouwspaarregeling in het leven te roepen die het mensen mogelijk moest maken hun woning uiteindelijk te kopen. Ingestemd werd met een nieuwe regeling voor de bestemming van opbrengsten van kansspelen. Geslaagd is ook het initiatief om het bouwen van een tweede huis in Zwitserland moeilijker te maken. Het aantal vakantiewoningen mag in de toekomst per gemeente niet meer dan 20% van de woningvoorraad bedragen. Daarmee hoopt men verkwistend ruimtegebruik en toenemende belasting van het milieu tegen te gaan. De meest opmerkelijke uitspraak betrof het wettelijk verplichte aantal vakantiedagen. Op initiatief van de overkoepelende vakbondsorganisatie Travail Suisse werd voorgesteld dat aantal van vier weken ( 20 dagen) te verhogen naar 5 en uiteindelijk in 2018 6 weken ( 30 dagen ). De vakbonden betoogden dat de werknemers onder een steeds verder toenemende prestatiedruk lijden en daarom meer behoefte aan ontspanning hebben. De regering en de werkgevers stelden daar tegenover dat de langere vakantie miljarden zou kosten en ook tot een verlies van werkgelegenheid zou leiden. Met een tweederde meerderheid werd het voorstel van de vakbonden door de bevolking verworpen. Ik moest aan Brazilië denken. Daar boomt de economie en hebben de werknemers recht op 41 vakantiedagen. Hoe meer vakantiedagen hoe beter voor de economie zou je bijna denken. In Amerika bestaat helemaal geen recht op een minimum aantal vakantiedagen, terwijl de economie toch stevig onder druk staat. De Nederlanders hebben in Europa het laagste aantal wettelijk gegarandeerde vakantiedagen en economisch gaat het ons evenmin voor de wind. Er is waarschijnlijk geen lineair verband tussen economische groei en het minimum aantal wettelijke verplichte vakantiedagen. Het economisch gebouw is complexer en dat toont tegelijkertijd aan dat een referendum niet altijd een geschikt middel is , omdat eenvoudige antwoorden op complexe vragen niet mogelijk zijn.

Under cover boss

Bazen gaan under cover de werkvloer op. Daar worden TV - series van gemaakt. Ik zag ze in Nederland en Duitsland. Afgeknipte haren, aangeplakte snor, pruik. Ze willen weten wat er in hun bedrijven werkelijk aan de hand is. Ze willen weten of het beeld dat ze hebben overeenstemt met de werkelijkheid. Niks mis mee. En tegelijkertijd verontrustend. Weten ze dan niet wat er op de werkvloer speelt? Vrezen ze dat hun bureaubeeld afwijkt van de werkvloerwerkelijkheid? In hiërarchisch georganiseerde bedrijven blijkt het goede nieuws naar boven te gaan en het slechte naar beneden. De informatie wordt gefilterd. Aan de top is de werkelijkheid mooier dan op de werkvloer. Kennelijk krijgt een baas die een aangekondigd bezoek aan de werkvloer brengt een ander beeld te zien dan wanneer hij dat onaangekondigd of zelfs under cover doet. Raar maar waar. Dat beeld is overigens ook bekend uit de audits van kwaliteitsysyteemen, die veel tijd en energie van medewerkers kosten en vaak niet meer dan windowdressing zijn. Er zijn managementdenkers die beweren dat managen heel eenvoudig is. Ga naar de werkvloer en vraag wat er gedaan moet worden. Doe het vervolgens en je loopt een groot risico de goede dingen te doen. Wie achter een bureau voortdurend nieuwe structuren, processen en procedures zit te bedenken zonder voeling met de praktijk van alle dag loopt daarentegen een grote kans de plank mis te slaan. Dat komt nogal eens voor. Gary Hamel schreef dat management de minst efficiënte activiteit is in organisaties. Talloze managers besteden talrijke uren aan het overzien en beoordelen van het werk van anderen. Sinds we managers hoger zijn gaan waarderen dan professionals is er daarenboven ook nog eens sprake van managementinflatie. Het succes van die TV - series roept op zijn minst vragen op. De meeste deelnemende bazen krijgen meer respect voor wat medewerkers op de werkvloer elke dag (moeten) presteren en ontdekken dat het heel goed is om beter te luisteren naar de werkvloer. Open deuren? Kennelijk niet. De vrees bleek terecht en ze nemen zich voor het vaker te doen. In de winteruitgave van het blad Slow Management wordt het tomatenverwerkend bedrijf ‘Morning Star’ van Chris Rufer beschreven. Het heeft 40% van de Amerikaanse markt van de tomaat als halfproduct in handen, draait 350 miljoen omzet per jaar met 400 vaste medewerkers en 800 seizoenskrachten. Die medewerkers managen zich in hoge mate zelf. Dat leidt tot meer initiatief, grotere flexibiliteit, meer collegialiteit, betere oordeels- en besluitvorming en lagere kosten. Rufer gelooft heilig in zijn model van zelfmanagement. E medewerkers hebben niet alleen taken en verantwoordelijkheden, maar ook bevoegdheden. Dat lukt echter niet van de ene op de andere dag. Vooral het elkaar aanspreken op verantwoordelijkheden is niet altijd even gemakkelijk. Waar die confrontatie uit de weg gegaan wordt ligt het gevaar van middelmatigheid op de loer. Maar bedrijven waar de baas niet weet wat er op de werkvloer speelt, omdat de informatie gecoiffeerd wordt en uiteindelijk under cover moet gaan om achter de werkelijkheid te komen zijn per definitie middelmatig.

Moreel verval. De meest kwetsbaren betalen de rekening!

Als het aan staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (CDA) ligt, wordt er binnenkort op de zorg aan mensen met een IQ tussen 70 en 85 bezuinigd. Ze vliegen uit de AWBZ ( Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ), bedoeld voor langdurig zieken, en moeten bij de gemeente aan gaan kloppen, die daar geen of nauwelijks geld voor krijgen. Dat laatste is niet nieuw. De rijksoverheid hevelt al jaren taken over naar de lagere overheden zonder daar de , voor de uitvoering van die taken vereiste, middelen bij te leveren. Zo worden maatschappelijke problemen niet opgelost, maar verplaatst, op het bordje van de gemeenten gelegd. Struisvogelpolitiek heet dat. De zorg voor de betreffende groep, zwakbegaafde en minder dan gemiddeld intelligente mensen, wordt uit de rijksbegroting geschrapt en dus bestaat het probleem voor de rijksoverheid niet meer. Nieuw is wel dat het IQ van een mens als selectiecriterium voor het al dan niet verstrekken van zorg gehanteerd wordt. Los van de vraag wat de gevolgen van een dergelijke maatregel zijn, er zijn mensen die beweren dat deze mensen een groot risico lopen om bij onvoldoende zorg en begeleiding in prostitutie en criminaliteit terecht te komen, is de vraag of dit IQ -criterium moreel aanvaardbaar is? De consequentie van de maatregel zou kunnen zijn dat er een financieel boemerangeffect optreedt. Dat is wat het Sociaal en Cultureel Plan Bureau voorspelt. Maar de adviesorganen van de regering praten al langer tegen dovemansoren. Kortzichtigheid is voor het huidige kabinet een kwaliteitscriterium. Met enige goede wil zou het argument gebruikt kunnen worden, dat mensen die zwak begaafd of minder dan gemiddeld intelligent zijn niet ziek zijn. Vast staat daarentegen wel dat ze grotere risico’s lopen en zorg nodig hebben. Kennelijk moeten ze eerst crimineel worden, vervolgens verminderd toerekeningsvatbaar verklaard worden en dan TBR krijgen om voor die zorg in aanmerking te komen. Het paard achter de wagen. De kwaliteit van een samenleving wordt juist bepaald door de manier waarop zij omgaat met de zwakkeren, met mensen waarvan onomstotelijk vaststaat dat ze moeilijk of niet voor zichzelf kunnen zorgen. Een staatssecretaris van Christendemocratische huize zou niet mee mogen werken aan het knippen van gaten in het maatschappelijk vangnet voor deze groep. Dat geldt overigens evenzeer voor de mensen die beschut werken in sociale werkplaatsen. Een regering die, een land dat haar financiële problemen afwentelt op de meest kwetsbaren handelt moreel verwerpelijk. Het maakt niet uit of de zorg door het rijk of de gemeenten betaald wordt, als ze maar gegarandeerd is. Een land dat in ademnood komt bij het uitspreken van het H- of het I-woord zou zich diep moeten schamen als het daartoe niet in staat blijkt.

Wie geeft wat hij heeft……………

We staken. Stakingen in Griekenland , Spanje en Italië, landen die onder druk van buiten stuk bezuinigd worden om de banken te kunnen betalen. Gigantische werkeloosheid, vooral onder jongeren. Stakingen nu ook in Duitsland en Nederland. Landen waar ook extra bezuinigd dan wel bijgedragen moet worden. In Aken staken vandaag de buschauffeurs voor meer loon en in Nederland deden de leraren gisteren hetzelfde, maar tegen de bezuinigingen op het passend onderwijs. Ik betwijfel overigens of het onderwijs zoveel slechter was toen we nog geen passend onderwijs hadden, maar misschien waren de leraren toen beter. De politie schrijft geen bonnen meer uit voor kleine overtredingen. De dienders willen beter betaald worden. Hetzelfde geldt voor de ambtenarij en de kinderopvang in Duitsland. Massale demonstraties ook in Rusland. Dezelfde Poetin, die ooit de verdienste had het land te stabiliseren geeft nu aanleiding voor destabilisatie. Het komt vaker voor dat mensen die iets groot maken het zelf ook weer afbreken, omdat ze niet zien dat er intussen iets veranderd is en omdat ze verslaafd zijn geraakt aan de macht. Het westen destabiliseert zienderogen. Het lijkt erop dat er alleen nog echt doorgewerkt wordt in China, India en Brazilië. Staken is een verworven recht van degenen die hun arbeidskracht verkopen. En van mij mag de liberale vrije markt samenleving kapot gestaakt worden, omdat ik niet in een systeem geloof dat kinderen laat sterven omdat ze voor die markt geen betekenis hebben. Een systeem dat mensenlevens opoffert aan oliebelangen. En systeem dat de kloof tussen rijk en arm alleen maar vergroot. Er is een probleem, want de rest van de wereld gelooft er nog wel in of begint er net in te geloven. Die krijgen het net een beetje beter en dat is een zegen voor de wereld als geheel. Er wordt ook niet gestaakt omdat het systeem mensenlevens opoffert aan zakelijke en persoonlijke belangen. Er wordt niet gestaakt om het systeem te vernietigen of te verbeteren. Er wordt gestaakt om de eigen , de persoonlijke situatie te verbeteren. Natuurlijk, dat is ook een beetje herverdelen. Maar echt principiële stakingen of betogingen, zoals bijvoorbeeld die van de Occupy-beweging, trekken niet zoveel mensen. Wie staakt er tegen de afbraak van de sociale werkvoorziening? Wie staakt er tegen de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg? Wie neemt het op voor de mensen in de WMO? Niemand! En dus worden die voorzieningen afgebroken om straks de agenten en de buschauffeurs een procentje meer te kunnen geven. Als puntje bij paaltje komt stemt heel Nederland uit nauw bemeten en welbegrepen eigenbelang in met de afbraak van de ontwikkelingshulp. Uiteindelijk is al dat gestaak en gedemonstreer niet meer dan Ieder voor zich. Ophouden dus. Aan de slag. Samen de schouders eronder. Genoegen nemen met een vakantie per jaar minder, want wie geeft wat hij heeft is waard dat hij leeft!

Cijfers en motieven

Sommige mensen kunnen goochelen met cijfers. Cijfers kunnen gemanipuleerd worden. Met dezelfde cijfers kunnen volstrekt tegengestelde stellingen onderbouwd en verdedigd worden. Kwestie van interpretatie. Zo beweert de anti-rooklobby dat de kosten van de gezondheidszorg door het roken stijgen, terwijl Philip Morris aantoont dat ze juist omlaag gaan. Wie moeten we geloven? Lombard beweert dat we het slachtoffer van de Euro geworden zijn, terwijl de ING onze zegeningen telt. In Duitsland zijn ze tweehonderd baby’s kwijt, die door wanhopige moeders in de zogenaamde Babyklappe gelegd zijn. De instanties die de kinderen in ontvangst genomen hebben garanderen dat die kinderen een goede start in het leven gekregen hebben. Tegenstanders van de Babyklappe betogen dat het aantal babymoorden niet gedaald is en dat de veilig te vondeling gelegde kindertjes toch recht hebben om te weten waar ze vandaan komen. Misschien waren er zonder Babyklappe wel meer baby’s gedood, maar dat is niet te bewijzen, anders dan door ze weer af te schaffen. En wie doen we daar dan een plezier mee? Deken Van der Valk vindt dat zijn naam in ‘In Gods Naam’ te vaak genoemd wordt. Ik wist helemaal niet dat hij erin genoemd werd, want ik heb dat boek niet gelezen en ik ga het ook niet lezen. Ik weet namelijk uit eigen ervaring wat Haffmans geflikt heeft. En ik weet ook dat iedereen die ook maar een keer met hem gedineerd heeft alleen al daarom in de ogen van sommige mensen zijn leven lang een verdachte blijft. 37 keer schijnt hij erin voor te komen en dat moet terug naar 19. Kort geding . De deken had kunnen weten dat het ondoenlijk is een imago dat je eenmaal opgeplakt is te veranderen. Dat is vechten tegen de bierkaai. Hij moet er maar mee leren leven dat hij een kennis van Haffmans was. Er zijn ergere zaken in het leven. Dat kort geding tilt door de free publicity alleen de verkoopcijfers van het boek nog wat de hoogte in en Van der Valk komt ermee in de krant, zodat nog meer mensen aan de weet komen wat ze volgens de deken eigenlijk maar beter niet zouden kunnen of moeten weten. De deken doet zich dus met dit kort geding zelf geen plezier. Alleen Van Laarhoven en Langenberg worden er beter van. Veel interessanter dan die cijfers is de vraag naar het waarom. Waarom willen sommige mensen mij van het roken af helpen, terwijl ik dat zelf niet wil. Waarom wil Wilders de gulden zogenaamd terug? Waarom willen sommige mensen een Babyklappe en willen andere die weer afschaffen? Waarom wil Van der Valk een kort geding om zijn naam nog maar 19 keer in een boek genoemd te zien? Wat zit erachter? Wat zijn de motieven? Ik geloof dat daarachter komen belangrijker is dan de cijfers. Zijn die motieven zuiver of eerder onzuiver? Zijn ze moreel hoogstaand of eerder laag bij de grond? Genoeg om over na te denken vandaag.