Oxi ! Het is genoeg !

Ik had het mis! Het werd geen 'NAI', maar een overweldigend 'OXI' ! Die Grieken toch. Ze hebben de neus vol van de afgelopen jaren, waarin de staatsschuld alleen maar toenam en opnieuw gefinancierd moest worden in ruil voor allerlei draconische bezuinigingen, die de economie alleen maar verder de kelder in geholpen hebben.

Maar 'NAI' of 'OXI', wat maakt het feitelijk uit? De meeste mensen weten niet eens waarover ze gestemd echt hebben. Was het nu tegen of voor verdergaande bezuinigingen? Voor of tegen in de eurozone blijven? Tegen of voor de EU? Was het tegen of voor de angst? Voor of tegen de alsmaar verder graaiende internationale financiele markten en bankiers?   Voor of tegen de koers van de regering van Tsipras? De uitslag zal op velerlei wijze uitgelegd worden.

Wij lopen vrijwel allemaal braaf aan het handje van de mensen die geld verdienen met al deze flauwekul. 'NAI' was misschien een zogenaamd verstandige stem geweest, maar de geschiedenis leert dat enkel onverstandige mensen aan de wieg staan van veranderingen. Mensen die de status quo niet langer accepteren. Mensen zoals de Grieken. Op de Griekse eilanden zijn de mensen al begonnen met de herinvoering van de ruilhandel en dus de afschaffing van het geld. Klinkt utopisch, maar wellicht is het de enig goede weg. Het bestaande systeem gewoon negeren. Laat de Spanjaarden, de Portugezen en wie wil de Grieken maar volgen. Europa is een geografische entiteit en nooit veel meer geweest dan een economische eenheid. Er was en is geen Europees gevoel. Er was en is geen Europese solidariteit.

Het is de hoogste tijd voor een 'Umwertung aller Werte'. Een nieuwe strategie voor de wereld. Nieuwe structuren en systemen. De oude blijken in toenemende mate te falen . Allerlei zogenaamd machtige en wijze mensen zitten gevangen in een denkwereld die alles en iedereen ondergeschikt maakt aan economische groei en winst. Wij hebben ons laten wennen aan een leven op de pof en ons daarmee uitgeleverd aan de financiele markten. Die macht zal gebroken moeten worden, evenals die van het wereldwijde militair-industriele complex. Dat kan alleen maar wanneer we ons collectief gaan verzetten. Wanneer we de welvaart eerlijk gaan verdelen en solidair zijn met elkaar. Wanneer we de natuurlijke hulpbronnen en het water deprivatiseren. Wanneer we de tering naar de nering zetten. Wanneer er echte leiders opstaan met een inspirerende visie op de gezamenlijke toekomst van alle wereldburgers, die de moeite van het volgen waard is. Er is genoeg voor iederen. We slagen er enkel tot nu toe niet in het rechtvaardig te verdelen.

 De Grieken hebben ons weer eens een voorbeeld gegeven, dat de moeite van het volgen waard is.

Grexit of solidariteit ?

Zondag 5 juli stemmen de Grieken in meerderheid voor Europa en de Euro. De Tour de France trekt dan door Nederland, dus is het nog maar de vraag of het iemand iets interesseert.

Tsipras en Varoufakis, die tegen dat 'ja' zijn en door Europa niet langer vertrouwd worden, mogen dat 'ja' dan verder uitonderhandelen, als er tenminste nog iets te onderhandelen valt, of opstappen. Als ze opstappen heeft Europa even niemand om mee te onderhandelen. Dat is tijdwinst voor de Grieken. Maar uiteindelijk is het allemaal natuurlijk niet meer dan 'Spielerei', zoals de Duitsers het zo mooi zeggen. En juist de Duitsers zouden beter moeten weten.

Griekenland kan niet gered worden als de rest van Europa het de Grieken onmogelijk maakt het geld te verdienen, dat nodig is om (een deel) van de staatsschuld af te lossen. De Grieken dwingen om de economie kapot te bezuinigen helpt dus niet. De economie heeft juist een impuls nodig. Er moet dus geinvesteerd worden. De winnaars van de eerste wereldoorlog hebben de fout, die nu gemaakt wordt, eerder gemaakt en dat had de tweede wereldoorlog tot gevolg, omdat de herstelbetalingen Duitsland uitknepen. Dat foutje is in 1953 hersteld door het 'London debt agreement', waarin de Duitsers ongeveer de helt van hun totale schuld van 30 miljard Deutshe Marken werd kwijtgescholden, in combinatie met een samenhangend pakket van afspraken, dat het 'Wirtschaftswunder' mogelijk gemaakt heeft.

De Grieken uit de Europese Unie, die feitelijk geen unie is, want als dat wel het geval was hadden we dit probleem niet, gooien helpt ook niet, want dan krijgen al die regeringen die geld aan de Grieken geleend hebben om hun eigen banken overeind te houden niks en mogen ze -via de Europese Centrale Bank- die arme bankiers weer eens overeind houden over de ruggen van hun belastingbetalers, zodat die rustig verder kunnen gaan met het spelen van hun dodelijke spelletjes. Ze kiezen dan wel, in goed overleg met de overige criminelen die geld verdienen aan dit soort spelletjes, het volgende slachtoffer. En de Grieken drijven we zodoende in de open armen van Poetin.

Intussen wordt er heel wat afgelogen over die Grieken. Ze zijn lui, gaan te laat met pensioen en hebben een gigantisch begrotingstekort. Dat is allemaal niet waar, maar geen hond die naar de waarheid kraait, want die komt op dit moment gewoon even slecht uit. De stemming is al anti-Europa en meer daarvan kunnen we nu even niet hebben. Nu moeten onze zogenaamde leiders ballen tonen en streng zijn voor de Grieken!

Echter, de enige redding voor Europa is solidariteit! De sterken helpen de zwakkeren om sterker te worden in plaats van ze nog verder te verzwakken, zoals nu het geval is. Op dezelfde manier als de Duitsers na de tweede wereldoorlog geholpen zijn. En die hadden het toch echt even iets bonter gemaakt dan de Grieken nu. Het is daarom goed te begrijpen, dat Tsipras en Varoufakis hun poot stijf houden, ook al is het Griekse volk inmiddels zo bang gemaakt, dat het zondag 'ja' zal zeggen tegen zijn kwelgeesten.

Vrienden en vijanden

Twee Toepolevs – 95 ‘Bear’ bommenwerpers zijn volledig in overeenstemming met internationale richtlijnen en afspraken, maar zonder zich te melden, voornemens het Nederlands verantwoordelijkheidsgebied binnen te vliegen. Omdat ze zich niet netjes aanmelden zijn het onbevoegde binnendringers en die kunnen op een speciaal welkom rekenen. Echt onbevoegde binnendringers proberen zo’n ontvangst altijd te ontvliegen , maar in dit geval zijn de Russen al gewend aan de stennis al snappen ze er niets van. Twee F-16’s stijgen op van Leeuwarden of Volkel en lossen de Duitsers af totdat de Britten het overnemen. De piloten van straaljagers en bommenwerpers kennen elkaar inmiddels en zwaaien vanuit de respectievelijke cockpits vriendelijk naar elkaar. Spielerei. Toys for the boys. Verkwisting. De Russen zijn vijand en Polen, Duitsers, Nederlanders en Britten zijn vrienden.

‘Defensie - uitgaven moeten gezien worden als verzekeringspremie’, vertelt een straaljagerpiloot. ‘Je kunt je niet permitteren niet verzekerd te zijn. Die Russen zijn rare jongens. Ze willen waarschijnlijk alleen laten zien dat ze nog meetellen, maar je weet het maar nooit…..’ Misschien hebben Poetin en Medvedev niet meegekregen dat de Koude Oorlog voorbij is. Misschien gaan die twee bommenwerpers wel alles van Polen tot Engeland platgooien. Fantasie.

Het blijkt moeilijk zo niet onmogelijk om dit denken in termen van vriend en vijand te elimineren. Het jaagt ons weliswaar op enorme kosten en laat weinig ruimte om te nuanceren, maar wie niet voor ons is is nu eenmaal tegen ons. We moeten ons natuurlijk wel verdedigen en soms is de aanval de beste verdediging, of is dat altijd zo? Vooral de producenten van wapentuig hebben baat bij deze denkwijze. Als ze er niet al was zouden zij haar uitvinden. En natuurlijk werken er mensen in die industrie en bij de defensieapparaten en die allemaal werkloos maken is geen goed idee, toch? Vijanden vallen ons aan en vrienden helpen elkaar zich te verdedigen. Soms zit de vijand dichterbij dan gedacht, in eigen land of eigen huis. Soms verschuilt hij zich in een klooster, een kerk , een synagoge of een moskee. Soms in een regeringsgebouw of een krantenredactie, de bestuurskamer van een schoolgebouw of een fabriek. Overal ligt hij op de loer de vijand.

Papandreou en Berlusconi denken misschien: als je zulke vrienden hebt, heb je geen vijanden meer nodig. Zij worden door (een stelletje) vrienden van de kapitaalmarkt op hun knieën gedwongen. Dat presteerde vroeger , toen we nog democratieën hadden, alleen het volk of de maffia. De tijden veranderen. Het huis van Europa staat in de hens en democratisch blussen werkt nu eenmaal niet. Het stelletje probeert geld te lenen bij de Amerikanen, maar die hebben zelf niks meer behalve een grote mond, en de Russen en de Chinezen, die geld als bluswater hebben. Bij de voormalige vijand, het rode en gele gevaar. De behoefte aan kapitaal maakt van oude vijanden nieuwe vrienden en ontmaskert de echte vijanden, de banken en de wapenindustrie. Hoe kunnen we die tot vrienden maken? Misschien is dat wel de grote uitdaging voor onze toekomst.

Papandreaou en de stuipen

De Grieken jagen de beurzen de stuipen op het lijf. De Grieken? George Papandreaou! De premier als pars pro toto. Leiders als modellen voor hun volk. Sarkozy voor de speelse Fransozen, Merkel voor de grondige,hardwerkende Duitsers en Berlusconi voor de onbetrouwbare, flirtende Italianen. Die hebben tenminste een gezicht. Wie staat voor de Spanjolen, voor de Portugezen? Cameron doet zijn best, maar het lukt nog niet helemaal. Hadden ze maar rechts moeten gaan rijden en lid moeten worden van de eurozone, die eigenwijze Engelsen. De Belgen zoeken nog een representatief gezicht, maar nemen rustig de tijd. Daar krijgen de beurzen ook de stuipen van. Het maakt dus niet uit of er wel een of geen gezicht is, de stuipen vinden hun weg naar de beurzen toch wel.

Stuipen zijn krampachtige samentrekkingen van spieren, die doorgaans optreden bij kinderen tussen de drie maanden en de zes jaar. Meestal wijzen ze op het begin van een koortsperiode. Als het vaker voorkomt kan dat duiden op epilepsie. Doorgaans is er bij stuipen echter geen reden voor paniek. Stabiele zijligging, kleding losmaken en goed kijken. Duurt het langer dan tien minuten dan wil een klein anaal toegediend lavement met een snuifje valium nog wel eens helpen.

Als de beurzen stuipen hebben is er derhalve geen reden voor paniek. Leg ze plat, maak knellende boordjes los en wacht af. Beurzen hebben veel weg van le malade imaginaire. Ze doen alsof ze ziek zijn en intussen worden er bakken met geld verdiend. Als hun koortsthermometer, misschien is koersthermometer hier beter, daalt lijken zij ziek, terwijl de koorts ergens anders juist aanwezig en stijgende is. Beurzen zijn helemaal niet ziek en ook niet zielig. Ze jagen de koorts bij anderen op, om daar zelf van te profiteren.

Ik heb wel bewondering voor die Papandreaou. In zijn eentje de beurzen de stuipen op het lijf jagen. Hij pakt ze terug. Hij maakt ze echt ziek. De grote graaiers verliezen nu echt. Niks herstel. Griekenland is niet ziek maar de beurzen. Onze calvinistisch zuinige en liberale Rutte wringt zich in alle bochten om dat te voorkomen. Hij denkt, dat hij zo belangrijk is dat alles wat hij zegt tot stuipjes bij de beurzen zou kunnen leiden. Dat is niet waar. Daarvoor is hij veel te zuinig en heeft hij te weinig schulden gemaakt. Bij de banken en beurzen ben je pas echt belangrijk als je minstens een paar miljoen schuld hebt. Daaronder draaien ze je eenvoudig de nek om en nemen hun verlies. En onder het biljoen staatsschuld tel je ook niet echt mee in deze wereld. In Europa voldoen alleen de Duitsers, de Fransen en de Italianen aan dat criterium en die hebben dus ook een smoel. En Papandreaou heeft nu een smoel. De beurzen hebben geprobeerd de Grieken als kop van jut te gebruiken. Dat dreigde bijna te lukken. Totdat de Griekse premier zijn rug rechtte en ze de stuipen op het lijf joeg. Hopelijk sterven de beurzen en banken aan deze koortsperiode en kunnen we eindelijk islamitisch gaan bankieren.

Over internetverkoop, winkelcentra en banken

De verkoop van producten via het wereldwijde web zal in de komende jaren alleen maar toenemen. Daardoor ontstaat er druk op de winkelcentra in de grote steden. Vooral in Limburg, omdat daar ook nog eens de vergrijzing meer dan gemiddeld invloed heeft op de kopersstromen. De centra van Maastricht , Heerlen, Sittard-Geleen en Venlo zullen de gevolgen pijnlijk voelen. Over tien jaar koopt de helft van alle consumenten zijn of haar televisie, computer, ijskast of wasmachine via internet. Een op de vijf zal dan kleding en boeken op die manier aanschaffen.

Ik vind het fantastisch om – nu nog in de papieren krant ( hoe lang nog?)- te lezen hoe Marty Dahmen uit Landgraaf het desondanks aandurft om een herenmodezaak te beginnen. Waar? In Aken! Aan de Dahmengraben. Speelt hier de Voorzienigheid mee? Zijn eigen analyse voerde hem naar de Domstad. Niet de onderzoekers van adviesbureau Roots. Maastricht is te duur, in Heerlen is de modemarkt verzadigd en Sittard-Geleen kent nu al teveel leegstand. De toekomst van Limburg ligt over de grens! Dat was de titel van het rapport uit 2007 van de commissie Hermans. Dahmen heeft het wellicht niet gelezen, maar brengt het wel in de praktijk, terwijl de politiek het rapport in de la bij de stukken van blijvende waarde heeft opgeborgen. Al zijn spaarcenten heeft de nieuwbakken ondernemer in zijn zaak gestoken. Geen cent van de bank. Ondernemen is risico durven nemen.

Ook het verhaal van Robert Peters uit Heerlen tovert een glimlach op mijn gezicht. Geen enkele bank wilde zijn ondernemingsplan voor een webshop voor kabels financieren. Snel en goedkoop alle kabels leveren. Daaraan gekoppeld een ijzersterke klantenservice, die vragen van klanten op de dag dat ze gesteld worden beantwoord. 600 bestellingen per dag en de groei zet door. Elk jaar verdubbelt de omzet. Daar kan menige bank iets van leren. Peters is blij, dat hij het op eigen kracht gedaan heeft en daarom nu snel door kan groeien. Geen pottenkijkers van de bank. De banken durven al lang geen kleine risico’s meer te dragen. Dat niveau zijn ze ontgroeid.

In een schalkse bui heb ik wel eens geroepen, dat we nooit een gloeilamp gehad zouden hebben, als Frits Philips in deze tijd geleefd had. Wie zijn toch die bollebozen bij de banken, die het allemaal zo goed weten? Solvabiliteit, rentabiliteit, omzetprognoses voor drie jaar, investeringsbegroting en ga zo maar door. Papier, papier, papier. De startende ondernemer wordt er moedeloos van. Wel beleggen diezelfde banken miljarden euro’s in landen en projecten, die de eerste de beste junior -risicomanager de rillingen over de rug zouden doen lopen. En als het mis gaat het handje ophouden bij de staat en dus de belastingbetaler. Dan moeten ze overeind gehouden worden, waar elk ander bedrijf failliet zou gaan. Overheden en banken kunnen kennelijk niet failliet gaan. Dat hebben al die ambtenaren goed geregeld. Bij banken en overheden werken te weinig ondernemers, want die zijn allemaal al voor zichzelf begonnen! Misschien moeten wij gewoon maar eens stoppen om onze centen aan die banken te geven en er zelf mee gaan ondernemen. Het is tijd voor een nieuwe bank van, voor en door kleine ondernemers.

Henk, Ingrid en de politiek

Onlusten in Londen en Birmingham. 300.000 ontevreden mensen op straat in Israël. De beurzen kraken. Raar, want de economie draait best redelijk en de werkeloosheid daalt. Verschillende werelden.
De onzekerheid, de angst, het gevoel onrechtvaardig behandeld te worden, de vermeende dreiging van al die buitenlanders, vooral moslims, hebben zich meester gemaakt van Henk en Ingrid. Ze zijn boos. Ze radicaliseren. Eerst nog in het café, maar nu gaan ze ook de straat op. De belangen van de wereld van Henk en Ingrid en die van de politici lopen niet langer parallel. De kloof tussen Henk , Ingrid en de rest van het land wordt al maar groter. Wie doet er nog wat voor ze? De politiek? Politici zijn alleen maar bezig met de volgende verkiezingen. Ze geven geen leiding aan het land, laat staan aan Europa of de wereld, maar proberen alleen nog hun eigen achterban tevreden te stellen en hun tegenstanders overal de schuld van te geven. Ze bemoeien zich met het rookgedrag van Henk en het gewicht van Ingrid. De democratie gaat langzaam failliet en de politici zijn op vakantie. Henk en Ingrid solliciteren zich suf, maar vinden geen werk. Ze zijn te duur. De grote bedrijven moeten hun aandeelhouders tevreden houden en zoveel mogelijk winst maken. Henk en Ingrid zijn een kostenpost, waarin gesneden kan worden. De banken zijn ook grote werkgevers. Die hebben de spaarcenten van Henk en Ingrid uitgeleend aan de politici en de andere grote bedrijven en zijn nu bang, dat ze die niet meer terug krijgen. Dus verhogen ze de rente . Dan moet de bank van de politici, de Europese Centrale Bank, met het geld van Henk en Ingrid de schulden die de politici gemaakt hebben kopen om de rente weer te laten dalen. En van de belastingcenten van Henk en Ingrid moeten ook nog eens de gewone banken overeind gehouden worden. Die dalende rente vinden de pensioenfondsen op hun beurt weer niet leuk, want die hebben graag een hoge rente voor hun dekkingsgraad. Anders kunnen ze het pensioen van Henk en Ingrid straks niet betalen. Omdat de politici toch schulden blijven maken moeten Henk en Ingrid langer werken. Maar ze hebben helemaal geen werk. De politici en de banken vinden het protest van Henk en Ingrid crimineel. Er zijn steeds meer politiemensen nodig om de zaak in de hand te houden. Die kosten ook weer veel geld, waardoor de uitkeringen van Henk en Ingrid onder druk komen te staan. Niet de problemen in de wereld of die van Henk en Ingrid, maar de boosheid en de radicalisering van Henk en Ingrid nopen de politici om hun vakantie te onderbreken. Ze moeten weer terug in hun hok en vooral hun mond houden, zodat het grote spel gespeeld kan blijven worden. Want Henk en Ingrid beseffen natuurlijk niet, dat dat in hun belang is.

Angst en geld regeren de wereld

In Amerika zijn de politici, die zich de laatste week als kleine kinderen gedragen hebben, het uiteindelijk eens geworden over de verhoging van het schuldenplafond. Daardoor kunnen de VS hun rekeningen blijven betalen. Als het land meer leent, dan moet er natuurlijk ook meer terugbetaald worden. Om dat te kunnen moeten de overige uitgaven teruggedrongen worden of de inkomsten, zeg maar de belastingen, verhoogd worden. Of natuurlijk beide. Zwart – wit gesteld willen de democraten in de VS de belastingen verhogen en de republikeinen de uitgaven verlagen. Uiteindelijk gaat het altijd om de vraag wie de rekening moet betalen voor het feit dat we met zijn allen meer uitgeven dan we verdienen.
In Europa is het al niet anders. Daar hebben de Ieren, de Portugezen en de Grieken zoveel schuld, dat ze niet meer in staat zijn om terug te betalen. Veertien andere Europese landen helpen drie andere uit de brand. Net als de Amerikanen, moeten die drie fors bezuinigen op de uitgaven en meer geld binnen zien te halen door staatseigendommen te verkopen en belastingen te verhogen. Mede omdat ze meehelpen aan de redding van de drie, komen Spanje en Italië nu ook in de problemen. De zogeheten financiële markten betwijfelen of ze hun schulden nog wel terug kunnen betalen. En dus moeten ze meer rente betalen over het geld dat ze lenen. En daardoor komt hun bijdrage aan de redding van de drie onder druk te staan. Daar moeten dan de overige elf weer voor opdraaien.
Wat mij betreft is het prima, dat de sterken de zwakken helpen.
Minder enthousiast ben ik over de rol van degenen die speculeren op wat er gebeurt en daar dik geld aan proberen te verdienen . En nog minder enthousiast ben ik over de banken.
Dat zijn al lang geen ondernemingen meer in de traditionele zin van het woord. Het zijn de staten, die de risico’s lopen. De staten houden de banken overeind en daardoor kunnen de banken leningen blijven verstrekken. Zo houden de banken de regeringen in een wurggreep. Dat is een gecompliceerd spel. Zo ondoorzichtig, dat onze Nederlandse bewindslieden het aan onze volksvertegenwoordigers niet meer goed kunnen uitleggen. Misschien willen ze het ook niet helemaal uitleggen. Want de vraag is of onze volksvertegenwoordigers nog wel zouden instemmen met hulp aan de economisch zwakkere landen, of ze nog wel solidair willen zijn, als ze weten dat we niet alleen extra op onze uitgaven moeten beknibbelen vanwege die solidariteit, maar ook nog eens extra moeten bezuinigen om garant te staan voor eventuele verliezen van de banken. Die banken dreigen namelijk gewoon met failliet gaan. Dan verliezen burgers hun spaarcenten en breekt de pleuris uit. Bankiers krijgen in ieder geval geen hesje met ‘werkt voor de samenleving’ erop.
Als wij de welvaart echt eerlijk(er) willen (ver)delen zullen we om te beginnen de tering naar de nering moeten zetten, zodat we minder hoeven te lenen. Bij die noodzakelijke stappen terug geldt ,wat mij betreft , nog altijd dat de kwaliteit van de samenleving bepaalt wordt door de wijze waarop wij met de zwakste omgaan. Vooral degenen die zich verrijkt hebben en nog steeds verrijken aan het spel op de financiële markten moeten, om de kwaliteit van de samenleving te kunnen handhaven, een dikke rekening gepresenteerd krijgen. Wij halen allemaal onze spaarcentjes weg bij de banken en stoppen ze weer in een oude sok. Dan kunnen de banken veilig omvallen of weer echt gaan ondernemen en dus ook risico lopen. Nu leunen ze achterover en leggen het probleem bij hun klanten, bij ons, neer. En onze leiders durven ons dat niet te vertellen. Solidariteit is onze enige redding op de lange termijn, maar de banken kunnen wat mij betreft barsten.