Hoe slim is Zuid-Limburg?

Zuid - Limburg wil de slimste regio zijn, kopt de krant vandaag. Gisteren gaven de burgemeesters van Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen in het voorprogramma van de Bedrijven Kontakt Dagen, die ook toe zijn aan een nieuwe formule want het aantal standhouders is met een derde afgenomen, een – zoals de verslaggever het noemt – gelikte goed – nieuws – show. Leo Hauben, de hoofdredacteur van L1, was erbij. Waar ondernemers behoefte hebben aan kennisuitwisseling en modernere contactvormen dan een bedrijvenbeurs, twitteren vele journalisten , politici en ‘gewone’ mensen er al lustig op los. Zo ook Leo. Twee tweets maakte hij er zelfs aan vuil. ‘#brainport2020 film over brainportproject in MECC. Mooie doelstellingen, maar waar zijn de ondernemers’ en ‘#brainport 2020 Tien mensen op podium in MECC. 8x publieke sector, 2x DSM-manager, 0x ondernemer. Ging toch over ondernemen?’ De aanwezigheid van de DSM’ers ( managers zijn niet vanzelfsprekend ondernemers ) valt te verklaren door het feit dat een ex-DSM’er nu voorzitter is van de stichting Limburg Economic Development (LED, van die zuinige lampjes), die ervoor moet zorgen dat Zuid - Limburg aanhaakt bij de slimste stad van Nederland, Eindhoven. Die had nog wel wat contacten met zijn voormalige werkgever en heeft twee managers overgehaald te komen, anders hadden die burgemeesters en ambtenaren er helemaal alleen gezeten. Als we dan aan Eindhoven vastgekoppeld zijn, zijn we vanzelfsprekend automatisch de slimste regio. Samenwerken is het toverwoord. De toekomst van Limburg ligt over de grens werd in het MECC vrij vertaald met ‘de boterham van Nederland wordt in het buitenland belegd’. Zo eenvoudig is dat.

De burgemeester van de nog jonge gemeente Eijsden – Margraten is ook een ijverig twitteraar. Hij had vier dagen geleden een constructieve en prettige ontmoeting met zijn collega van Maastricht. ‘Eur -Regionale samenwerking moet hoger op de agenda. Nu gezamenlijk aan de slag!’, deed hij het twittervolk kond, want de burgervader komt graag daadkrachtig over en de burgemeester van Maastricht had hem duidelijk gemaakt welke kant het op moest. Vervolgens ging hij weer over de orde van de burgemeestersdag, te weten onderscheidingen uitreiken, recepties en voetbalwedstrijden bezoeken, wielerwedstrijden en feestavonden bijwonen en vergaderen. Ik weet het, ik mag niet te cynisch zijn, want dat levert niets op en komt verkeerd over.

Maar twee zaken dringen zich onweerstaanbaar aan mij op. Goed samenwerken is in de regio Zuid – Limburg nog nooit gelukt en nu gaan we het met Eindhoven proberen, alleen maar omdat Haagse kringen ons een brainportworst voorhouden. Dat heeft veel weg van een vlucht naar voren en naar het noorden. Aan de Euregio, aan Europa wordt niet meer dan lippendienst bewezen. Het moet hoger op de agenda en dat was het dan. Vervolgens wordt er verschrikkelijk veel afgekletst en vergaderd, maar bitter weinig gedaan. Het campusproject Maastricht sneuvelt ( ziemijn blog ‘Campus Calatrava’ van 21 juli jl. ), terwijl er op datzelfde moment in Aken miljarden geïnvesteerd worden. Wat hadden die twee projecten elkaar prachtig kunnen versterken, maar wij hadden het weer even iets drukker met het vinden en slachtofferen van een schuldige, omdat het project iets duurder bleek te worden dan geraamd.

Wat mij betreft mag de nieuwe gouverneur zijn snor afscheren als de drie grote burgemeesters, met in hun kielzog al die kleintjes, er onder zijn bezielende leiding in slagen de oriëntatie te verleggen van Eindhoven naar Aken en de Euregio, de grenzen echt te slechten en bedrijven over te halen zich te vestigen in de buurt van een prachtige TH, een nog mooiere UM en wat de Euregio nog allemaal meer te bieden heeft aan kwaliteiten. Dan zouden we pas echt een slimme regio zijn en om dat te worden hebben we Eindhoven echt niet nodig.

Over internetverkoop, winkelcentra en banken

De verkoop van producten via het wereldwijde web zal in de komende jaren alleen maar toenemen. Daardoor ontstaat er druk op de winkelcentra in de grote steden. Vooral in Limburg, omdat daar ook nog eens de vergrijzing meer dan gemiddeld invloed heeft op de kopersstromen. De centra van Maastricht , Heerlen, Sittard-Geleen en Venlo zullen de gevolgen pijnlijk voelen. Over tien jaar koopt de helft van alle consumenten zijn of haar televisie, computer, ijskast of wasmachine via internet. Een op de vijf zal dan kleding en boeken op die manier aanschaffen.

Ik vind het fantastisch om – nu nog in de papieren krant ( hoe lang nog?)- te lezen hoe Marty Dahmen uit Landgraaf het desondanks aandurft om een herenmodezaak te beginnen. Waar? In Aken! Aan de Dahmengraben. Speelt hier de Voorzienigheid mee? Zijn eigen analyse voerde hem naar de Domstad. Niet de onderzoekers van adviesbureau Roots. Maastricht is te duur, in Heerlen is de modemarkt verzadigd en Sittard-Geleen kent nu al teveel leegstand. De toekomst van Limburg ligt over de grens! Dat was de titel van het rapport uit 2007 van de commissie Hermans. Dahmen heeft het wellicht niet gelezen, maar brengt het wel in de praktijk, terwijl de politiek het rapport in de la bij de stukken van blijvende waarde heeft opgeborgen. Al zijn spaarcenten heeft de nieuwbakken ondernemer in zijn zaak gestoken. Geen cent van de bank. Ondernemen is risico durven nemen.

Ook het verhaal van Robert Peters uit Heerlen tovert een glimlach op mijn gezicht. Geen enkele bank wilde zijn ondernemingsplan voor een webshop voor kabels financieren. Snel en goedkoop alle kabels leveren. Daaraan gekoppeld een ijzersterke klantenservice, die vragen van klanten op de dag dat ze gesteld worden beantwoord. 600 bestellingen per dag en de groei zet door. Elk jaar verdubbelt de omzet. Daar kan menige bank iets van leren. Peters is blij, dat hij het op eigen kracht gedaan heeft en daarom nu snel door kan groeien. Geen pottenkijkers van de bank. De banken durven al lang geen kleine risico’s meer te dragen. Dat niveau zijn ze ontgroeid.

In een schalkse bui heb ik wel eens geroepen, dat we nooit een gloeilamp gehad zouden hebben, als Frits Philips in deze tijd geleefd had. Wie zijn toch die bollebozen bij de banken, die het allemaal zo goed weten? Solvabiliteit, rentabiliteit, omzetprognoses voor drie jaar, investeringsbegroting en ga zo maar door. Papier, papier, papier. De startende ondernemer wordt er moedeloos van. Wel beleggen diezelfde banken miljarden euro’s in landen en projecten, die de eerste de beste junior -risicomanager de rillingen over de rug zouden doen lopen. En als het mis gaat het handje ophouden bij de staat en dus de belastingbetaler. Dan moeten ze overeind gehouden worden, waar elk ander bedrijf failliet zou gaan. Overheden en banken kunnen kennelijk niet failliet gaan. Dat hebben al die ambtenaren goed geregeld. Bij banken en overheden werken te weinig ondernemers, want die zijn allemaal al voor zichzelf begonnen! Misschien moeten wij gewoon maar eens stoppen om onze centen aan die banken te geven en er zelf mee gaan ondernemen. Het is tijd voor een nieuwe bank van, voor en door kleine ondernemers.