BRICS - landen gooien steen door westerse ruit

Op deze weblog staan al sedert ik ermee begon interviews met Kishore Mahbubani. Zijn boeken zijn meerdere keren hier opgedoken. Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Maar het westen bleef ziende blind. Deze week waren de BRICS – landen in India bijeen. Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika tellen samen 45% van de wereldbevolking en bestieren 25% van de wereldeconomie. Ze gaan nu de handen in elkaar slaan. De onderlinge handel wordt niet langer in dollars, maar in de eigen nationale munt afgerekend. Ook de onderlinge kredietverstrekkingen geschiedt niet langer in dollars. Naar het zich laat aanzien gaan de vijf een eigen ontwikkelingsbank oprichten. Ze zijn van mening dat de door het westen gedomineerde instituten, zoals de Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds (IMF), te weinig bereikt hebben in de bestrijding van de armoede in de wereld. Westerse belangen hebben daar steeds de boventoon gevoerd. Ook hebben de westerse landen teveel risico genomen ten koste van de wereldeconomie. Terwijl we hier volop in de problemen zitten , vooral navelstaren, onze eigen boeren nog steeds tegen de concurrentie beschermen, nationalisme en protectionisme aan invloed winnen, komt de globale visie nu van de BRICS - landen. Omdat ze te weinig invloed hebben in Wereldbank, IMF, Unctad en de Wereldhandelsorganisatie , trekken ze hun gelden uit de bestaande noodfondsen terug en richten nieuwe op. Gemiste kansen voor het westen. China en Rusland willen een wereldwijde reservemunt, die de dollar gaat vervangen. Inmiddels gaan ook bij de Wereldbank en het IMF geluiden in die richting op. Die zien de bui wel degelijk hagen. China en de Verenigde Arabische Emiraten handelen al in de eigen munteenheden en datzelfde gaat naar alle waarschijnlijkheid ook gebeuren met de handel tussen China en Saoedi – Arabië. De petrodollar komt zo onder stevige druk te staan. Hu Jintao , de president van China, stelde in New Delhi vast dat er een brede overeenstemming tussen de BRICS – landen is om nauwer samen te werken. De landen zijn grote tegenstanders van protectionisme en Hu Jintao noemde de gemaakte afspraken een zegen voor de democratisering van de internationale relaties. Links- of rechtsom zullen de BRICS – landen hun positie op het wereldtoneel gaan innemen. De defensieve houding van het westen zal dat niet kunnen verhinderen. De BRICS – landen gaan hun eigen verantwoordelijkheid voor de wereldvrede en de verder ontwikkeling nemen. Te lang hebben ze vergeefs moeite gedaan om in een dialoog met het westen te komen tot een eerlijkere verdeling van allerlei invloedrijke posities. Vergeefs ook omdat ze het onderling lang niet altijd eens waren. Daar lijkt nu geleidelijk aan een einde aan te komen en dat betekent voor het westen dat er een einde gaat komen aan het verdeel en heers tijdperk. Vanuit New Delhi hebben de BRICS – landen een steen door de ruiten van het westen gegooid en ik kan alleen maar hopen dat het rinkelend geluid van brekend glas het effect van een wake –up call heeft.

Hazare, de nieuwe Gandhi

India heeft een nieuwe Gandhi. Zijn naam is Hazare. Hij zet de elfde economie van de wereld ( die binnen twintig jaar op de derde plaats zal staan) in vuur en vlam met zijn - op geweldloos verzet steunende - campagne tegen corruptie. Zelf noemt hij het India’s tweede vrijheidsstrijd. Sinds afgelopen donderdag is hij in hongerstaking. Niet voor het eerst. Eerder deed hij het al vier dagen en wist de regering te dwingen om te komen met een wetsvoorstel gericht op het aanpakken van de corruptie, die het land miljarden kost. Dat wetsvoorstel ging hem echter niet ver genoeg. En dus kwam er een nieuwe hongerstaking. Eerst werd hij nog opgepakt door de politie en in de gevangenis gestopt. Dat leidde tot een storm van protesten. De autoriteiten moesten hem vrijlaten. Hij weigerde echter de gevangenis te verlaten als hij geen toestemming voor zijn hongerstaking in het Jai Prakash Narain Memorial Park zou krijgen. Prachtig, hoe één man honderdduizenden mensen weet te motiveren en op de been te krijgen. Prachtig, dat er nog iets is, dat de moeite van een hongerstaking waard is.

In India is in de afgelopen jaren, door het economische succes, een nieuwe middenklasse ontstaan. Dat is de groep, die het nu voor Hazare op neemt. Velen van hen hebben in het buitenland gestudeerd. Daar hebben ze kennis gemaakt met gemaakt met het gegeven, dat mensen op basis van hun verdiensten boven kunnen komen drijven en dat het dus kennelijk niet nodig is om in achterwerken te kruipen , ellebogen hun werk ten koste van anderen te laten doen of lid te zijn van de goede partij. Ze hebben er ook kennis gemaakt met ‘the rule of law’. De wet is voor iedereen gelijk. Het bewijst maar weer eens hoe belangrijk het is om onze onderwijsfaciliteiten open te houden voor studenten uit landen, die nog niet zover zijn als wij pretenderen te zijn. Onlangs zag ik nog hoe weinig de Duitse IND daarvan begrijpt. Begrijpen wij het in Nederland?

Het voorbeeld India laat weer eens duidelijk zien wat de goede volgorde is. Eten, opleiding, werk, inkomen, mensenrechten, democratie. In de praktijk blijken heel veel mensen bereid dictatoriale of zelfs totalitaire regimes te accepteren, als die ervoor zorgen, dat ze te eten hebben. Verzet is in eerste aanleg veelal een zaak van een kleine minderheid intellectuelen. Naarmate meer mensen zich met een gevulde maag verder kunnen ontwikkelen komt er vanzelf aandacht voor andere zaken en uiteindelijk ook een einde aan die regimes. We kunnen de democratie daarom geen betere dienst bewijzen, dan door bij te dragen aan een rechtvaardige verdeling van het voedsel en de kennis over de aarde. Het alternatief is de deuren en ramen dicht te gooien en te kiezen voor de vlucht in kleinburgerlijk isolationisme.