Alles van waarde is weerloos

Wij hebben jarenlang op te grote voet geleefd. Meer uitgegeven dan we met zijn allen verdiend hebben. Dat meerdere hebben wij geleend, waarbij we ook maar alvast een voorschotje op toekomstige groei namen. Nu die groei stagneert drukt dat voorschotje extra zwaar. De tering moet naar de nering gezet worden. De schulden moeten afbetaald worden en als de inkomsten niet meer groeien maken die lasten een groter deel van de uitgaven uit. Daar komt dan nog bovenop dat we de Europese landen die op nog grotere voet geleefd hebben te hulp schieten. Das Geld regiert die Welt, zeggen onze oosterburen. Onze schuldeisers worden steeds zenuwachtiger. Geld lijkt het enige van waarde. Voor het overige dreigen we een waardeloze waardenloze samenleving te worden. Alles van waarde blijkt inderdaad weerloos. De neonletters op de Willem de Kooning academie in Rotterdam, zichtbaar vanuit de trein, symboliseren nadrukkelijk de staat van de natie en maken de dichtregel van Lucebert weer eens zeer actueel.

Net voor het weekend heeft Standard & Poor’s de kredietwaardigheid van negen Eurolanden verlaagd. Italië, Spanje, Portugal, Frankrijk, Oostenrijk, Malta, Cyprus, Slovenië en Slowakije moeten meer gaan betalen voor hun leningen. Alleen Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zijn de dans om het gouden kalf tot nog toe ontsprongen. Wat heet! Die vier moeten nu meer gaan betalen om de anderen overeind te houden. Dat wederom heeft extra bezuinigingen in die landen tot gevolg. De weerstand tegen de euro , tegen Europa zal verder toenemen. In Nederland bijvoorbeeld groeit de SP in de peilingen. Dertig virtuele zetels op dit moment. Evenveel als de VVD. En plotseling staan Roemer, Cohen en Sap gebroederlijk en gezusterlijk naast elkaar de linkse eenheid uit te stralen. Een eenheid die er niet is. Ze hadden D’66 en de ChristenUnie er nog graag bij gehad, maar die vinden zichzelf niet echt links. De SP is een anti - Europa partij en staat wat haar standpunten op sociaal - economisch gebied betreft dicht bij de PVV. Zo snoept ze nogal wat kiezers daar weg. Roemer hoeft slechts een keer te roepen dat hij voor een strenger immigratiebeleid en meer veiligheid op straat is en de PVV is weg en de weg naar regeren met de VVD ligt open. Is dat een waarde(n)vol alternatief?

Volgens premier Rutte gaan we dit jaar allemaal voelen dat we door zwaar weer varen. Allemaal? Voelen? Wat voelt hij dan bijvoorbeeld zelf? Medelijden? Wordt hij werkeloos? Levert hij salaris in? Voor hem zal het wel meevallen. De kwaliteit van een samenleving staat of valt met de manier waarop zij met de zwakste omgaat. Wat doen we met oudere werkelozen, die zich suf solliciteren maar geen werk kunnen vinden. Dwingen we die om de straat te gaan vegen? Wat doen we met al die mensen die in de sociale werkvoorziening bezig zijn? Laten we ze thuis achter de geraniums verpieteren? Wat doen we met mensen die echt van zorg afhankelijk zijn? Maken we die weer afhankelijk van al of niet aanwezige, goedwillende familieleden of vrienden? We gaan het allemaal voelen, maar sommige meer dan andere, zou Orwell gezegd kunnen hebben . Zeker zolang het geld bepaalt wat van waarde is, in plaats van dat de waarden het geld sturen.

Kiezen voor service en zorg voor elkaar!

De service is vermoord voor het geld. We hebben , zoals Johan van de Beek vandaag in zijn column in De Limburger schrijft, de gezellige eenmanszaakjes van vroeger vaak zelf vermoord omdat de grootgrutters goedkoper waren en we bezaten ook nog de vermetelheid om voor de service toch naar de kleine winkelier te gaan totdat hij het loodje moest leggen, omdat we een paar centen wilden sparen, zodat we twee in plaats van een keer op vakantie konden. ‘Zolang de economie, de hebzucht onze enige motor is hebben we geen schijn van kans,’ zei Herman van Veen deze week in Kunststof TV. Groei en geld gaan ten koste van openheid en tolerantie. Het verhaal van Mauro is een schande voor Nederland en voor elk ander land waar het zich af zou spelen. Verdwijn hier en verrek daar maar is de boodschap. Want we hebben nu eenmaal een welvaart te verdedigen en regeltjes. Regels zijn niet vanzelf doelmatig , doch enkel als we ze allemaal braaf gehoorzamen.

Service is van vroeger net zoals slijten. Tegenwoordig is alles al eerder kapot. De onderhoudseconomie is een vervangingseconomie geworden. Kapot inne nuije, d’r pap zal wal duije, zeggen de Limburgers! Het is een van de voorbeelden van verstoring van het evenwicht en van verwaarlozing, van een gebrek aan aandacht, van arrogante domheid.

Het evenwicht tussen economisch en sociaal is verstoord. Hele samenlevingen raken in onbalans. We verwaarlozen elkaar en hebben vooral aandacht voor het geld. Kijk eens naar bedrijven als KPN, Ziggo, Volta, VGZ of verzekeraars in het algemeen, RABO of banken in het algemeen. Of de politie. Daar werken heel veel mensen , die helaas een salaris ontvangen om er een puinhoop van te maken. Ze hebben regels, soms een uniform met een pet, en dus hebben ze altijd gelijk. Ze hoeven niet zelf na te denken, ze zijn niet in staat te nuanceren, te argumenteren, te luisteren, een betaling correct te registreren, voor tijdige aansluiting te zorgen, een storing dezelfde dag te verhelpen, een afspraak na te komen, situaties in te schatten en ga zo maar door. Ze kunnen prima brieven schrijven vol met dreigende taal als een van hun regeltjes overtreden wordt. Prima debiteurenadministratie, geen service. Vaak kosten die brieven meer dan de omvang van de overtreding in geld uitgedrukt is, maar het is een automatisme. Veelal worden de brieven elektronisch aangemaakt en niet eens meer ondertekend. Ontmenselijking. Het is onnadenkendheid, het is zonder aandacht voor de mens of de omstandigheden erachter. Geen tijd. Bel je, dan hang je tientallen minuten te wachten totdat je een of andere meneer of mevrouw van een callcenter aan de lijn krijgt die van toeten noch blazen weet, maar wel de regeltjes uit het hoofd geleerd heeft en gemiddeld twee minuten met je mag praten. Zelfs dan verdienen ze nog geld aan je. Aan die aandachtsloosheid gaan we kapot. Schaalvergroting in onderwijs, gezondheid- en ouderenzorg, gemeenten en bedrijven heeft niet geleid tot verbetering van de dienstverlening maar wel grotere afstand, minder aandacht en minder service. Tot een gigantisch verlies aan kwaliteit. En dat zal ons opbreken.

Ik kan daar , nu ik sinds gisteren toch bezig ben mijn Achilleshiel te tonen, verschrikkelijk boos over worden en ik weiger in toenemende mate om nog met dit soort instituten mee te doen. Domheid is geen gebrek, maar een zelfstandige macht, schreef Matthijs van Boxsel. Met idioten kun je niet communiceren. Tegen sufheid, koppigheid en schaamteloosheid valt niet te argumenteren. Ik reageer niet meer op hun brieven, lees ze niet eens meer, deponeer ze ongeopend het ronde archief in en zal wel zien waar het schip uiteindelijk gaat stranden. Dan maar failliet en/of de bak in. Ik verdom het om nog langer naar hun serviceloze pijpen te dansen. Ik ontworstel mij aan het kuddegedrag, dat hun regels doelmatig maakt. Het wordt tijd voor een fundamentele koerswijziging! Kies voor service en zorg voor elkaar!

Angst en geld regeren de wereld

In Amerika zijn de politici, die zich de laatste week als kleine kinderen gedragen hebben, het uiteindelijk eens geworden over de verhoging van het schuldenplafond. Daardoor kunnen de VS hun rekeningen blijven betalen. Als het land meer leent, dan moet er natuurlijk ook meer terugbetaald worden. Om dat te kunnen moeten de overige uitgaven teruggedrongen worden of de inkomsten, zeg maar de belastingen, verhoogd worden. Of natuurlijk beide. Zwart – wit gesteld willen de democraten in de VS de belastingen verhogen en de republikeinen de uitgaven verlagen. Uiteindelijk gaat het altijd om de vraag wie de rekening moet betalen voor het feit dat we met zijn allen meer uitgeven dan we verdienen.
In Europa is het al niet anders. Daar hebben de Ieren, de Portugezen en de Grieken zoveel schuld, dat ze niet meer in staat zijn om terug te betalen. Veertien andere Europese landen helpen drie andere uit de brand. Net als de Amerikanen, moeten die drie fors bezuinigen op de uitgaven en meer geld binnen zien te halen door staatseigendommen te verkopen en belastingen te verhogen. Mede omdat ze meehelpen aan de redding van de drie, komen Spanje en Italië nu ook in de problemen. De zogeheten financiële markten betwijfelen of ze hun schulden nog wel terug kunnen betalen. En dus moeten ze meer rente betalen over het geld dat ze lenen. En daardoor komt hun bijdrage aan de redding van de drie onder druk te staan. Daar moeten dan de overige elf weer voor opdraaien.
Wat mij betreft is het prima, dat de sterken de zwakken helpen.
Minder enthousiast ben ik over de rol van degenen die speculeren op wat er gebeurt en daar dik geld aan proberen te verdienen . En nog minder enthousiast ben ik over de banken.
Dat zijn al lang geen ondernemingen meer in de traditionele zin van het woord. Het zijn de staten, die de risico’s lopen. De staten houden de banken overeind en daardoor kunnen de banken leningen blijven verstrekken. Zo houden de banken de regeringen in een wurggreep. Dat is een gecompliceerd spel. Zo ondoorzichtig, dat onze Nederlandse bewindslieden het aan onze volksvertegenwoordigers niet meer goed kunnen uitleggen. Misschien willen ze het ook niet helemaal uitleggen. Want de vraag is of onze volksvertegenwoordigers nog wel zouden instemmen met hulp aan de economisch zwakkere landen, of ze nog wel solidair willen zijn, als ze weten dat we niet alleen extra op onze uitgaven moeten beknibbelen vanwege die solidariteit, maar ook nog eens extra moeten bezuinigen om garant te staan voor eventuele verliezen van de banken. Die banken dreigen namelijk gewoon met failliet gaan. Dan verliezen burgers hun spaarcenten en breekt de pleuris uit. Bankiers krijgen in ieder geval geen hesje met ‘werkt voor de samenleving’ erop.
Als wij de welvaart echt eerlijk(er) willen (ver)delen zullen we om te beginnen de tering naar de nering moeten zetten, zodat we minder hoeven te lenen. Bij die noodzakelijke stappen terug geldt ,wat mij betreft , nog altijd dat de kwaliteit van de samenleving bepaalt wordt door de wijze waarop wij met de zwakste omgaan. Vooral degenen die zich verrijkt hebben en nog steeds verrijken aan het spel op de financiële markten moeten, om de kwaliteit van de samenleving te kunnen handhaven, een dikke rekening gepresenteerd krijgen. Wij halen allemaal onze spaarcentjes weg bij de banken en stoppen ze weer in een oude sok. Dan kunnen de banken veilig omvallen of weer echt gaan ondernemen en dus ook risico lopen. Nu leunen ze achterover en leggen het probleem bij hun klanten, bij ons, neer. En onze leiders durven ons dat niet te vertellen. Solidariteit is onze enige redding op de lange termijn, maar de banken kunnen wat mij betreft barsten.