Alles van waarde is weerloos

Wij hebben jarenlang op te grote voet geleefd. Meer uitgegeven dan we met zijn allen verdiend hebben. Dat meerdere hebben wij geleend, waarbij we ook maar alvast een voorschotje op toekomstige groei namen. Nu die groei stagneert drukt dat voorschotje extra zwaar. De tering moet naar de nering gezet worden. De schulden moeten afbetaald worden en als de inkomsten niet meer groeien maken die lasten een groter deel van de uitgaven uit. Daar komt dan nog bovenop dat we de Europese landen die op nog grotere voet geleefd hebben te hulp schieten. Das Geld regiert die Welt, zeggen onze oosterburen. Onze schuldeisers worden steeds zenuwachtiger. Geld lijkt het enige van waarde. Voor het overige dreigen we een waardeloze waardenloze samenleving te worden. Alles van waarde blijkt inderdaad weerloos. De neonletters op de Willem de Kooning academie in Rotterdam, zichtbaar vanuit de trein, symboliseren nadrukkelijk de staat van de natie en maken de dichtregel van Lucebert weer eens zeer actueel.

Net voor het weekend heeft Standard & Poor’s de kredietwaardigheid van negen Eurolanden verlaagd. Italië, Spanje, Portugal, Frankrijk, Oostenrijk, Malta, Cyprus, Slovenië en Slowakije moeten meer gaan betalen voor hun leningen. Alleen Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zijn de dans om het gouden kalf tot nog toe ontsprongen. Wat heet! Die vier moeten nu meer gaan betalen om de anderen overeind te houden. Dat wederom heeft extra bezuinigingen in die landen tot gevolg. De weerstand tegen de euro , tegen Europa zal verder toenemen. In Nederland bijvoorbeeld groeit de SP in de peilingen. Dertig virtuele zetels op dit moment. Evenveel als de VVD. En plotseling staan Roemer, Cohen en Sap gebroederlijk en gezusterlijk naast elkaar de linkse eenheid uit te stralen. Een eenheid die er niet is. Ze hadden D’66 en de ChristenUnie er nog graag bij gehad, maar die vinden zichzelf niet echt links. De SP is een anti - Europa partij en staat wat haar standpunten op sociaal - economisch gebied betreft dicht bij de PVV. Zo snoept ze nogal wat kiezers daar weg. Roemer hoeft slechts een keer te roepen dat hij voor een strenger immigratiebeleid en meer veiligheid op straat is en de PVV is weg en de weg naar regeren met de VVD ligt open. Is dat een waarde(n)vol alternatief?

Volgens premier Rutte gaan we dit jaar allemaal voelen dat we door zwaar weer varen. Allemaal? Voelen? Wat voelt hij dan bijvoorbeeld zelf? Medelijden? Wordt hij werkeloos? Levert hij salaris in? Voor hem zal het wel meevallen. De kwaliteit van een samenleving staat of valt met de manier waarop zij met de zwakste omgaat. Wat doen we met oudere werkelozen, die zich suf solliciteren maar geen werk kunnen vinden. Dwingen we die om de straat te gaan vegen? Wat doen we met al die mensen die in de sociale werkvoorziening bezig zijn? Laten we ze thuis achter de geraniums verpieteren? Wat doen we met mensen die echt van zorg afhankelijk zijn? Maken we die weer afhankelijk van al of niet aanwezige, goedwillende familieleden of vrienden? We gaan het allemaal voelen, maar sommige meer dan andere, zou Orwell gezegd kunnen hebben . Zeker zolang het geld bepaalt wat van waarde is, in plaats van dat de waarden het geld sturen.

Authentiek of diplomatiek?

Spekman moet zijn emoties leren beheersen als hij voorzitter van de Partij van de Arbeid wil worden, want een goede voorzitter moet ook diplomatiek kunnen zijn. Diplomatiek, dat is de kool en de geit sparen, niet zeggen wat je echt denkt, niemand voor het hoofd stoten, niet belerend zijn, de vuile was binnenskamers houden, achter de schermen werken in netten en kamertjes. Diplomatiek is vooral niet authentiek. Diplomatiek is lenige stijfheid of stijve lenigheid, buigen en glimlachend de handen van de moordenaar schudden. In het diplomatenklasje van buitenlandse zaken worden dit soort figuren opgeleid. Als de Partij van de Arbeid een diplomaat als voorzitter wil hebben ze Timmermans op voorraad. Die wil het misschien wel worden, maar weet dat het diplomatiek is om dat niet te vroeg naar buiten te brengen. Diplomatiek is zwijgen waar anderen spreken en spreken waar anderen moeten zwijgen. Diplomaten breien recht wat Wilders krom praat, want die is niet diplomatiek en spreekt ook daarom veel kiezers aan. Diplomatiek is anoniem de vraag stellen of Spekman dat allemaal wel kan. Dat is niet alleen diplomatiek maar ook laf.

Authentiek is als staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (CDA) de zurig en krengerig voorzittende mevrouw Smeets van de PvdA letterlijk de mond snoert, omdat ze zelf wel kan bepalen of ze afgeleid wordt door de publieke opinie van de publieke tribune. Authentiek is als Spekman in tranen uitbarst omdat Mauro Manuel onrechtvaardig behandeld wordt. Niet authentiek is als Verhagen in tranen uitbarst omdat hijzelf onrechtvaardig behandeld wordt. Allemaal niet diplomatiek, maar wel duidelijk.

De voorzitter moet een herkenbaar boegbeeld van de partij zijn. De voorzitter is als het even kan de belichaming van de waarden waar die partij voor staat. Wie is voorzitter van de VVD? Wie van D’66? Wie van het CDA? Wie van de SGP of de ChristenUnie? Wie van de SP of Groen Links? Wie het weet mag het zeggen! De PvdA is Cohen. D’66 is Pechtold. Groen Links is Sap. De SP is Roemer. Wilders is de PVV. Verhagen is het CDA of is Sybrand van Haersma Buma? Van der Staaij is de SGP. Slob ( die heb ik moeten opzoeken ) is de CU. Rutte is de VVD. Thieme is van de dieren. Zijn dat voorzitters van partijen? De meeste niet. Wilders is bij de PVV alles, maar dat is dan ook geen partij. Wie van de genoemde is de belichaming van de waarden van zijn of haar partij? Of zijn het allemaal vooral diplomaten, keurige, onderling inwisselbare grijze muizen, wederom met uitzondering van Wilders?

Maar een man mag niet huilen,ook al heeft hij verdriet. Nee, een man mag niet huilen als een ander het ziet, zong de oude Herb. Van mij mag hij wel. Spekmans tranen geloofde ik. Die van Verhagen niet. Een man die huilt omdat de beurs ineen stort is een VVD ‘er. Huilt hij om echte onrechtvaardigheid dan is het een PvdA’er. Huilt hij om het misbruikschandaal in de kerk, dan is hij van het CDA. Jankt hij om het gat in de ozonlaag, dan is hij van Groen Links. Aan meer smaken heb ik geen behoefte.

Panters, poedels en schapen

De algemene beschouwingen in de tweede kamer zijn vandaag begonnen. Cohen (PvdA) kreeg het vanochtend meteen aan de stok met Wilders (PVV). Wilders noemt Cohen – als het om de eurocrisis gaat – de grote gedoger en voor het overige de bedrijfspoedel van Rutte. Hij loopt aan het lijntje, keft, plast hier en daar tegen een paaltje, gromt wat, maar belandt uiteindelijk op baasjes schoot. Na wat aaitjes over zijn bol sust hij vredig in slaap. Nee, dan Wilders zelf. Hij is een panter, altijd waakzaam en uit op buit. Hij vecht zich dood voor Henk en Ingrid. De Partij voor de Dieren zal blij zijn met de prominente plaats die de viervoeters in het debat krijgen.

De stijl van Wilders verlevendigt het debat ontegenzeglijk, maar brengt het ook op een bedenkelijk niveau. Het gaat niet meer om de inhoud, maar om het omlaaghalen van de politieke tegenstrever tot een karikatuur. Wilders weet natuurlijk heel goed dat hij de enige is die het minderheidskabinet van VVD en CDA officieel gedoogt. Hij moet de manier waarop dit kabinet de bezuinigingen verdeelt uitleggen aan Henk en Ingrid. Dat doet hij liever niet. Hij verkiest de frontale aanval op de PvdA, die de minderheidsregering aan een meerderheid helpt als het om de pensioenen en Europa gaat. Daarover is in het gedoogakkoord niets opgenomen en dus kan Wilders vrijelijk zijn gang gaan en inspelen op de euroscepsis onder de Nederlanders, die hijzelf, samen met de SP, al tijden aanwakkert.

Wij zijn de schapen, die ons als we niet uitkijken en nadenken, door de panter naar de slachtbank laten leiden. Wilders geeft ons de keuze tussen de poedel en de panter. Ik heb mij wel eens door PVV – kamerlid Dion Graus , toen hij zich nog inzette voor de Stichting Hulphond, laten vertellen dat de poedel de meest intelligente hond is. Hij wordt met de Labrador gekruist tot een Labradoedel. Een slimme, behulpzame hond, die uitermate geschikt is om gehandicapte mensen bij hun algemene dagelijkse levensverrichtingen bij te staan. Dat is bij de panter ondenkbaar. Die zou de gehandicapte schapen waarschijnlijk aan stukken scheuren. Graus zal dit niet aan Wilders verteld hebben. Ware dat wel zo geweest, dan zou die ongetwijfeld een andere keuze gemaakt hebben bij de keuze van een equivalent uit het dierenrijk voor Cohen.

Voor schapen is de keuze tussen de panter of de poedel geen ingewikkelde. Het is de keuze tussen verslonden of geholpen worden.