Hoe slim is Zuid-Limburg?

Zuid - Limburg wil de slimste regio zijn, kopt de krant vandaag. Gisteren gaven de burgemeesters van Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen in het voorprogramma van de Bedrijven Kontakt Dagen, die ook toe zijn aan een nieuwe formule want het aantal standhouders is met een derde afgenomen, een – zoals de verslaggever het noemt – gelikte goed – nieuws – show. Leo Hauben, de hoofdredacteur van L1, was erbij. Waar ondernemers behoefte hebben aan kennisuitwisseling en modernere contactvormen dan een bedrijvenbeurs, twitteren vele journalisten , politici en ‘gewone’ mensen er al lustig op los. Zo ook Leo. Twee tweets maakte hij er zelfs aan vuil. ‘#brainport2020 film over brainportproject in MECC. Mooie doelstellingen, maar waar zijn de ondernemers’ en ‘#brainport 2020 Tien mensen op podium in MECC. 8x publieke sector, 2x DSM-manager, 0x ondernemer. Ging toch over ondernemen?’ De aanwezigheid van de DSM’ers ( managers zijn niet vanzelfsprekend ondernemers ) valt te verklaren door het feit dat een ex-DSM’er nu voorzitter is van de stichting Limburg Economic Development (LED, van die zuinige lampjes), die ervoor moet zorgen dat Zuid - Limburg aanhaakt bij de slimste stad van Nederland, Eindhoven. Die had nog wel wat contacten met zijn voormalige werkgever en heeft twee managers overgehaald te komen, anders hadden die burgemeesters en ambtenaren er helemaal alleen gezeten. Als we dan aan Eindhoven vastgekoppeld zijn, zijn we vanzelfsprekend automatisch de slimste regio. Samenwerken is het toverwoord. De toekomst van Limburg ligt over de grens werd in het MECC vrij vertaald met ‘de boterham van Nederland wordt in het buitenland belegd’. Zo eenvoudig is dat.

De burgemeester van de nog jonge gemeente Eijsden – Margraten is ook een ijverig twitteraar. Hij had vier dagen geleden een constructieve en prettige ontmoeting met zijn collega van Maastricht. ‘Eur -Regionale samenwerking moet hoger op de agenda. Nu gezamenlijk aan de slag!’, deed hij het twittervolk kond, want de burgervader komt graag daadkrachtig over en de burgemeester van Maastricht had hem duidelijk gemaakt welke kant het op moest. Vervolgens ging hij weer over de orde van de burgemeestersdag, te weten onderscheidingen uitreiken, recepties en voetbalwedstrijden bezoeken, wielerwedstrijden en feestavonden bijwonen en vergaderen. Ik weet het, ik mag niet te cynisch zijn, want dat levert niets op en komt verkeerd over.

Maar twee zaken dringen zich onweerstaanbaar aan mij op. Goed samenwerken is in de regio Zuid – Limburg nog nooit gelukt en nu gaan we het met Eindhoven proberen, alleen maar omdat Haagse kringen ons een brainportworst voorhouden. Dat heeft veel weg van een vlucht naar voren en naar het noorden. Aan de Euregio, aan Europa wordt niet meer dan lippendienst bewezen. Het moet hoger op de agenda en dat was het dan. Vervolgens wordt er verschrikkelijk veel afgekletst en vergaderd, maar bitter weinig gedaan. Het campusproject Maastricht sneuvelt ( ziemijn blog ‘Campus Calatrava’ van 21 juli jl. ), terwijl er op datzelfde moment in Aken miljarden geïnvesteerd worden. Wat hadden die twee projecten elkaar prachtig kunnen versterken, maar wij hadden het weer even iets drukker met het vinden en slachtofferen van een schuldige, omdat het project iets duurder bleek te worden dan geraamd.

Wat mij betreft mag de nieuwe gouverneur zijn snor afscheren als de drie grote burgemeesters, met in hun kielzog al die kleintjes, er onder zijn bezielende leiding in slagen de oriëntatie te verleggen van Eindhoven naar Aken en de Euregio, de grenzen echt te slechten en bedrijven over te halen zich te vestigen in de buurt van een prachtige TH, een nog mooiere UM en wat de Euregio nog allemaal meer te bieden heeft aan kwaliteiten. Dan zouden we pas echt een slimme regio zijn en om dat te worden hebben we Eindhoven echt niet nodig.

De paradox van de media. Atrium en Orbis.

Govert Derix en Leon Frissen hebben samen in 2010 een boek gepubliceerd met de titel Eurosofie. ( Downloaden kan via de site van de Provincie Limburg ). Derix heeft daarvoor een aantal essays geschreven en die met Frissen besproken. Het boek is de weerslag van de aanscherping van het denken over Europa in deze dialogische ontmoetingen. Een voorname constatering van de heren is, dat de Eurealpolitiek behoefte heeft aan idealen, die door de sense of urgency aan kracht moeten winnen. Te hopen valt, dat de huidige crisis daaraan bijdraagt. Derix schetst in een van zijn essays een aantal paradoxen met betrekking tot de samenwerking. Paradox niet in de klassieke betekenis, maar meer als iets wat tegen de verwachting in gebeurt.

Een van die paradoxen is die van de media. Die luidt alsvolgt: “Je zou verwachten dat euregionale eenheid gepaard gaat met het ontstaan van euregionale media. Voor de vorming van een sociaal-economische eenheid zijn media immers cruciaal. (…) Toch neemt de ‘mediale’ eenheid in de EMR eerder af dan toe, en kijken bewoners steeds minder vanzelfsprekend naar zenders van euregionale gebiedsgenoten aan de andere kant van de binnengrenzen.”

Een mooi voorbeeld daarvan is het Commentaar met de titel Atrium/Orbis in Dagblad De Limburger vandaag. De auteur betoogt daarin, dat het - in het belang van de consument - goed is, dat de NMa, de mededingingsautoriteit in Nederland, zich bemoeit met de fusie tussen de ziekenhuizen in Heerlen en Sittard-Geleen. Merkwaardig noemt de schrijver het echter dat de NMa in haar onderzoek ook ziekenhuizen over de grens, zoals die van Genk, Hasselt, Tongeren en Aken betrekt. De NMa krijgt ervan langs. Ze zet, aldus de commentator, een grote bek op en is door het dolle heen.

Van een Limburgse krant zou men toch mogen verwachten, dat het denken niet ophoudt bij de ( overigens officieel niet meer bestaande ) grens. Meestal treft juist randstedelijke instanties dat verwijt. Des te opmerkelijker is het te moeten constateren, dat het denken van de Limburgse media kennelijk wel bij de grens ophoudt en dat de door Derix geschetste paradox inderdaad bestaat. Met het denken van patiënten is dat overigens al lang niet meer het geval. Vele Limburgers bezoeken ziekenhuizen in onze buurlanden en zien de grens niet als een belemmering daarvoor. Ook zorgverzekeraars zijn in overwegende mate dat station al gepasseerd. Alleen de krant kennelijk niet. Media zijn erg belangrijk voor de meningsvorming bij het lezend publiek. In plaats van het toe te juichen, dat de NMa ook over de landsgrenzen kijkt om wellicht te constateren, dat er nog voldoende sprake is van concurrentie om een fusie tussen de ziekenhuizen van Heerlen en Sittard-Geleen mogelijk te maken, trekt de krant een eng, nationaal jasje aan en doet alsof de ziekenhuizen in de Euregio geen invloed hebben op de patiëntenstroom en , sterker nog, alsof ze helemaal niet bestaan. Zou het de invloed van de PVV zijn of is het gewoon een vergissing?