De gemeenten Peel en Maas en Valkenburg aan de Geul zijn proeftuingemeenten voor zelfsturing. Zelfsturing heeft kennelijk water nodig om tot bloei te komen. In Valkenburg vergaderde de gemeenteraad verleden week een hele dag in het diepste geheim over het onderwerp. In een opwelling dacht ik toen ik dat las: Heer, sta ze bij, ze vergaderen!
Wat te denken van een overheid die burgers oproept of uitnodigt tot zelfsturing? Is dat een overheid die het opgegeven heeft, die het zelf niet meer weet? Is het een overheid die de volgende stap zet in de modieuze reeks: niks mee te maken - luisteren – inspraak - medezeggenschap - participatie en zo de gapende kloof naar de burgers probeert te dichten? Kom op burgers! Het wordt tijd dat jullie jezelf gaan sturen! Lieve burgers. Ik vertrouw het niet.
Dorps- of burgercomité, het klinkt op het eerste oor naar achttiende eeuw. Maar de schijn bedriegt, net zoals de overheid. Toen hadden we te maken met boze, betrokken burgers. Nu met begeleide zelfsturing. Contradictio in terminis? Ja. Zelfsturing onder regie van de gemeenteraad is een fopspeen. Als betrokken burgers het zelf gaan regelen hebben ze de gemeenteraad namelijk niet meer nodig. Ik moet de eerste gemeenteraad nog tegenkomen die zo wijs is zichzelf overbodig te verklaren. Zelfsturing veronderstelt betrokkenheid. Betrokkenheid ontstaat door frustratie. Actie is het gevolg. De overheid is dan reactief. Ze probeert de actie in ( zogenaamd maatschappelijk) aanvaardbare banen te leiden, de kop in te drukken of neer te slaan. Dat is het traditionele beeld. Nu echter wordt de overheid actief. Ze gaat de zelfsturing van de burgers organiseren.
Verwende, gepamperde burgers voeren geen actie. Ze vinden het allemaal wel goed. Of je nu door de hond of de kat gebeten wordt, het maakt toch niet uit. Politici doen toch wat ze willen. Geleidelijk keren ze zich van de overheid af. Ze herkennen zich er niet meer in, ze hebben er niets meer mee. Het openbaar bestuur is een aparte kaste geworden. Ambtenaren en beroepsbestuurders. Regenten en aristocraten. Elk dorp, elke stad zijn eigen onderkoning. Verwaarloosde burgers trekken zich terug in hun eigen veilige verbanden. Familie, vereniging, religie, bende.
Als gemeenten echt iets nieuws willen, dan moeten ze bereid zijn om het oude radicaal los te laten, zekerheid in te ruilen voor onzekerheid, vertrouwen te geven. Dan moet er ruimte zijn voor een nieuwe inrichting en organisatie van het bestuur, voor nieuwe verhoudingen. In Valkenburg aan de Geul is de gemeenteraad zover nog lang niet. Alles goed en wel, maar het moet niet te gek worden. Dorpsraden kunnen vinden wat ze willen, maar de gemeenteraad ziet toe op het algemeen belang. Die ontbrekende bereidheid echt te vernieuwen en ook de eigen positie ter discussie te stellen is precies de reden waarom het met participatie 3.0 niets wordt en er weer aardig wat subsidiegeld zal verdwijnen in het water van de Geul en de Maas. Zelfsturing van betrokken burgers komt er vanzelf. Dat is een kwestie van tijd. Even wachten nog tot ze boos genoeg zijn.
Showing posts with label zelfsturing. Show all posts
Showing posts with label zelfsturing. Show all posts
Monday, 3 October 2011
Monday, 19 September 2011
El (van) Rey
De burger zegt de overheid vaarwel. Zo ongeveer kopte De Volkskrant afgelopen zaterdag. Onderzoek lijkt te bevestigen wat de Trendrede verleden week al verwoordde , we zijn op weg naar zelfsturing.
Politici en bestuurders hebben het zó druk met zichzelf en met elkaar, dat onder de bevolking wel de idee post moet vatten dat hen geen tijd rest om op te lossen wat als werkelijk problematisch waargenomen en ervaren wordt.
Van Rey, onderkoning van Roermond en lid van de Limburgse Provinciale Staten voor de VVD , is een mooi voorbeeld. Een politiek monument zo langzamerhand, prototype machtsdenker. Ik dicht hem een geweldige eigendunk toe. Hij ontleent die aan bijeen gerommelde stemmen en voelt zich daardoor gemandateerd om complotten te smeden , zoals spinnen hun web weven, waarin zijn politieke tegenstanders verstrikt raken en uiteindelijk onschadelijk gemaakt worden. Wanneer dat doel bereikt is heft hij zijn handen in onschuld ten hemel en bagatelliseert zijn rol. Hij liegt en bedriegt en is ervan overtuigd dat zijn politieke doel, zoveel mogelijk naamsbekendheid en stemmen voor zichzelf en zijn partij, alle middelen heiligt. Hij geniet van zijn macht als hij gouverneur Frissen naar een afspraak met partijgenoot en KNVB – directeur Kessler kan commanderen en ontkent vervolgens glashard, dat die bijeenkomst ooit plaatsgevonden heeft. Dat zou hij vast en zeker niet gedaan hebben als de fusie tussen Fortuna Sittard en Roda JC wel een feit geworden zou zijn. Het enige consequente, dat in zijn gedrag te ontdekken valt is dat hij steeds met de heersende wind meewaait.
Als de politiek nog een overlevingskans wil hebben, moeten dit soort politieke opportunisten, intriganten zo spoedig mogelijk van het toneel verdwijnen. Het volk heeft ze inmiddels ontmaskerd. Laten wij onszelf verlossen van deze zogeheten politieke dieren, wolven in schaapskleren, die het spelen op kosten van de belastingbetaler belangrijker vinden dan dienstbaar zijn aan degenen die hun wedde betalen. Ze hebben het vooral druk met het zagen aan de stoelpoten van iedereen die hen ook maar een strobreed in de weg legt, het niet met hen eens is of hen naar de kroon steekt. Verheven boven alle kritiek. Om zich heen snellen ze koppen. Niets vermag in hun omgeving te groeien en tot bloei te komen. It’s lonely at the top, houden ze zichzelf vervolgens voor. Hun motieven moeten te allen tijde gewantrouwd worden. Het zijn vooral deze types die de nadenkende burger geen andere keuze lijken te laten dan de overheid vaarwel te zeggen. Wat dat uiteindelijk voor de democratie betekent is een interessante vraag. Wat gebeurt er met onze samenleving als burgers het vertrouwen in de overheid verliezen, haar niet meer zien als legitiem bekleder van gezag en hun eigen gang gaan? Ik heb het donkere vermoeden, dat de geprivilegieerde politieke kaste zich niet zonder slag of stoot gewonnen geeft en dat er rekening gehouden moet worden met een in toenemende mate repressieve overheid, die haar geweldsmonopolie niet ongebruikt zal laten. Een solide overheid moet immers in staat zijn haar burgers in het gareel te houden, ze netjes belasting te laten betalen en anarchie te vermijden.
Politici en bestuurders hebben het zó druk met zichzelf en met elkaar, dat onder de bevolking wel de idee post moet vatten dat hen geen tijd rest om op te lossen wat als werkelijk problematisch waargenomen en ervaren wordt.
Van Rey, onderkoning van Roermond en lid van de Limburgse Provinciale Staten voor de VVD , is een mooi voorbeeld. Een politiek monument zo langzamerhand, prototype machtsdenker. Ik dicht hem een geweldige eigendunk toe. Hij ontleent die aan bijeen gerommelde stemmen en voelt zich daardoor gemandateerd om complotten te smeden , zoals spinnen hun web weven, waarin zijn politieke tegenstanders verstrikt raken en uiteindelijk onschadelijk gemaakt worden. Wanneer dat doel bereikt is heft hij zijn handen in onschuld ten hemel en bagatelliseert zijn rol. Hij liegt en bedriegt en is ervan overtuigd dat zijn politieke doel, zoveel mogelijk naamsbekendheid en stemmen voor zichzelf en zijn partij, alle middelen heiligt. Hij geniet van zijn macht als hij gouverneur Frissen naar een afspraak met partijgenoot en KNVB – directeur Kessler kan commanderen en ontkent vervolgens glashard, dat die bijeenkomst ooit plaatsgevonden heeft. Dat zou hij vast en zeker niet gedaan hebben als de fusie tussen Fortuna Sittard en Roda JC wel een feit geworden zou zijn. Het enige consequente, dat in zijn gedrag te ontdekken valt is dat hij steeds met de heersende wind meewaait.
Als de politiek nog een overlevingskans wil hebben, moeten dit soort politieke opportunisten, intriganten zo spoedig mogelijk van het toneel verdwijnen. Het volk heeft ze inmiddels ontmaskerd. Laten wij onszelf verlossen van deze zogeheten politieke dieren, wolven in schaapskleren, die het spelen op kosten van de belastingbetaler belangrijker vinden dan dienstbaar zijn aan degenen die hun wedde betalen. Ze hebben het vooral druk met het zagen aan de stoelpoten van iedereen die hen ook maar een strobreed in de weg legt, het niet met hen eens is of hen naar de kroon steekt. Verheven boven alle kritiek. Om zich heen snellen ze koppen. Niets vermag in hun omgeving te groeien en tot bloei te komen. It’s lonely at the top, houden ze zichzelf vervolgens voor. Hun motieven moeten te allen tijde gewantrouwd worden. Het zijn vooral deze types die de nadenkende burger geen andere keuze lijken te laten dan de overheid vaarwel te zeggen. Wat dat uiteindelijk voor de democratie betekent is een interessante vraag. Wat gebeurt er met onze samenleving als burgers het vertrouwen in de overheid verliezen, haar niet meer zien als legitiem bekleder van gezag en hun eigen gang gaan? Ik heb het donkere vermoeden, dat de geprivilegieerde politieke kaste zich niet zonder slag of stoot gewonnen geeft en dat er rekening gehouden moet worden met een in toenemende mate repressieve overheid, die haar geweldsmonopolie niet ongebruikt zal laten. Een solide overheid moet immers in staat zijn haar burgers in het gareel te houden, ze netjes belasting te laten betalen en anarchie te vermijden.
Subscribe to:
Posts (Atom)