De uitroeptekens van Rudi van Dantzig

Rudi van Dantzig is op 78-jarige leeftijd overleden. Hij was, zoals hij zelf zei, geen top danser. Hij was zonder enige twijfel wel een top choreograaf. Meester Prikkebeen. Steeds op zoek naar exotische vlinders. Niet om ze op te prikken, maar om ze nieuwe vleugels te geven. Net als het leven is de dans een golfbeweging. Het gaat volgens Van Dantzig niet alleen om de passen, maar vooral ook om de passie. Het is juist die passie die de aandacht van de toeschouwer dwingend naar zich toe trekt. De beleving moet het geheel dragen. Dans geen vraagtekens, maar uitroeptekens!

Al lang bekijk ik ook zelf het leven, het samenleven vanuit een dans- , een bewegingsperspectief. Het zijn mensen die hun leven, hun omgeving, een organisatie, instelling of bedrijf in beweging houden of laten inslapen, vastroesten, bevriezen, verstarren. Mensen die strategieën bedenken, formuleren, uitdragen en vertalen in concrete bewegingen, acties. Mensen die structuren, systemen bedenken en ze laten functioneren of juist blokkeren. Mensen die indicatoren ontwikkelen waarop gestuurd kan worden. Mensen die informatie verzamelen. Mensen die produceren, mensen die controleren. Mensen die verkopen. Mensen die al of niet willen samenwerken. Mensen die bang zijn of juist vrij en onbekommerd. Mensen die verhullen of juist onthullen. Mensen die ontevreden zijn of met plezier hun werk doen. Mensen die niet durven bewegen, zich in zichzelf opsluiten bang als ze zijn om fouten te maken of mensen die met passie door het leven dansen, uit zichzelf stappen en initiatieven durven nemen. Mensen die ergens voor staan. Dansen gaat samen met muziek, uitbundigheid, vreugde en plezier. Plezier in het bewegen. Niet stil kunnen blijven zitten. Het tegenovergestelde van verlamd door angst, stil en onbeweeglijk, op je plekje blijven zitten en je als het ware onzichtbaar proberen te maken.

Onwillekeurig moest ik vannacht, kijkend naar een Masterclass van Rudi van Dantzig, denken aan de discussie die het CDA- congres de komende dagen voert over koers, uitgangspunten en interne organisatie. De passen blijven hetzelfde. Gespreide verantwoordelijkheid, solidariteit, publieke gerechtigheid en rentmeesterschap. Ze krijgen misschien andere namen. Nederland maken we samen, betrokken en nabij, rechtvaardig en betrouwbaar en zorg om de aarde. Elk begrip roept vragen en discussie op. Maar waar is de passie die het geheel draagt? Waar zijn de uitroeptekens? Waar is het vuur? Het gaat toch niet om een onsje meer links of een pondje meer rechts of een kilo radicaal midden. Uitgewoonde begrippen. Het zijn slechts de kleren van de keizer. Daaronder zit wat van waarde is en altijd zal blijven. Deze, onze wereld is van ons allemaal. Wij delen haar. Niemand wordt uitgesloten of aan zijn lot overgelaten. Iedereen kan en moet naar vermogen bijdragen en wordt erbij betrokken. Geen vrijblijvendheid. Niemand kan de dans ontspringen. Wie geeft wat hij heeft is waard dat hij leeft. Niemand wordt verketterd. Wat wij niet willen dat ons geschiedt, dat doen wij ook een ander niet. Niks nieuwe koers! Bezinnen op oude waarden en daarvoor gepassioneerd blijven staan. Uitroeptekens!!!!!!

Cohn – Bendit en Van de Camp

Deze week las ik een tweet van Wim van de Camp. Hij maakte melding van onbeschoft gedrag, lees geschreeuw, van Daniel Cohn – Bendit. Als je het niet met hem eens bent begint hij te schreeuwen, meldde Wim. Ik vloog in mijn gedachten onmiddellijk terug naar 1968 en vroeg me af waar Wim van de Camp was toen Cohn – Bendit in Parijs stond te schreeuwen op de barricaden.

Daniel Cohn – Bendit is een kind van Joodse ouders. In 1933 vluchtten ze uit Duitsland. Het doel was Amerika en daarom wachtten ze met de aangifte van hun in 1945 geboren zoon. Die werd zo eerst stateloos en kreeg later een dubbele nationaliteit. Op zijn twintigste ging Daniel in Nanterre sociologie studeren. Hij kwam in Berlijn in aanraking met Rudi Dutschke, die door zijn hoofd geschoten werd , en ook met Joschka Fischer. In Duitsland was eigenlijk in 1967 de pleuris al uitgebroken toen Benno Ohnesorg doodgeschoten werd . Een jaar later werd Daniel een van de leiders van de studentenopstand in Parijs. Uiteindelijk legden 10 miljoen Fransen het werk neer. De Gaulle moest de lonen verhogen en onderwijshervormingen toestaan. Wim van de Camp zat braaf, net als ik overigens, op de middelbare school terwijl de romantische revolutie van de babyboomers zich voltrok.

In Nederland bleef het relatief rustig in 1968. De winter was bar en de herfst nat. We hadden, net als nu, een geldcrisis veroorzaakt door de anderen. Het kabinet de Jong besteedde te weinig middelen aan het bestrijden van de werkeloosheid, net als het kabinet Rutte nu. De vakbonden verzetten zich tegen de loonpauze. Wilden geen Franse chaos, maar ook geen onrecht. Minister Veringa onderhandelde met de studenten. We kregen de eerste metro in Rotterdam, de Ijtunnel in Amsterdam en het eerste klaverblad bij Oudenrijn. Toen de Praagse lente en de hongersnood in Biafra. Nu de Arabische lente en honger in de hoorn van Afrika. Er werden twee prinsjes geboren, Maurits en Johan Friso. DAF begon te produceren in Born. De PPR scheidde zich in 1968 af van de KVP. Nu dreigt er weer een afsplitsing van het CDA. Heintje Davids werd tachtig en dokter Barnard voerde de eerste harttransplantatie uit. Marten Luther King en Bobby Kennedy werden vermoord en Paus Paulus VI sprak zich uit tegen de pil. Er waren Olympische Spelen in Mexico. Dit jaar zijn ze iets dichterbij. 44 jaar na 1968 en wat hebben we bereikt?

Wim van de Camp is een nette vent en Daniel Cohn – Bendit een straatvechter, die tot zijn grote leedwezen moet constateren dat we sedert 1968 niet zo heel veel opgeschoten zijn. Geen wonder dat Cohn – Bendit nog steeds schreeuwt, zeker als hij geconfronteerd wordt met Viktor Orban, een geestverwant van Wim, die in Hongarije de persvrijheid beperkt en de onafhankelijkheid van de centrale bank en de rechterlijke macht inperkt. Orban belichaamt zo ongeveer alles waar Cohn – Bendit in zijn leven tegen gevochten heeft. Ik geef het toe: ik heb een zwak voor rode Danny. Van mij mag hij zijn stem verheffen. Hij was in ieder geval nooit te bang om zijn nek uit te steken.

Het eindspel

De Duitstalige TV - zender Arte had gisteren een avondvullend themaprogramma over de Eurocrisis in de aanbieding. Reportages over een tijdbank in Spanje en ruilen in plaats van kopen in Griekenland. Gewone mensen schakelen het geld uit. Wat kun jij? Wat weet jij? Wat kun jij missen? Wat heb jij nodig? Aanbod en vraag worden zonder geld bij elkaar gebracht. Interessante initiatieven. Helaas zijn er te weinig programma’s die de burgers in alle Europese landen voortdurend duidelijk maken wat er op het spel staat. We steken liever de kop in het zand en kijken naar de Voice.

De financiële markten hebben en houden Europa in hun greep. Terwijl de Amerikanen de grootste staatsschuld van de Westerse wereld hebben, bepalen Amerikaanse ratingbureaus de status van afzonderlijke Europese staten. Zo verdelen ze Europa in landen van de eerste,tweede en derde categorie. Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zitten in de kopgroep. Frankrijk in de middengroep. De rest moet zijn best doen om erbij te blijven. Die waarderingen hebben dus niets te maken met de hoogte van de schuld, maar alles met vertrouwen. In Europa laten wij ons gewillig uit elkaar spelen, terwijl we allemaal in hetzelfde bootje zitten. Wij laten de financiële markten bepalen dat het ene land kan lenen tegen bijna 0% rente, terwijl het andere 7% moet betalen voor een lening. De Federal Reserve in Amerika en de Bank of England in het Verenigd Koninkrijk doen wat de Europese centrale Bank niet mag. De totale schuld opkopen en herverdelen.

Naar schaaktermen vertaald bevindt Europa zich in het eindspel. We hebben een federale munt en een federale markt. Vrij verkeer van mensen, goederen en geld. Maar we hebben geen federale regering, die ervoor kan zorgen dat er een gezamenlijk sociaal – economisch beleid gevoerd wordt onder controle van het Europees Parlement. Onze regeringsleiders zijn er tot op heden niet in geslaagd maatregelen te nemen die de wereld het vertrouwen geven dat we de crisis het hoofd zullen bieden. Duidelijk is, dat alleen ( dwingen tot ) bezuinigen niet voldoende zal helpen. Mevrouw Merkel doet wel alsof ze de president van Europa is, maar ze is het niet. Net zomin als meneer Sarkozy. Ze zullen niet de geschiedenis in gaan als de leiders die ons op het goede spoor gezet hebben. Geen van allen zijn ze bereid om de soevereiniteit van hun landen op essentiële terreinen in te leveren en ons op die manier uit de klauwen van de financiële markten te bevrijden. De volgende verkiezingen in de thuislanden zijn belangrijker dan de toekomst van ons allemaal. En ondanks al die verwoede, maar nutteloze pogingen zullen ze de volgende verkiezingen verliezen. Omdat politieke en electorale kortzichtigheid het probleem niet werkelijk oplost spelen ze ongewild de eurosceptici in de kaart. De ontevredenheid zal alleen maar toenemen, omdat er geen perspectief geboden wordt. De enige redding is een Federaal Europa met een sterke Europese Bank, die voldoende mandaat heeft om te doen wat de Federal Reserve doet, met een gezamenlijk en geharmoniseerd sociaal – economisch beleid en met Europese Staatsobligaties, die het onmogelijk maken ons tegen elkaar uit te spelen. Tot nog toe spelen we in Europa een zwak eindspel. De strategie moet hoognodig op de schop willen we het tij nog keren en deze partij winnend afsluiten.

De vader, de moeder, de heilige geest en de verloren zoon

Van de tien zetels in Provinciale Staten van Limburg die de PVV in 2011 heeft behaald zijn er nog acht over. Harm Uringa vertrok vrijwillig, Cor Bosman gedwongen. Als het in dit tempo doorgaat telt de PVV aan het einde van de rit nog twee statenleden en is de coalitie haar meerderheid over twee jaar kwijt. In theorie dan wel. Want de ex – PVV’ers blijven op persoonlijke titel op hun zetel in het provinciaal parlement zitten en zijn niet plotseling van hun geloof afgevallen. We hebben er nu een Onafhankelijke Statenfractie Limburg en een Partij voor Leefbaarheid en Democratie bij. In hun eentje zullen de beide heren weinig deuken in pakjes Limburgse boter drukken en bij de volgende verkiezingen zullen de OSL en de PvLD weer van het politieke toneel verdwijnen. Tot die tijd vormen de PVV, de OSL en de PvLD voorlopig een soort heilige drie eenheid van moeder Laurence, heilige geest Harm en verloren zoon Cor. Past wel bij Limburg.

Vrijheid, onafhankelijkheid, leefbaarheid en democratie. De begrippen vertegenwoordigen zo ongeveer alles waar de PVV, de OSL en de PvLD niet voor staan. Wat je hoort is niet wat je krijgt. Moeder Laurence beschouwt het gouvernement als een soort buitenverblijf waar ze haar vrije tijd doorbrengt als ze haar drukke werkzaamheden in Brussel even wil ontvluchten. Geert de vader heeft het in Den Haag te druk om ook nog de vuile was in Limburg te wassen. Als je geknipt en geschoren wordt moet je doodstil blijven zitten. De storm gaat wel weer liggen. Het stof zal neerdwarrelen en dan wil de VVD er een gedeputeerde bij, tenzij de PVV er een inlevert. Dus dat toneelstuk krijgt nog wel een vervolg. Heeft overigens iemand al iets over deze kwestie van het CDA in Limburg gehoord?

Tegelijkertijd gaat het gelukkig goed met Limburg. Canon zet een nieuwe tonerfabriek in Venlo neer. Het Maankwartier in Heerlen komt er. Sittard-Geleen krijgt een chemiecampus. De Floriade. Het wereldkampioenschap wielrennen en niet te vergeten volgende maand het Red Bull Crashed-Ice in Valkenburg. Eigenlijk gebeurt er alleen in Maastricht niets. Daar hebben ze het druk met de voorbereiding op het niet worden van culturele hoofdstad van Europa in 2018. Ik kende eens een politicus die me vertelde dat het maar goed is dat de burgers niet weten hoe de politiek werkt. Wees maar blij, zei hij, dat de lantaarnpalen ’s avonds branden en de bussen redelijk op tijd rijden. Dat komt omdat de politiek zich er niet mee bemoeit. Politici hebben het vooral druk met zichzelf en met elkaar.

Alles van waarde is weerloos

Wij hebben jarenlang op te grote voet geleefd. Meer uitgegeven dan we met zijn allen verdiend hebben. Dat meerdere hebben wij geleend, waarbij we ook maar alvast een voorschotje op toekomstige groei namen. Nu die groei stagneert drukt dat voorschotje extra zwaar. De tering moet naar de nering gezet worden. De schulden moeten afbetaald worden en als de inkomsten niet meer groeien maken die lasten een groter deel van de uitgaven uit. Daar komt dan nog bovenop dat we de Europese landen die op nog grotere voet geleefd hebben te hulp schieten. Das Geld regiert die Welt, zeggen onze oosterburen. Onze schuldeisers worden steeds zenuwachtiger. Geld lijkt het enige van waarde. Voor het overige dreigen we een waardeloze waardenloze samenleving te worden. Alles van waarde blijkt inderdaad weerloos. De neonletters op de Willem de Kooning academie in Rotterdam, zichtbaar vanuit de trein, symboliseren nadrukkelijk de staat van de natie en maken de dichtregel van Lucebert weer eens zeer actueel.

Net voor het weekend heeft Standard & Poor’s de kredietwaardigheid van negen Eurolanden verlaagd. Italië, Spanje, Portugal, Frankrijk, Oostenrijk, Malta, Cyprus, Slovenië en Slowakije moeten meer gaan betalen voor hun leningen. Alleen Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zijn de dans om het gouden kalf tot nog toe ontsprongen. Wat heet! Die vier moeten nu meer gaan betalen om de anderen overeind te houden. Dat wederom heeft extra bezuinigingen in die landen tot gevolg. De weerstand tegen de euro , tegen Europa zal verder toenemen. In Nederland bijvoorbeeld groeit de SP in de peilingen. Dertig virtuele zetels op dit moment. Evenveel als de VVD. En plotseling staan Roemer, Cohen en Sap gebroederlijk en gezusterlijk naast elkaar de linkse eenheid uit te stralen. Een eenheid die er niet is. Ze hadden D’66 en de ChristenUnie er nog graag bij gehad, maar die vinden zichzelf niet echt links. De SP is een anti - Europa partij en staat wat haar standpunten op sociaal - economisch gebied betreft dicht bij de PVV. Zo snoept ze nogal wat kiezers daar weg. Roemer hoeft slechts een keer te roepen dat hij voor een strenger immigratiebeleid en meer veiligheid op straat is en de PVV is weg en de weg naar regeren met de VVD ligt open. Is dat een waarde(n)vol alternatief?

Volgens premier Rutte gaan we dit jaar allemaal voelen dat we door zwaar weer varen. Allemaal? Voelen? Wat voelt hij dan bijvoorbeeld zelf? Medelijden? Wordt hij werkeloos? Levert hij salaris in? Voor hem zal het wel meevallen. De kwaliteit van een samenleving staat of valt met de manier waarop zij met de zwakste omgaat. Wat doen we met oudere werkelozen, die zich suf solliciteren maar geen werk kunnen vinden. Dwingen we die om de straat te gaan vegen? Wat doen we met al die mensen die in de sociale werkvoorziening bezig zijn? Laten we ze thuis achter de geraniums verpieteren? Wat doen we met mensen die echt van zorg afhankelijk zijn? Maken we die weer afhankelijk van al of niet aanwezige, goedwillende familieleden of vrienden? We gaan het allemaal voelen, maar sommige meer dan andere, zou Orwell gezegd kunnen hebben . Zeker zolang het geld bepaalt wat van waarde is, in plaats van dat de waarden het geld sturen.

Leve de Koningin!

Wat is er met de mens gebeurd? Amerikaanse militairen staan in Afghanistan trots over de lijken van drie Talibanstrijders te urineren. In Noord – Korea worden mensen tenminste zes maanden naar een heropvoedingskamp gestuurd omdat ze niet of niet overtuigend genoeg gehuild hebben bij de rouwbijeenkomsten na de dood van de grote leider. De slachtpartij in Syrië gaat gewoon door. En in Limburg noemt de ene politicus de andere een stuk uitgekotst Halalvlees, maar dan wel van een Turks varken. Overigens is varkensvlees Haram, maar dat terzijde. Zijn het incidenten? Hebben we te maken met ontspoorde individuen of systemen? Wat bezielt die mensen? Wat zijn het voor mensen? Hebben ze hulp nodig? Waar komt die haat vandaan? Is er sprake van een nieuwe trend of was het altijd al zo? Wat veroorloven mensen zich in de omgang met elkaar? Heeft een mensenleven nog waarde? Hebben mensen nog waarden?

Veel van wat er gezegd en gedaan wordt gaat schuil onder de paraplu van vrijheid. Het vrije westen tegenover de onvrije rest. De vrijheid van meningsuiting. De volkspartij voor vrijheid. De partij van of voor de vrijheid. Vrijheid is beter dan onvrijheid . Vrijheid moet verdedigd worden. Voor vrijheid moeten offers gebracht worden. Het lijkt er op dat vrijheid de enig overgebleven waarde is. Vrijheid blijheid. Ik kan doen, laten en zeggen wat ik wil. Met een ander heb ik niks te maken. Ik ben vrij. Wie het waagt mijn vrijheid te beknotten zal ervan lusten. Het is al genoeg als ik denk dat iemand mijn vrijheid wil inperken om hem of haar ervan te laten lusten. Met de vrijheid van een ander heb ik niets van doen. Iedereen verplicht vrij. Niemand meer vrijwillig onvrij. Hoofddoeken verplichten beknot de vrijheid. Hoofddoeken verbieden niet. Het maakt niet uit of ik consequent ben, want ik heb de vrijheid om dat niet te hoeven zijn. Ik heb recht op mijn vrijheid. Ik rijd zo hard als ik wil. Ik parkeer waar het mij net uitkomt.

Het blijkt altijd weer een hele kunst te zijn om met vrijheid om te gaan. Voor sommigen lijkt dat op een spelletje landje veroveren. Zolang niemand iets zegt gaan ze door. Waar de ministers zwijgen hebben we gelukkig nog een koningin die spreekt en daarmee de regering verantwoordelijk maakt. Uit respect voor de ander neemt ze de vrijheid een hoofddoek te dragen. De majesteit had moeten zwijgen, roepen de zwijgers ineens. Ze verdeelt het volk in plaats van het te verenigen. Laat ik nou toch gewoon blij zijn met die sprekende koningin. Tenminste nog iemand die ons fijntjes laat weten dat er nog meer onder de zon is dan alleen maar vrijheid blijheid. Als het ethisch reveil niet meer van het CDA komt, dan moet het maar maar van de koningin komen.

De koers van het CDA

Wie zijn weg nog wil vinden in het vaderlandse politieke landschap moet welhaast een volleerd padvinder zijn en het gebruik van een kompas tot in de puntjes beheersen. In Nederland hebben we van alles te veel. Dat geldt ook voor politieke partijen en groeperingen. Aan de rechterkant van het spectrum vinden we de VVD, de PVV, de ChristenUnie, de SGP en D’66. In het midden zit traditioneel het CDA, dat naar bevind van zaken een tikkeltje naar links of naar rechts op kan schuiven zonder echt naar een van beide kanten te buigen. Ter linkerzijde ontmoeten we de PvdA en de SP. Verder zijn er partijen die zich specifiek op een thema richten, zoals Groen Links ( de milieupartij ), de Partij voor de Dieren ( spreekt voor zich ) en een clubje voor 50 plussers ( spreekt ook voor zich ). Eenvoudig, ware het niet dat bijna alle grote (volks)partijen in het verleden naar het midden opgeschoven zijn, zodat het daar dringen geblazen werd. In al dat gedrang zijn programma’s van ondergeschikt belang geworden en gaat het in toenemende mate om aansprekende personen, die zich met oneliners tot het kiezersvolk richten. Vooral de partijen in of heel dicht bij het midden zoeken verwoed naar een nieuwe koers. Het Strategisch Beraad in het CDA, Linkse vernieuwing in de PvdA. De PvdA is over links ingehaald door de SP en is daarmee feitelijk overbodig geworden. Het CDA heeft met een te nadrukkelijke buiging naar rechts in 2010 de middenpositie verloren.

Wat was het toch eenvoudig in de tijden dat de VVD nog gewoon voor de bezittende klasse opkwam, de PvdA voor de arbeiders en het CDA probeerde het evenwicht tussen die twee te bewaren. Bij de VVD is er weinig veranderd. Ze doet het nog steeds goed omdat duidelijk is waar ze voor staat. De PVV, in feite niet meer dan een afsplitsing van de VVD, probeerde de VVD rechts in te halen, zoals de SP het met de PvdA op links gedaan heeft. De VVD heeft dat echter, in tegenstelling tot de PvdA , weten te verhinderen. Driekwart van de PVV -stemmers wil nu geen extra bezuinigingen meer. De PVV zet op veiligheid rechts van de VVD in en economisch noodgedwongen links ervan. Henk en Ingrid komen zowel van de VVD als van de PvdA en het CDA. Doordat de PvdA onzichtbaar was en het CDA naar rechts opschoof kon de PVV het middenveld veroveren ten koste van vooral die twee partijen.

Waar ligt het politiek vacuüm nu? Ik denk in het midden. De VVD zal de PVV op rechts de wind uit de zeilen nemen. De SP doet hetzelfde op links. Zoals gezegd, de PvdA heeft zichzelf overleefd. Het CDA is de aangewezen partij om dat vacuüm in het midden weer op te vullen. Met een programma, dat ondernemen en geld verdienen in Nederland, Europa en de wereld zo eenvoudig mogelijk maakt , een halt toeroept aan het vermaledijde grootschaligheidsdenken en er dat voor zorgt, dat het verdiende geld zo eerlijk mogelijk verdeeld wordt over met name de kwaliteit van het onderwijs, de zorg en mensen die echt niet voor zichzelf kunnen zorgen. Streng en rechtvaardig!