Nog een keer Roermond

De kop van de rubriek ‘De Peilstok’ in Dagblad De Limburger van afgelopen zaterdag luidde: ‘Democratisch nog niet rechtvaardig’. Ik miste meteen het woordje ‘is’. ‘Wat vinden inwoners van Roermond?’ Hier was het woordje ‘de’ bewust en gelukkig maar weggelaten. Aan het woord kwamen namelijk vier van de 56.000 inwoners. Een welzijnswerkster, een programmamaker, een justitie leerkracht en een kunstenaar. Doorsnee van de bevolking zullen we maar zeggen. Wie nu op grond van de kop verwacht zou hebben dat een van die vier iets over democratisch hoeft niet rechtvaardig te zijn gezegd zou hebben kwam bedrogen uit. Een van de vier, de programmamaker, zei iets over democratie. ‘Als de (gemeente)raad en daarmee blijkbaar een groot deel van de bevolking vindt dat Van Rey moet blijven zitten, dan is dat zo’. Over de vraag of dat dan ook rechtvaardig is, sprak geen van de vier. Typisch geval van een vlag die de lading niet dekt of negatiever uitgedrukt stemmingmakerij. Deze krant , zoals ze zichzelf altijd zo beeldend beschrijft als deze krant een onthulling meent te hebben, vindt kennelijk dat een democratisch genomen besluit nog niet rechtvaardig hoeft te zijn. En daarin heeft ze gelijk. Een democratisch genomen besluit om alle buitenlanders het land uit te gooien is bijvoorbeeld niet rechtvaardig. Democratie is derhalve niet per definitie rechtvaardig. Maar inherent aan dat systeem is dat de meerderheid beslist. In Roermond is dat de meerderheid van de helft van de kiesgerechtigde bevolking. Van de 44.000 opgeroepen kiezers, kwamen in Roermond bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2010 namelijk 50,94% naar de stembus, zeg maar een dikke 22.000 personen. De coalitie heeft 21 zetels in de gemeenteraad. Met een kiesdeler van 722 zou je globaal kunnen zeggen dat ze een dikke 15.000 inwoners van de stad vertegenwoordigt. Iets meer dan een derde van de stemgerechtigden dus. Van Zo werkt onze democratie inmiddels. Niet de meerderheid, maar de meerderheid van de helft beslist. Misschien is dat wel niet echt democratisch en toch rechtvaardig. Want dan had die andere helft ook maar moeten gaan stemmen. Ze hadden de gelegenheid maar hebben er geen gebruik van gemaakt, omdat de democratie hen kennelijk niet meer interesseert. Elders in de wereld vechten mensen ervoor totdat ze erbij neervallen, maar dat stadium zijn wij natuurlijk al lang gepasseerd. Wij zijn de democratie voorbij. In het artikel stond niet of de vier inwoners die aan het woord kwamen in 2010 hun stem uitgebracht hadden. Behept met vooroordelen als ik ben ga ik er, gezien hun beroepen, maar van uit dat ze dat wel gedaan hebben. Alles overziende bedacht ik dat de kop boven het artikel misschien beter had kunnen luiden: ‘Rechtvaardig, maar ook democratisch?’

A dirty mind is a joy forever ( Oscar Wilde )

Het rapport van de onderzoekscommissie bestaande uit mevrouw Sorgdrager en de heer Frissen over de handel en wandel van de Roermondse wethouder Jos van Rey is gisteren aan het college van Burgemeester en Wethouders, de gemeenteraad en de pers gepresenteerd. En iedereen haalt meteen zijn gelijk. De Limburger, omdat deze krant het altijd al goed gezien en geschreven heeft, hoewel de commissie stelt dat ze geen voorbeelden van bevoordeling van projectontwikkelaar Van Pol heeft kunnen vinden en de gemeente niet benadeeld is door de vriendschap van Van Pol met Van Rey. De burgemeester omdat de bewering van de krant, dat Van Rey zich bij de ontwikkeling van het Kazernevoorterrein, Jazz City en het Arresthuis schuldig gemaakt zou hebben aan regelrechte belangenverstrengeling, niet gestoeld is op feiten. Van Rey omdat de commissie stelt dat hij voortdurend naar de letter en de geest van de gedragscode geopereerd heeft. Iedereen weet dat schijn bedriegt en de commissie stelt vast dat ook de schijn van deze belangenverstrengeling heeft bedrogen. Het ontstane beeld stemt niet overeen met de werkelijkheid. Maar hij was er wel, die schijn, en hij had niet gewekt mogen worden. De gemeenteraad moet op 5 april nog politieke conclusies aan het rapport verbinden. Feitelijk is er dus niets aan de hand. Maar de gezamenlijke bezoeken aan internationale vastgoedbeurzen en het niet betalen voor het gebruik van een vakantiehuisje zijn minder fraai maar, zo stelt de commissie, van beperkte politieke betekenis. Daar zou de gemeenteraad anders over kunnen denken. Maar die gemeenteraad heeft zitten slapen. Ze hadden het allemaal kunnen weten, als ze de integriteitsmeldingen van Van Rey opgevraagd hadden, zoals Van Rey zelf dat jaren gedaan heeft bij de leden van het college van Gedeputeerde Staten, toen hij nog lid was van provinciale staten. En omdat ze dat niet gedaan hebben acht Van Rey zichzelf onschuldig. Dat is misschien een beetje kort door de bocht. Aan de ene kant is in onze rechtsstaat niemand verplicht zichzelf aan te geven of te beschuldigen. Aan de andere kant betekent het feit dat iemand tegen zijn vrienden zegt dat hij iets gedaan heeft wat misschien niet mag en dat daar verder geen haan naar kraait noch enige actie op volgt nog niet dat hij daarom per definitie onschuldig is. De conclusie is misschien wel dat de krant te hoog van de toren geblazen heeft, Van Rey – en dat geeft hij zelf ook als leermoment aan – opener in de richting van de gemeenteraad had kunnen communiceren, zijn collega wethouders en de burgemeester kritischer hadden kunnen zijn en de gemeenteraad wakkerder. En dan nog zal het moeilijk blijven om het wekken van schijn te voorkomen, want wie kwaad wil denken kan dat altijd. A dirty mind is immers a joy forever. Ik ben geen aanhanger van Van Rey, het is geen lekker jongetje, maar dat wil nog niet zeggen dat hij een boef is. Wij kunnen in ons land niemand veroordelen omdat het erop lijkt dat hij iets gedaan heeft wat hij feitelijk niet gedaan heeft. De feiten spreken, kennelijk ook volgens de commissie, in het voordeel van Van Rey. De schijn kan wat mij betreft de prullenbak in.

El (van) Rey

De burger zegt de overheid vaarwel. Zo ongeveer kopte De Volkskrant afgelopen zaterdag. Onderzoek lijkt te bevestigen wat de Trendrede verleden week al verwoordde , we zijn op weg naar zelfsturing.
Politici en bestuurders hebben het zó druk met zichzelf en met elkaar, dat onder de bevolking wel de idee post moet vatten dat hen geen tijd rest om op te lossen wat als werkelijk problematisch waargenomen en ervaren wordt.

Van Rey, onderkoning van Roermond en lid van de Limburgse Provinciale Staten voor de VVD , is een mooi voorbeeld. Een politiek monument zo langzamerhand, prototype machtsdenker. Ik dicht hem een geweldige eigendunk toe. Hij ontleent die aan bijeen gerommelde stemmen en voelt zich daardoor gemandateerd om complotten te smeden , zoals spinnen hun web weven, waarin zijn politieke tegenstanders verstrikt raken en uiteindelijk onschadelijk gemaakt worden. Wanneer dat doel bereikt is heft hij zijn handen in onschuld ten hemel en bagatelliseert zijn rol. Hij liegt en bedriegt en is ervan overtuigd dat zijn politieke doel, zoveel mogelijk naamsbekendheid en stemmen voor zichzelf en zijn partij, alle middelen heiligt. Hij geniet van zijn macht als hij gouverneur Frissen naar een afspraak met partijgenoot en KNVB – directeur Kessler kan commanderen en ontkent vervolgens glashard, dat die bijeenkomst ooit plaatsgevonden heeft. Dat zou hij vast en zeker niet gedaan hebben als de fusie tussen Fortuna Sittard en Roda JC wel een feit geworden zou zijn. Het enige consequente, dat in zijn gedrag te ontdekken valt is dat hij steeds met de heersende wind meewaait.

Als de politiek nog een overlevingskans wil hebben, moeten dit soort politieke opportunisten, intriganten zo spoedig mogelijk van het toneel verdwijnen. Het volk heeft ze inmiddels ontmaskerd. Laten wij onszelf verlossen van deze zogeheten politieke dieren, wolven in schaapskleren, die het spelen op kosten van de belastingbetaler belangrijker vinden dan dienstbaar zijn aan degenen die hun wedde betalen. Ze hebben het vooral druk met het zagen aan de stoelpoten van iedereen die hen ook maar een strobreed in de weg legt, het niet met hen eens is of hen naar de kroon steekt. Verheven boven alle kritiek. Om zich heen snellen ze koppen. Niets vermag in hun omgeving te groeien en tot bloei te komen. It’s lonely at the top, houden ze zichzelf vervolgens voor. Hun motieven moeten te allen tijde gewantrouwd worden. Het zijn vooral deze types die de nadenkende burger geen andere keuze lijken te laten dan de overheid vaarwel te zeggen. Wat dat uiteindelijk voor de democratie betekent is een interessante vraag. Wat gebeurt er met onze samenleving als burgers het vertrouwen in de overheid verliezen, haar niet meer zien als legitiem bekleder van gezag en hun eigen gang gaan? Ik heb het donkere vermoeden, dat de geprivilegieerde politieke kaste zich niet zonder slag of stoot gewonnen geeft en dat er rekening gehouden moet worden met een in toenemende mate repressieve overheid, die haar geweldsmonopolie niet ongebruikt zal laten. Een solide overheid moet immers in staat zijn haar burgers in het gareel te houden, ze netjes belasting te laten betalen en anarchie te vermijden.