Duits moet weer GEIL worden

Duits moet weer geil ( uitgesproken als gail, met een zachte, botte g, zoals in Gesellschaft ) worden. Als we dat woord tegenwoordig naar het Nederlands vertalen dan komt er zoiets als cool uit. Eigenlijk zegt dat alles. Maar we organiseren toch nog een dag van de Duitse Taal. Niet omdat het cool is om Duits te spreken, maar omdat we per jaar zo’n 7 à 8 miljard euro ( In Dagblad De Limburger zijn dat inmiddels auto geworden ) aan exportkansen laten liggen, omdat Nederlanders onvoldoende Duits spreken. We blijven tenslotte kooplieden, nietwaar.

Waar ik woon wonen ook veel Duitsers en menig Nederlander uit mijn dorp werkt in Duitsland. Dat levert al decennia lang het nodige gedonder op. Niet met de taal, maar met de regelgeving, die dag in dag uit mensen aan den lijve laat ondervinden dat het verenigde Europa nog heel ver weg is. Taal is een communicatiemiddel, maar dat niet alleen. Mensen identificeren zich ook met hun taal. In de gemeenteraad van mijn dorp werden, vlak nadat de binnengrenzen definitief tot het verleden behoorden, vragen gesteld over een inwoner die op zijn garagepoort een bordje met de tekst Einfahrt freihalten had aangebracht. En ook over het in de winkels in twee valuta’s prijzen van de aangeboden artikelen. We waren en zijn tenslotte toch in Nederland. Hier wordt dus Nederlands gesproken en geschreven. Een Duitser die bij ons, en dat kan ook op zondag, zijn boodschappen komt doen en probeert Nederlands te spreken, krijgt vrijwel automatisch antwoord in het Duits. Als er centjes verdiend kunnen worden, dan lukt dat best. Schrijven is een andere kwestie. Ik heb wel eens een bevestigingsbrief onder ogen gehad van een grote Nederlandse hotelketen, gericht aan een Duits zangkoor dat gereserveerd had. Daar lustten zelfs Duitse herders geen brood van. Meer dan dertig taalfouten in ongeveer tien regels.

De echte blunder hebben we gemaakt toen we het verplichte vreemde taalonderwijs afgeschaft hebben. Waarschijnlijk in de veronderstelling dat heel de wereld Nederlands zou gaan spreken. In een klein land als het onze, dat alleen al vanwege zijn omvang in hoge mate extern gericht is en dat bewezen heeft door vrijwel de hele wereld zeevarend leeg te roven, behoort het in taal en geschrift beheersen van Engels, Frans ,Duits en tegenwoordig wellicht ook Spaans, Russisch en Chinees tot het basisvaardighedenpakket van vrijwel elke inwoner. Maar sinds de grenzen open zijn voelen we ons kennelijk in onze identiteit bedreigd, zijn we ons gaan gedragen als het geweten van de wereld en lijden we aan een vreemd soort hoogmoedswaanzin. We vinden dat al die buitenlanders nu maar eens Nederlands moeten spreken en schrijven. Hoogmoed komt, zoals bekend mag worden verondersteld, voor den val. Wie vanuit misplaatste arrogantie zijn sterke punten om zeep helpt in plaats van ze sterker te maken, krijgt daar op een goede dag de rekening voor gepresenteerd.

We zijn inmiddels zover, dat de bestuursleden van de Vereniging Europese Grenslandbewoners niet meer in staat blijken om een, toch in het Nederlands geschreven, belastingverdrag met Duitsland, dat volgens staatssecretaris Weekers goed nieuws bevat voor met name de grensregio’s, te lezen laat staan te begrijpen. Misschien gaat dat makkelijker als ze de Duitse versie lezen.

Wat mij betreft wordt het de allerhoogste tijd, dat we in Europa allemaal een taal gaan spreken ( bevordert ook de Europese identiteit ) en de sociaal - economische en fiscale wetgeving in een klap harmoniseren. Dan hebben we dat soort ingewikkelde verdragen namelijk helemaal niet meer nodig. Maar ik vrees dat de nationale identiteiten nog zo sterk zijn dat we de komende vijfentwintig jaar nog wel zullen bakkeleien over de vraag of het nu Duits, Frans, Engels, Spaans, Italiaans, Grieks, Nederlands, Pools, Hongaars, Bulgaars, Roemeens, of noem nog maar een paar buitenplaatsen op, moet worden. Welke taal is GEIL als de toekomstige taal van Europa? Of spreekt de hele wereld inmiddels Engels, behalve de Duitsers?

Beelden

In de communicatie spelen beelden een belangrijke rol. Vraag een Belg naar het beeld dat hij van de Nederlander heeft en je krijgt al snel ‘grote mond’ en ‘gierig’ te horen. Omgekeerd vinden Nederlanders Belgen door de bank genomen nogal volgzaam en een gevaar op de weg. Wie als Nederlander wel eens een auto met een Belgisch kenteken in Nederland bestuurd heeft en de kunst van het liplezen ook maar een klein beetje machtig is ziet Nederlandse lippen bij het minste of geringste foutje de woorden ‘sjtomme Belsj’ vormen. Bij onze oosterburen is het allemaal groter, mooier en beter. De ‘Deutsche Gründlichkeit’ is spreekwoordelijk. De Fransen zijn allemaal behept met een zekere ‘joie de vivre’ en in Italië is geen blonde vrouw haar leven zeker. Al die beelden zijn natuurlijk enorme generalisaties, maar we hebben ze wel en ze spelen op de achtergrond en soms heel prominent een rol in onze communicatie. Net als eerste indrukken. Binnen enkele seconden hebben we allemaal ons (voor)oordeel klaar. Kijkend door onze eigen bril selecteren en vertekenen we de bij ons binnenkomende signalen met de snelheid van het licht en heel vaak is er geen tweede kans voor een eerste indruk. Daarom gaan we vol vertrouwen op de een toe en van de ander houden we eerst maar even wat veilige afstand. Dat zegt vaak meer over onszelf dan over die ander. Een ander merkwaardig fenomeen is de noord – zuid tegenstelling. Die speelt wereldwijd, maar ook binnenlands vaak een rol. In het noorden wordt hard gewerkt, terwijl ze het er in het zuiden meer van nemen. In het noorden wonen en werken de succesvolle en in het zuiden voelen ze zich al snel slachtoffer. In Duitsland bestaat de tegenstelling tussen Pruisen en Beieren. In navolging van de Beierse CSU hoeft het geen verbazing te wekken dat de afscheidingsgeluiden binnen het CDA uit het zuiden komen. In Noord – Italië wordt hard gewerkt en ten zuiden van Rome is alles maffia. In België spreken noord en zuid zelfs verschillende talen. Hoe zuidelijker je komt hoe dichter de mensen ook bij elkaar komen. Bijvoorbeeld als ze elkaar begroeten. De Eskimo’s kussen met de neus, terwijl de temperatuur toch aanleiding geeft om elkaar eens stevig in de armen te sluiten. Limburgers kussen drie keer en dat aantal neemt naar het noorden toe af. Maar ook binnen de provincie bestaat een noord – zuid tegenstelling. Rondom Venlo gaat het fantastisch. Logistiek centrum, Floriade en veelvuldig winnaar van het Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer. In het zuiden is het sinds de sluiting van de mijnen, waarin de rest van het land de zuiderlingen uitbuitte, kommer en kwel en nu gaat ook nog NedCar dicht en wint W – Dreej uit Venlo voor de derde keer op rij het LVK. De slachtoffers uit het zuiden roepen boeh en voelen zich gepakt. De beelden vinden als vanzelf weer eens hun bevestiging. Ze blijken hardnekkiger dan menigeen wil geloven

Papandreaou en de stuipen

De Grieken jagen de beurzen de stuipen op het lijf. De Grieken? George Papandreaou! De premier als pars pro toto. Leiders als modellen voor hun volk. Sarkozy voor de speelse Fransozen, Merkel voor de grondige,hardwerkende Duitsers en Berlusconi voor de onbetrouwbare, flirtende Italianen. Die hebben tenminste een gezicht. Wie staat voor de Spanjolen, voor de Portugezen? Cameron doet zijn best, maar het lukt nog niet helemaal. Hadden ze maar rechts moeten gaan rijden en lid moeten worden van de eurozone, die eigenwijze Engelsen. De Belgen zoeken nog een representatief gezicht, maar nemen rustig de tijd. Daar krijgen de beurzen ook de stuipen van. Het maakt dus niet uit of er wel een of geen gezicht is, de stuipen vinden hun weg naar de beurzen toch wel.

Stuipen zijn krampachtige samentrekkingen van spieren, die doorgaans optreden bij kinderen tussen de drie maanden en de zes jaar. Meestal wijzen ze op het begin van een koortsperiode. Als het vaker voorkomt kan dat duiden op epilepsie. Doorgaans is er bij stuipen echter geen reden voor paniek. Stabiele zijligging, kleding losmaken en goed kijken. Duurt het langer dan tien minuten dan wil een klein anaal toegediend lavement met een snuifje valium nog wel eens helpen.

Als de beurzen stuipen hebben is er derhalve geen reden voor paniek. Leg ze plat, maak knellende boordjes los en wacht af. Beurzen hebben veel weg van le malade imaginaire. Ze doen alsof ze ziek zijn en intussen worden er bakken met geld verdiend. Als hun koortsthermometer, misschien is koersthermometer hier beter, daalt lijken zij ziek, terwijl de koorts ergens anders juist aanwezig en stijgende is. Beurzen zijn helemaal niet ziek en ook niet zielig. Ze jagen de koorts bij anderen op, om daar zelf van te profiteren.

Ik heb wel bewondering voor die Papandreaou. In zijn eentje de beurzen de stuipen op het lijf jagen. Hij pakt ze terug. Hij maakt ze echt ziek. De grote graaiers verliezen nu echt. Niks herstel. Griekenland is niet ziek maar de beurzen. Onze calvinistisch zuinige en liberale Rutte wringt zich in alle bochten om dat te voorkomen. Hij denkt, dat hij zo belangrijk is dat alles wat hij zegt tot stuipjes bij de beurzen zou kunnen leiden. Dat is niet waar. Daarvoor is hij veel te zuinig en heeft hij te weinig schulden gemaakt. Bij de banken en beurzen ben je pas echt belangrijk als je minstens een paar miljoen schuld hebt. Daaronder draaien ze je eenvoudig de nek om en nemen hun verlies. En onder het biljoen staatsschuld tel je ook niet echt mee in deze wereld. In Europa voldoen alleen de Duitsers, de Fransen en de Italianen aan dat criterium en die hebben dus ook een smoel. En Papandreaou heeft nu een smoel. De beurzen hebben geprobeerd de Grieken als kop van jut te gebruiken. Dat dreigde bijna te lukken. Totdat de Griekse premier zijn rug rechtte en ze de stuipen op het lijf joeg. Hopelijk sterven de beurzen en banken aan deze koortsperiode en kunnen we eindelijk islamitisch gaan bankieren.

Een beetje nuanceren

Waarom, waarom, waarom? Hoezo, hoezo, hoezo? Meer vragen dan beweren, wijst de weg naar eeuwig leren. Welk land heeft de hoogste staatsschuld van allemaal? Hoe hoog is de staatsschuld van Griekenland? Hoe verhoudt zich die tot de schulden van andere landen in de Eurozone? Hoe zit het precies met die begrotingstekorten?

In de European Financial Stability Facility (EFSF) hebben de 27 leden van de Europese Unie afgesproken, dat de staatsschuld niet hoger mag zijn dan 60% van het BNP en dat het tekort op de begroting niet meer dan 3% mag bedragen.

Ambtenaren van het Ministerie van Financiën in Griekenland staken en beweren nu, dat hun land niet meer schulden heeft dan Duitsland, Italië of Frankrijk. Die zouden het toch moeten weten, denk ik dan?

Maar het klopt. Griekenland heeft de hoogste staatsschuld van de 17 landen in de Eurozone. 157,7 % van het Bruto Nationaal ( of Binnenlands ) Product (BNP) in 2011. De schuld is dus hoger, dan wat er in een jaar verdiend wordt. In huishoudelijk Nederlands: Uw inkomen is € 30.000,- en u hebt € 50.000,- schuld bij de bank. Met de buren hebt u afgesproken , dat dit eigenlijk maar € 18.000,- zou mogen zijn, omdat u anders misschien niet meer mee kunt betalen aan de gezamenlijke servicekosten. De schuld van Griekenland wordt groter, omdat er elk jaar meer uitgegeven wordt, dan er binnenkomt. Begrotingstekort heet dat in het jargon. Staat Griekenland daarin alleen?

Nee! In de Eurozone voldoen slechts 5 van de 17 landen aan de 60% - norm. Dat zijn Estland, Luxemburg, Slovenië, Slowakije, en Finland. Alle andere hebben een hogere staatsschuld dan afgesproken. Na Griekenland volgen Italië, Ierland en Portugal, allemaal met een staatsschuld van meer dan 100% van het BNP. Duitsland en Frankrijk zitten boven de 80%. Van de 27 EU-landen voldoen er 13 aan de norm voor staatsschuld. Daartoe behoren Bulgarije, Tsjechië, Letland, Litouwen, Polen en Roemenië. Het is maar dat u het weet.

Voor wat betreft het jaarlijkse tekort op de begroting voldoen slechts 8 van de 27 EU-landen in 2011 aan de norm van 3%. Duitsland, Estland, Luxemburg, Malta, Finland, Bulgarije, Hongarije en Zweden. De laatste twee hebben in 2011 zelfs een begrotingsoverschot.
In absolute getallen is de staatsschuld van bijvoorbeeld Duitsland meer dan het vijfvoudige van die van Griekenland. Frankrijk en Italië liggen daar niet ver bij uit de buurt. Dat zullen die Griekse ambtenaren dus wel bedoelen. En dan hebben ze gelijk. Maar in Europa wordt de schuld nu eenmaal gekoppeld aan het BNP en dan wordt alles weer relatief. Voor 19 van de 27 EU-landen, en dus zeker niet alleen voor Griekenland, geldt dat de tering naar de nering gezet moet worden, zodat de staatsschulden niet verder toenemen. Die norm voor het begrotingstekort moet dus naar 0, al is het maar tijdelijk. In ieder geval zo lang tot alle lidstaten de 60% - norm voor hun staatsschuld gerealiseerd hebben.

De hoogste staatsschuld van alle landen in de wereld heeft overigens Japan. Meer dan 200% van het BNP. Dat is (nog) geen probleem, omdat 95% van die schuld gefinancierd wordt met de spaarcenten van zuinige Japanse bedrijven en particulieren. Japan houdt zich dus hoofdzakelijk zelf overeind.

Hazare, de nieuwe Gandhi

India heeft een nieuwe Gandhi. Zijn naam is Hazare. Hij zet de elfde economie van de wereld ( die binnen twintig jaar op de derde plaats zal staan) in vuur en vlam met zijn - op geweldloos verzet steunende - campagne tegen corruptie. Zelf noemt hij het India’s tweede vrijheidsstrijd. Sinds afgelopen donderdag is hij in hongerstaking. Niet voor het eerst. Eerder deed hij het al vier dagen en wist de regering te dwingen om te komen met een wetsvoorstel gericht op het aanpakken van de corruptie, die het land miljarden kost. Dat wetsvoorstel ging hem echter niet ver genoeg. En dus kwam er een nieuwe hongerstaking. Eerst werd hij nog opgepakt door de politie en in de gevangenis gestopt. Dat leidde tot een storm van protesten. De autoriteiten moesten hem vrijlaten. Hij weigerde echter de gevangenis te verlaten als hij geen toestemming voor zijn hongerstaking in het Jai Prakash Narain Memorial Park zou krijgen. Prachtig, hoe één man honderdduizenden mensen weet te motiveren en op de been te krijgen. Prachtig, dat er nog iets is, dat de moeite van een hongerstaking waard is.

In India is in de afgelopen jaren, door het economische succes, een nieuwe middenklasse ontstaan. Dat is de groep, die het nu voor Hazare op neemt. Velen van hen hebben in het buitenland gestudeerd. Daar hebben ze kennis gemaakt met gemaakt met het gegeven, dat mensen op basis van hun verdiensten boven kunnen komen drijven en dat het dus kennelijk niet nodig is om in achterwerken te kruipen , ellebogen hun werk ten koste van anderen te laten doen of lid te zijn van de goede partij. Ze hebben er ook kennis gemaakt met ‘the rule of law’. De wet is voor iedereen gelijk. Het bewijst maar weer eens hoe belangrijk het is om onze onderwijsfaciliteiten open te houden voor studenten uit landen, die nog niet zover zijn als wij pretenderen te zijn. Onlangs zag ik nog hoe weinig de Duitse IND daarvan begrijpt. Begrijpen wij het in Nederland?

Het voorbeeld India laat weer eens duidelijk zien wat de goede volgorde is. Eten, opleiding, werk, inkomen, mensenrechten, democratie. In de praktijk blijken heel veel mensen bereid dictatoriale of zelfs totalitaire regimes te accepteren, als die ervoor zorgen, dat ze te eten hebben. Verzet is in eerste aanleg veelal een zaak van een kleine minderheid intellectuelen. Naarmate meer mensen zich met een gevulde maag verder kunnen ontwikkelen komt er vanzelf aandacht voor andere zaken en uiteindelijk ook een einde aan die regimes. We kunnen de democratie daarom geen betere dienst bewijzen, dan door bij te dragen aan een rechtvaardige verdeling van het voedsel en de kennis over de aarde. Het alternatief is de deuren en ramen dicht te gooien en te kiezen voor de vlucht in kleinburgerlijk isolationisme.

Denken over democratie

Het grootste nadeel van democratie is misschien wel dat ze veel tijd kost. In Nederland kost het aanleggen van een kilometer weg ongeveer 25 jaar. Eindeloos overleg. Tientallen procedures. Niet de politiek, maar de (administratieve) rechters beslissen uiteindelijk.

De huidige crisis maakt duidelijk dat , naast de rechterlijke macht, ook de economie het van de politiek gewonnen heeft. De markten zijn de jagers. De politiek is opgejaagd wild. De politiek heeft veel schulden gemaakt, de meeste staten leven op de pof en zijn daardoor overgeleverd aan de financiële markten.

Wat mij betreft is de huidige democratie niet het eindpunt van de staatkundige ontwikkeling. Er is ruimte voor verbetering. De Chinezen zien de huidige crisis vooral als een ideologische rechtvaardiging. Hun gestuurde economie doet het beter dan de westerse. De politiek heeft in China nog de leiding. Daarenboven is die leiding in staat om slagvaardig te besluiten en te doen wat, in het landsbelang, nodig is. Misschien kunnen we daar nog iets van leren?

Wij hebben in het westen een fatale denkfout gemaakt. Wij hebben , bij gebrek aan andere idealen, de democratie zelf tot ideologie verheven en menen die te moeten exporteren. Wij denken dat landen, die wij ontwikkelingslanden noemen, zich slechtst kunnen ontwikkelen als het democratieën zijn. Het is vooral de politiek, die deze denkfout maakt. De markten weten wel beter.

Dat leidt tot een paradox. Terwijl de economie in het westen leidend is , leggen onze politici wel de democratie als voorwaarde voor steun op aan ontwikkelingslanden. Daar zijn we dan ook nog selectief in. Dat brengt de geloofwaardigheid in gevaar. Want waarom grijpen wij wel in Libië in en niet in Syrië? Waarom zijn we blij met de Arabische lente als tegelijkertijd de software van de Duitse Gammagroup ( Finfisher) het totalitaire regimes mogelijk maakt de gangen van hun oppositie tot in detail na te gaan. Met name liberale politici hebben Europese wetgeving op dat punt tegengehouden. Zij leveren ons met huid en haar uit aan de markten. De economische belangen prevaleren in de praktijk van alle dag boven de idealen. Het cynisme van deze gang van zaken culmineert in het starten van een actie ten behoeve van de hongersnood in hoorn van Afrika met een slag op de gong van de Amsterdamse beurs, waar de handelaren de voedselprijzen willens en wetens opdrijven. Het lot van de mensen in de hoorn is voor de financiële markten van ondergeschikt belang.

Naast het winnen van tijd is het daarom ook nodig om de idealen weer leidend te maken. Economische groei dient niet langer heilig te zijn, maar eerlijk delen komt voorop te staan als leidend beginsel. En dat betekent, dat wij in het westen door de zure appel heen zullen moeten bijten. Wij moeten de tering naar de nering zetten. We zullen onze schulden moeten afbetalen en tegelijkertijd eerlijker moeten delen. Dubbele pijn dus. De ironie is, dat de markten ons vandaag de dag die kant op dwingen. Ik kan alleen maar hopen, dat zij zodoende hun eigen graf graven en de politici, met hervonden idealen, weer de leiding overnemen.