Bij de dood van twee oorlogsverslaggevers

De Verenigde Naties zijn in januari gestopt met het tellen van de doden in Syrië. Meer dan 7500 zijn er in het afgelopen jaar gevallen, waarvan het overgrote merendeel burgers. Ziekenhuizen zijn onveilig. Op benedenverdiepingen van woningcomplexen wordt gericht geschoten, want kelders om in te schuilen zijn er niet. In verschillende steden is op straat niemand zeker van zijn leven. Een Amerikaanse verslaggeefster en een Franse fotograaf zijn gisteren in Homs omgekomen bij een bombardement, waarbij drie andere journalisten gewond raakten. Het leger van Bashir al Assad wist zogenaamd niet dat die journalisten er waren. Alsof dat wat had uitgemaakt. Zou er werkelijk iemand in de wereld te vinden zijn die gelooft dat er geen wandaden meer plaatsvinden als er journalisten in de buurt zijn? Dan zou het eenvoudig zijn. Zet op elke straathoek een journalist en er gebeurt niets meer. Nee, eerder het tegendeel is waar. Zelfs als er niets te melden valt zijn er altijd wel journalisten in de buurt die een vuurtje aansteken en vervolgens weten te berichten dat er vuur is waar rook is. De grote behoefte aan nieuws wordt nogal eens bevredigd ten koste van de zorgvuldigheid en dat maakt het voor menigeen aantrekkelijk journalisten te gebruiken om wat openstaande rekeningen te vereffenen. Als burgemeester Aboutaleb geweten had, dat er journalisten bestonden, was hij vast niet naar Sao Paulo gevlogen om de belangen van de Rotterdamse haven te behartigen. Burgemeester Hoes moet zijn werk maar op de fiets doen, want rijden in een dienstauto is per definitie verdacht. Carla Peijs mag nooit meer fruit aan haar bezoekers aanbieden of het zelf eten, laat staan een bloemetje op tafel zetten. In Den Haag wordt het gemeentehuis nooit meer verbouwd of opgeknapt en de wethouder van Amsterdam stopt onmiddellijk met zijn inspanningen om de Olympische Spelen van 2028 naar zijn stad te halen. Hij kan dat toch ook telefonisch afhandelen, al moet hij dan wel uitkijken dat de rekening niet te hoog oploopt. De gedeputeerden van Noord-Holland blijven gewoon thuis als er geen chauffeurs beschikbaar zijn om een dienstauto te rijden of ze rijden zelf, want een taxi gebruiken is welhaast misdadig. Klinkklare onzin allemaal, maar wel prime time nieuws bij RTL. Even grote onzin als dat Assad Homs niet gebombardeerd zou hebben als hij geweten had dat daar journalisten waren. Maar voor journalisten die hun leven riskeren in de buurt van die idioot en met heel veel moeite proberen te achterhalen wie er nu eigenlijk waarom op wie schiet heb ik veel meer respect dan voor journalisten die een slaatje proberen te slaan uit de onderbuikgevoelens van een volk dat alle bestuurders bijna per definitie verdacht is gaan vinden en daarom binnenkort waarschijnlijk zonder komt te zitten.

Buurtterreur en spierballentaal

Burgemeester Hoes van Maastricht heeft geen rustige vakantie gehad. Hij is geschrokken. Burgers uit sommige wijken van zijn stad hebben hem bestookt met e -mailtjes, twitterberichten en mededelingen op facebook. De sociale media doen ook in Maastricht hun werk. Een uitkomst voor mensen die de straat niet meer opdurven. Zorg ervoor dat die man geen rustig moment heeft. Dat hebben wij toch ook niet meer. Dat moeten de zich onveilig voelende burgers gedacht hebben. En het heeft gewerkt. Pissig over een verpeste vakantie roept de burgemeester meteen op zijn eerste werkdag een crisisvergadering bijeen. Niks achterstallige post en stapels adviezen wegwerken. Meteen de koe bij de horens vatten. Of liever gezegd de ‘multiprobleemjongeren’, zoals de burgemeester vijftien raddraaiers, die met naam, toenaam, adres, telefoon- en sofinummer bij de instanties bekend zijn, betitelt. ‘De maat is vol’ en ‘stoppen met het praatcircus’ zegt de burgervader. Hij is bang dat mensen het vertrouwen in de instanties kwijt raken.

Het vertrouwen in hun medeburgers zijn de bewoners van Wittevrouwenveld, Wyckerpoort, Nazareth en Limmel al kwijt. Ze zien wat er om hen heen gebeurt, proberen dat te begrijpen en komen tot de slotsom, dat het onbegrijpelijk is, dat die vijftien ongestoord hun gang kunnen gaan. Ze worden onzeker, angstig, boos. Ze dienen klachten in en protesteren. Individueel en samen. Uiteindelijk zullen ze agressief worden en hun problemen zelf op gaan lossen. De ‘multiprobleemjongeren’ doen dat al. Die zijn onthecht, voelen geen binding meer met de samenleving, die hen geen perspectief meer biedt en kiezen voor zelfzuchtig en crimineel gedrag.

Voor de burgemeester van Maastricht kan het geen nieuws zijn, dat burgers het vertrouwen in de overheid en vooral in haar dienaren al langer aan het verliezen zijn of al verloren hebben. Als dat wel zo is, dan schrik ik daarvan. Overheidsdienaren zijn bevoorrechte mensen, die geen idee meer hebben van hoe gewone mensen leven. Ze zijn arrogant, betweterig, niet transparant, vullen hun zakken en communiceren slecht. Het zijn zo maar wat voorbeelden van wat er geroepen wordt. Grofweg zijn de burgers in drie groepen te verdelen. Mensen die de overheid vertrouwen, mensen die haar niet vertrouwen en mensen die niet weten of ze haar kunnen vertrouwen. Dat staat in een essay, dat Prof. Dr. Kees van den Bos ( Universiteit Utrecht ) in januari van dit jaar geschreven heeft voor en in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

De ‘multiprobleemjongeren’ vertrouwen de overheid niet. De protesterende burgers weten niet of ze de overheid kunnen vertrouwen. Burgemeester Hoes zal nu moeten bewijzen, dat de overheid betrouwbaar is. Hij heeft A geroepen en zal nu B moeten waarmaken wat hij aangekondigd heeft. Of die spierballentaal daarbij helpt zal moeten blijken. Ik zou liever wat krachtige woorden over de heer Zalm van ABN-AMRO gehoord hebben die, na eerst met onze belastingcenten overeind te zijn gehouden, nu weer een miljard winst maakt en prompt 2350 mensen de straat op zet. Daar zullen misschien wel weer wat toekomstige ‘multiprobleemjongeren’ bij zijn.