Teveel democratie......?

Zou er een nationale bevolking op deze aarde te vinden zijn, die als je ze vraagt: 'Willen jullie bezuinigen?', volmondig of ook maar in meerderheid 'ja' roept? Waarschijnlijk niet. Dat soort vragen duidt eerder op een gebrek aan leiderschap,dan dat ze blijk geven van een edele democratische gezindheid. Er zijn mensen die beweren dat de gemiddelde burger niet verder denkt dan zijn rechter kontzak. Misschien is dat een onderschatting. Maar houden wat je hebt, in de verdediging gaan als je zogenaamde verworven rechten aangetast worden, weerstand tegen verandering, het is allemaal zo menselijk.

Tsipras wil het de Grieken vragen. Wilders wil de Nederlanders vragen of ze de Grieken nog langer willen helpen. Cameron gaat de Britten vragen of ze nog wel deel willen uitmaken van Europa. Nee, nee en nog eens nee. De Grieken halen intussen zoveel mogelijk geld uit de muur. Uiteindelijk zullen veel mensen niet eens meer aan hun eigen geld kunnen komen. Dat is immers door de zogenaamde leiders en de banken verkwanseld. De eerste hebben teveel schulden gemaakt om herkozen te worden en het volk zoet te houden en de laatste hebben die schulden gefinancierd met het geld van de mensen of zelfs met virtueel geld. De banken en beleggers willen de poen met rente terug en de regeringen kunnen niet terugbetalen zonder fors te bezuinigen, voorzieningen uit te knijpen en de lasten voor de gewone mensen steeds verder te verhogen.

Europa wordt met grote snelheid een gemiste kans. Een droom die in een nachtmerrie eindigt. Net zoiets als op de Filipijnen, waar Benigno (Ninoy) Aquino nog steeds de beste President is, die het land nooit gehad heeft, omdat hij eerder vermoord werd. Zo wordt ook Europa van binnenuit uitgehold en om zeep geholpen voordat het ooit echt als een politieke eenheid bestaan heeft. We hadden natuurlijk al lang de Verenigde Staten van Europa moeten hebben en 28 gouverneurs in plaats van eigengereide premiers, presidenten, koningen en wat dies meer zij. Zover is het niet gekomen. In tegenstelling tot de Verenigde Staten van Amerika en grootmachten als China en India, stonden allerlei nationale en nationalistische gevoeligheden de politieke eenwording in de weg. Zolang we konden profiteren van de grotere markt, van de economische unie, was het allemaal wel goed. Maar samen de pijn delen is natuurlijk andere koek. Dan breken er, naar beste Afrikaanse traditie, stammenoorlogen uit.

Ironisch genoeg dreigen nu de Grieken, nota bene het land waar in Clithenes (Athene) heel lang geleden de democratie zo ongeveer uitgevonden werd, als eerste land uit de Europese Unie geschopt te worden. En dat allemaal omdat we leiders hebben die teveel vragen en te weinig met visie en inspirerend leiden. Leiders die niet in staat zijn de macht van de financiele markten te beteugelen, de banken in de hand te houden, de tering naar de nering te zetten en duidelijk te maken, dat een verenigd Europa de enige kans is om op het wereldtoneel nog een rol van enige betekenis te spelen.

Maar waarom zouden die 28 landen een rol van betekenis moeten spelen? Ze kunnen zich heel goed zelf bedruipen, een muur om het land zetten, hun oude munteenheid weer invoeren, wegkruipen onder een warme nationalistische deken en de rest van de geschiedenis in vrede en welvaart leven. Ze hebben toch zeker geen boodschap aan globalisering, connectiviteit en duurzaamheid. Too much democracy (and a lack of leadership) will kill you in the end!

Er valt weer wat te kiezen

Na een dagje of twee onderhandelen is demissionair minister Jan Kees de Jager ( jammer dat hij geen lijsttrekker van het CDA wil worden ) erin geslaagd een akkoord te bereiken tussen vijf partijen over een pakket aan maatregelen dat Europa het vertrouwen moet geven dat ons land gedisciplineerd zal begroten. Dat lukte Rutte niet in zeven weken. Maar die had wel met Wilders te maken. De Jager heeft daarnaast weten te bewerkstelligen, dat er voorlopig weer enige duidelijkheid in het politieke landschap ontstaan is. Er valt op 12 september weer wat te kiezen. VVD, CDA, D’66, GroenLinks en Christen Unie zullen ons in alle toonaarden duidelijk gaan maken dat zij het landsbelang boven het partijbelang gesteld hebben en hopen voor dat offer als partij beloond te worden. Ze zijn over hun schaduw heen gesprongen, hebben verantwoordelijkheid genomen, hebben allemaal ingeleverd en daarmee het gezicht van Nederland in de wereld gered. Alle partijen die hieraan niet meegedaan hebben zullen het verwijt krijgen dat zij onverantwoordelijk gehandeld hebben en niet bereid waren hun idealen ondergeschikt te maken aan het landsbelang. Dat is natuurlijk flauwekul. De pijn verdelen kan nu eenmaal op verschillende manieren. Het Christelijk liberale groene midden is het onder druk van de omstandigheden even eens geworden over een pakketje voor Brussel, waarin de PVV – stokpaardjes vervangen zijn door wat groene blaadjes . Daarbij lijkt het niet zoveel uit te maken wat er precies in dat pakketje zit, als er maar een pakketje is. Daarna gaan ze campagne voeren en onmiddellijk na 12 september zien we dan wel weer verder. Van de SP hebben we in dit hele verhaal nauwelijks iets gehoord. Roemer deed er even het zwijgen toe en denkt kennelijk dat als hij gewoon niets zegt de SP vanzelf in de gunst van de kiezer blijft stijgen, omdat de rest er een puinhoop van maakt. De PVV heeft gebroken en betaalt daar normaal gesproken de rekening voor. Nu zal dat in de praktijk van 12 september wel meevallen, want er blijven genoeg landgenoten over die zullen denken dat Wilders geflikt is door die gladde Rutte. De afvalligen stappen vanzelf over naar de SP, want die is net als de PVV sociaaleconomisch links en tegen Europa. Je zou kunnen zeggen dat het enige verschil tussen de PVV en de SP het boerkaverbod is. De PvdA zegt dat ze niet gevraagd is om mee te doen. Daar zit wel wat in. De Jager moest namelijk snel zijn en met de PvdA erbij was het hem naar alle waarschijnlijkheid niet in amper twee dagen gelukt. Dan hadden er inhoudelijk wat meer noten gekraakt moeten worden. Wie sociaaleconomisch links denkt en voor Europa is kan dus bij de PvdA terecht. Over het algemeen wordt het nemen van verantwoordelijkheid en het sluiten van compromissen door kiezers niet beloond. Het CDA, GroenLinks, D’66 en de Christen Unie krijgen volgens mij dus de rekening voor het pakketje aan Brussel op 12 september gepresenteerd. De VVD doet alsof ze een middenpartij geworden is en maakt zo de positie van het CDA extra moeilijk. Een derde van de PVV -kiezers loopt inmiddels naar de SP. De PvdA hoopt wat naar de SP overgelopen kiezers terug te halen. Wat valt er te kiezen op 12 september? Laat ik het eens simpel houden. Wie voor Europa en voor de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten is, stemt PvdA. Wie tegen Europa en voor de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten is, stemt SP. Wie tegen Europa en voor de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten is en daarenboven vreest dat de Islam de boel hier overneemt en eigenlijk vindt dat al die buitenlanders het schuld zijn en maar op moeten rotten, stemt PVV. Wie voor Europa, voor de sterkste schouders verdienen het meeste en niet te vergeten voor roken in de kroeg is , stemt VVD. Wie een beetje voor of tegen al het voorgaande is en het compromis al bij voorbaat wil inbakken, stemt CDA, onder de voorwaarde dat Jan Kees de Jager lijsttrekker wordt. De rest is verwaarloosbaar.

Duits moet weer GEIL worden

Duits moet weer geil ( uitgesproken als gail, met een zachte, botte g, zoals in Gesellschaft ) worden. Als we dat woord tegenwoordig naar het Nederlands vertalen dan komt er zoiets als cool uit. Eigenlijk zegt dat alles. Maar we organiseren toch nog een dag van de Duitse Taal. Niet omdat het cool is om Duits te spreken, maar omdat we per jaar zo’n 7 à 8 miljard euro ( In Dagblad De Limburger zijn dat inmiddels auto geworden ) aan exportkansen laten liggen, omdat Nederlanders onvoldoende Duits spreken. We blijven tenslotte kooplieden, nietwaar.

Waar ik woon wonen ook veel Duitsers en menig Nederlander uit mijn dorp werkt in Duitsland. Dat levert al decennia lang het nodige gedonder op. Niet met de taal, maar met de regelgeving, die dag in dag uit mensen aan den lijve laat ondervinden dat het verenigde Europa nog heel ver weg is. Taal is een communicatiemiddel, maar dat niet alleen. Mensen identificeren zich ook met hun taal. In de gemeenteraad van mijn dorp werden, vlak nadat de binnengrenzen definitief tot het verleden behoorden, vragen gesteld over een inwoner die op zijn garagepoort een bordje met de tekst Einfahrt freihalten had aangebracht. En ook over het in de winkels in twee valuta’s prijzen van de aangeboden artikelen. We waren en zijn tenslotte toch in Nederland. Hier wordt dus Nederlands gesproken en geschreven. Een Duitser die bij ons, en dat kan ook op zondag, zijn boodschappen komt doen en probeert Nederlands te spreken, krijgt vrijwel automatisch antwoord in het Duits. Als er centjes verdiend kunnen worden, dan lukt dat best. Schrijven is een andere kwestie. Ik heb wel eens een bevestigingsbrief onder ogen gehad van een grote Nederlandse hotelketen, gericht aan een Duits zangkoor dat gereserveerd had. Daar lustten zelfs Duitse herders geen brood van. Meer dan dertig taalfouten in ongeveer tien regels.

De echte blunder hebben we gemaakt toen we het verplichte vreemde taalonderwijs afgeschaft hebben. Waarschijnlijk in de veronderstelling dat heel de wereld Nederlands zou gaan spreken. In een klein land als het onze, dat alleen al vanwege zijn omvang in hoge mate extern gericht is en dat bewezen heeft door vrijwel de hele wereld zeevarend leeg te roven, behoort het in taal en geschrift beheersen van Engels, Frans ,Duits en tegenwoordig wellicht ook Spaans, Russisch en Chinees tot het basisvaardighedenpakket van vrijwel elke inwoner. Maar sinds de grenzen open zijn voelen we ons kennelijk in onze identiteit bedreigd, zijn we ons gaan gedragen als het geweten van de wereld en lijden we aan een vreemd soort hoogmoedswaanzin. We vinden dat al die buitenlanders nu maar eens Nederlands moeten spreken en schrijven. Hoogmoed komt, zoals bekend mag worden verondersteld, voor den val. Wie vanuit misplaatste arrogantie zijn sterke punten om zeep helpt in plaats van ze sterker te maken, krijgt daar op een goede dag de rekening voor gepresenteerd.

We zijn inmiddels zover, dat de bestuursleden van de Vereniging Europese Grenslandbewoners niet meer in staat blijken om een, toch in het Nederlands geschreven, belastingverdrag met Duitsland, dat volgens staatssecretaris Weekers goed nieuws bevat voor met name de grensregio’s, te lezen laat staan te begrijpen. Misschien gaat dat makkelijker als ze de Duitse versie lezen.

Wat mij betreft wordt het de allerhoogste tijd, dat we in Europa allemaal een taal gaan spreken ( bevordert ook de Europese identiteit ) en de sociaal - economische en fiscale wetgeving in een klap harmoniseren. Dan hebben we dat soort ingewikkelde verdragen namelijk helemaal niet meer nodig. Maar ik vrees dat de nationale identiteiten nog zo sterk zijn dat we de komende vijfentwintig jaar nog wel zullen bakkeleien over de vraag of het nu Duits, Frans, Engels, Spaans, Italiaans, Grieks, Nederlands, Pools, Hongaars, Bulgaars, Roemeens, of noem nog maar een paar buitenplaatsen op, moet worden. Welke taal is GEIL als de toekomstige taal van Europa? Of spreekt de hele wereld inmiddels Engels, behalve de Duitsers?

Het eindspel

De Duitstalige TV - zender Arte had gisteren een avondvullend themaprogramma over de Eurocrisis in de aanbieding. Reportages over een tijdbank in Spanje en ruilen in plaats van kopen in Griekenland. Gewone mensen schakelen het geld uit. Wat kun jij? Wat weet jij? Wat kun jij missen? Wat heb jij nodig? Aanbod en vraag worden zonder geld bij elkaar gebracht. Interessante initiatieven. Helaas zijn er te weinig programma’s die de burgers in alle Europese landen voortdurend duidelijk maken wat er op het spel staat. We steken liever de kop in het zand en kijken naar de Voice.

De financiële markten hebben en houden Europa in hun greep. Terwijl de Amerikanen de grootste staatsschuld van de Westerse wereld hebben, bepalen Amerikaanse ratingbureaus de status van afzonderlijke Europese staten. Zo verdelen ze Europa in landen van de eerste,tweede en derde categorie. Duitsland, Nederland, Finland en Luxemburg zitten in de kopgroep. Frankrijk in de middengroep. De rest moet zijn best doen om erbij te blijven. Die waarderingen hebben dus niets te maken met de hoogte van de schuld, maar alles met vertrouwen. In Europa laten wij ons gewillig uit elkaar spelen, terwijl we allemaal in hetzelfde bootje zitten. Wij laten de financiële markten bepalen dat het ene land kan lenen tegen bijna 0% rente, terwijl het andere 7% moet betalen voor een lening. De Federal Reserve in Amerika en de Bank of England in het Verenigd Koninkrijk doen wat de Europese centrale Bank niet mag. De totale schuld opkopen en herverdelen.

Naar schaaktermen vertaald bevindt Europa zich in het eindspel. We hebben een federale munt en een federale markt. Vrij verkeer van mensen, goederen en geld. Maar we hebben geen federale regering, die ervoor kan zorgen dat er een gezamenlijk sociaal – economisch beleid gevoerd wordt onder controle van het Europees Parlement. Onze regeringsleiders zijn er tot op heden niet in geslaagd maatregelen te nemen die de wereld het vertrouwen geven dat we de crisis het hoofd zullen bieden. Duidelijk is, dat alleen ( dwingen tot ) bezuinigen niet voldoende zal helpen. Mevrouw Merkel doet wel alsof ze de president van Europa is, maar ze is het niet. Net zomin als meneer Sarkozy. Ze zullen niet de geschiedenis in gaan als de leiders die ons op het goede spoor gezet hebben. Geen van allen zijn ze bereid om de soevereiniteit van hun landen op essentiële terreinen in te leveren en ons op die manier uit de klauwen van de financiële markten te bevrijden. De volgende verkiezingen in de thuislanden zijn belangrijker dan de toekomst van ons allemaal. En ondanks al die verwoede, maar nutteloze pogingen zullen ze de volgende verkiezingen verliezen. Omdat politieke en electorale kortzichtigheid het probleem niet werkelijk oplost spelen ze ongewild de eurosceptici in de kaart. De ontevredenheid zal alleen maar toenemen, omdat er geen perspectief geboden wordt. De enige redding is een Federaal Europa met een sterke Europese Bank, die voldoende mandaat heeft om te doen wat de Federal Reserve doet, met een gezamenlijk en geharmoniseerd sociaal – economisch beleid en met Europese Staatsobligaties, die het onmogelijk maken ons tegen elkaar uit te spelen. Tot nog toe spelen we in Europa een zwak eindspel. De strategie moet hoognodig op de schop willen we het tij nog keren en deze partij winnend afsluiten.

Ja, als…………

Als we nu die 1.600 miljard eens niet in het mislukte geruststellen van de financiële markten en het overeind houden van banken hadden gestoken, maar geïnvesteerd hadden in het vertrouwen van mensen door de economieën te stimuleren, banen te scheppen en de sociale zekerheid overeind te houden. In plaats van alles kapot te bezuinigen. Ja, als……….

Zoals te verwachten viel is de Europese top van afgelopen week op een mislukking uitgedraaid. Rutte put zich uit in geruststellende verklaringen. Er worden absoluut geen bevoegdheden aan Europa overgedragen. In maart van het volgend jaar zal de PvdA beoordelen of dat echt niet zo is. Er is tenslotte genoeg tijd. We gaan nu eerst maar eens feesten. Wat was het mooi geweest als er een eensluidend nieuw politiek geluid geklonken zou hebben. Weg van het kleine nationale eigenbelang, op weg naar internationale solidariteit en eerlijker verdelen wat de aarde voor ons allemaal te bieden heeft. Ja, als…….

Het politieke landschap in Europa is divers, maar overwegend rechts. De liberalen beschermen de vrijheid. Vooral die van de financiële markten en de nationale staat. Cameron, Rutte en Rajoy, kiezen voor rigoureuze schuldsanering en een zwak Europa. Merkel wil de weeffout van 1992 wel herstellen. Sarkozy wil dat niet. Kiezen voor nationale soevereiniteit is kiezen tegen Europa. Italië en Griekenland worden inmiddels geregeerd door technocraten. Kille saneerders. In Hongarije is het al niet veel beter. De Noren, de Denen en de Belgen hebben nauwelijks invloed. De kleintjes moeten mee in het kielzog van de groten willen ze niet ten dode opgeschreven zijn. Intussen nemen de armoede en tweedeling in de samenleving toe. De financiële markten vormen een roedel wolven dat een kudde buffels bedreigt. Slaan ze op hol of blijft er een buffel achter, dan is dat dodelijk, maar als de kudde de rijen gesloten houdt gebeurt er niets. Ja, als……….

Wie schulden maakt, in de greep van de bank belandt, verkwanseld zijn vrijheid. De strot wordt dichtgeknepen. Onafhankelijke beslissingen zijn niet meer toegestaan. Dat geldt voor particulieren en ook voor regeringen. We worden niet meer los van de markt, los van de onmiddellijke eigenbelangen van burgers en groepen geregeerd. Bijna allemaal hebben we op te grote voet geleefd en daarvoor betalen we nu versneld de rekening. De financiële instellingen dicteren de koers. Als we er nu eens zouden slagen hun macht aan banden te leggen. Ja, als……….

Als ik zou moeten kiezen, dan zou ik minder rigoureus bezuinigen en vooral ook investeren in economisch herstel en banen. Ik zou inzetten op snelle realisatie van de Verenigde Staten van Europa met een Europese regering gecontroleerd door een gekozen parlement. Ik zou inzetten op onderlinge solidariteit en evenwichtige globalisering. De regeringsleiders krijgen van mij allemaal de Limburgse eretitel gouverneur. Ik zou de macht van de financiële markten ( het eigenbelang ) aan banden leggen en de politiek ( het algemeen belang ) terug aan het roer brengen. Ja, als………….

Strategen van de koude grond

Stapje voor stapje en veel te defensief volgens S & P. Europa doet veel om de schuldencrisis de baas te worden, zegt Jean-Claude Juncker. Ze vergaderen veel zal hij bedoelen. Politici hebben nu eenmaal de vaste overtuiging dat ze iets doen als ze vergaderen. De enige die tot op heden echt iets gedaan heeft is de Europese Centrale Bank. Dat nuanceert noodzakelijkerwijs het gedeukte bankiersimago.

Politiek is voor heel veel politici nog steeds de kunst van het haalbare. Strategie op de vierkante centimeter. Hoe kom ik hier zelf het beste uit? Hoe overleeft mijn partij de volgende verkiezingen? In het gunstigste geval, hoe komt ons land hier zonder al te veel kleerscheuren uit? Er zit geen visie achter die veel verder reikt dan de respectievelijke landsgrenzen. Of ze nu pro of anti zijn, voor de meeste beleidsmakers is nauw bemeten eigenbelang op de korte termijn de drijfveer. We zijn afhankelijk van export of we gaan toch niet betalen voor die mafkezen die de boel besodemieteren. De euro heeft ons veel opgeleverd of door die verdomde euro is alles twee keer zo duur geworden.

Het gemiddelde politieke geheugen omvat niet meer dan een periode van maximaal vier jaar en soms is dat al te veel. De geheugencapaciteit lijkt toe te nemen naarmate de staatsvorm meer dictatoriaal is. Democratieën zijn gevoeliger voor Alzheimer.

Europa is los zand. Er is geen eensluidende opvatting over het einddoel. Als je niet weet wat je koken wil heeft het geen zin om boodschappen te doen. Mevrouw Merkel laat geen gelegenheid onbenut om op te merken dat het een proces is dat lange adem vereist. Welk proces bedoelt ze? Stap voor stap, maar waar naartoe? Crisisbeheersing? Redden wat er te redden valt? Pompen of verzuipen? Op weg naar een federaal Europa? Europa is een bedrijf zonder visie, zonder missie. Een dolende mammoettanker , een kok zonder menu. Processen en performers zijn niet gericht op een gezamenlijk einddoel.

Op een onbewaakt ogenblik vraag ik me wel eens af of er een crisis in Griekenland of Italië geweest zou zijn als we de verenigde Staten van Europa zouden zijn. Heeft iemand ooit nog wel eens iets gehoord van Californië, dat onder Schwarzenegger bijna failliet was? De manier waarop Europa met zichzelf omspringt is een van de belangrijkste destabiliserende factoren in de wereld van vandaag. De facto bestaat Europa niet. Het is een bijeengeraapt zootje ongeregeld met als ‘Leitmotiv’ ieder voor zich en God voor ons allen, waarin het haalbare tot kunst verheven is en het noodzakelijke kapot vergaderd wordt. Het hoeft derhalve geen verbazing te wekken dat geen enkele bank of belegger nog vertrouwen heeft in deze holding. E en bankroet ligt in het verschiet . We kunnen S & P’s dan wel verwijten maken, maar het grootste probleem is toch echt dat we niet in staat blijken zelf orde op zaken te stellen. Don’t shoot de pianoplayer zou Karremans zeggen. Ik wens onze ‘lijders’ veel strategische visie vandaag en morgen, maar ik vrees het ergste.

Europa een adoptiekind

De Sinterklaasweek lijkt beslissend te worden voor de toekomst van ons continent en misschien wel van de wereld. Standard & Poor’s voert de druk op. De Chinezen houden, zoals vooralsnog te verwachten viel, de hand op de knip. Zij herinneren zich 1997 nog wel. Mevrouw Merkel en meneer Sarkozy broeden op een nieuw Europees ei, dat eind deze week als kuiken uit de schaal moet kruipen. De genen van Merkel bevatten automatische sancties, die van Sarkozy soevereiniteit . Welke karaktereigenschappen krijgt het kuiken? Omdat genetische conflicten voorgebakken lijken, gaat het Europees Hof van Justitie politieagent spelen. Elke Europese staat is soeverein tot het gerechtshof vaststelt dat de begrotingsafspraken niet nageleefd worden. Dan treden de automatische sancties in werking. De regel is 3%. Wie naar boven afwijkt krijgt een acceptgiro in de bus. Het land dat toch al een begrotingstekort heeft krijgt daardoor een nog groter tekort en moet dientengevolge extra bezuinigen. Zolang het spannend is moeten de regeringsleiders elke maand bij elkaar komen. De bazen van de afzonderlijke landen blijven dus de Europese Commissie buitenspel zetten, om van het Europees Parlement nog maar helemaal te zwijgen. De zware Europese commissaris lijkt van de baan en vervangen door het Hof van Justitie. De stabiliteitsobligaties, ook wel eurobonds genoemd, die de rente lager zouden kunnen houden komen er ook niet, omdat de Europese commissie er voorstander van is en de regeringsleiders daarom alleen al niet. Neelie Kroes put zich de laatste tijd weliswaar uit in complimenten voor de nationale staten, maar het mag niet baten. Net zoals de banken elkaar onderling niet meer vertrouwen doen de regeringsleiders dat evenmin. Stuk voor stuk verdenken ze hun collega’s ervan, dat die de boel zullen flessen als ze ook maar even de kans krijgen om goedkoop aan geld te komen. Het kuiken wordt een schichtig wezentje , dat voortdurend angstig om zich heen moet kijken. Het mag door niemand aangeraakt worden, want heeft het eenmaal de overheersende lucht van een staat, zullen de andere het onmiddellijk dooddrukken. Zo gaat dat nu eenmaal in de natuur.

Het nieuwe kuiken is daarom bij voorbaat kansloos. Het zal niet lang leven. Papa en mama hebben er bij de geboorte van hun eerste kuiken al niet voor gekozen een gezamenlijke huishouding te gaan voeren. Ze gaven de voorkeur aan iets wat op een LAT - relatie lijkt , maar zelfs dat niet is. Ze gingen ook niet naar de notaris voor een samenlevingscontract. Nee, het is geen liefdeskuikentje. Het zal niet opgroeien tot een volwassen wezen, dat door zijn ouders en de hele familie gesteund wordt op de weg naar zelfstandigheid. Van die ene nacht vol passie in Maastricht hebben de ouders meer dan spijt. En toch is het weer gebeurd. Ze kunnen niet met, maar ook niet zonder elkaar. En grote delen van de familie evenzeer. Het standsverschil blijkt zelfs met verstand moeilijk te overbruggen. De ouders en de hele familie hebben het vooral druk met zichzelf en bemoeien zich onvoldoende met de opvoeding ( het gelijk van Marja van Bijsterveldt ) van de kuikens die ze verwekken. Die laten ze over aan een internaat met vestigingen in Brussel en Straatsburg. Een keer per maand gaan ze op bezoek om in ieder geval de schijn van betrokkenheid en verantwoordelijkheid op te houden. Misschien is het beste alternatief voor de toekomst van het nieuwe kuiken het voor adoptie af te staan.

Het korte geheugen van Europa

We schrijven juli 1997. Oost - Azië wordt geteisterd door een financiële crisis. Vooral Thailand en Indonesië worden hard getroffen. De opkomende economieën blijken nog fragiel. Europa is in geen velden of wegen te bekennen, in tegenstelling tot enkele jaren daarvoor toen er overeenkomsten werden afgesloten om mee te kunnen liften op het economisch succes. De Verenigde Staten kijken vooral naar hun eigen belang. Greenspan, Rubin en Summers trekken aan de touwtjes van de internationale financiële markten. Ze plegen een paar telefoontjes en zorgen ervoor dat Zuid-Korea op de been gehouden wordt. De reactie van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) op de crisis in het Verre Oosten wordt gedicteerd door de belangen van het Westen en niet door de behoeften van Oost - Azië. Daardoor heeft het IMF haar legitimiteit en prestige in Azië verspeeld. De Aziaten vertrouwen het niet meer en potten hun reserves zelf op, te meer omdat ze in het IMF niets te vertellen hebben. Stilzwijgende afspraak is immers dat een Europeaan het IMF leidt en een Amerikaan de Wereldbank. De meerderheid van de wereldbevolking wordt op die manier keurig buitenspel gezet als het om invloed gaat. Westerlingen blijken mooi weer vrienden. In de achterkamertjes en soms openlijk zijn ze neerbuigend en minachtend als het over het Verre Oosten gaat. Bij de eerste tekenen van problemen hebben ze in 1997 Oost - Azië gedumpt. Alleen de Chinezen doen wat gedaan moet worden. Ze steunen Thailand en Indonesië met elk een biljoen dollar. Verder devalueren ze hun munt niet om hun eigen export te bevorderen, verdedigen dus niet hun eigen belang , maar versterken juist het economisch groeipotentieel van de probleemlanden.

We schrijven 30 november 2011. Ik hoor Jan Kees de Jager zeggen dat Europa de crisis niet alleen kan oplossen. De Europeanen zijn niet in staat om het Europees Stabiliteit- en Financieringsfonds (EFSF) voldoende te voeden. Of de sterke economieën in de wereld maar even zo aardig willen zijn om daar 500 miljard tot een biljoen in te storten. Zij hebben er toch ook belang bij dat er een einde komt aan het gedonder in Europa! Hoe kort van memorie kan een politicus zijn?

Er is niet erg veel fantasie nodig om te bedenken wat Hu Jintao en Wen Jiabao gaan doen. De Chinezen hebben – in tegenstelling tot het Westen - al eerder bewezen oog te hebben voor grotere belangen dan het pure eigenbelang. Ze hebben geen belang bij het instorten van Europa en zullen te hulp schieten. Maar achterlijk zijn ze natuurlijk ook niet. Er liggen nog wel enkele openstaande rekeningen. De dagen van mevrouw Lagarde bij het IMF zijn geteld, terwijl ze er net zit. Europa zal niet langer 27 stemmen hebben in de VN, maar net als China één. In de Veiligheidsraad zal niet langer de dienst uitgemaakt worden door de overwinnaars van 1945, maar door de vijf grootmachten van nu, te weten China, India, Europa, Rusland en de USA, waarbij de Chinezen ongetwijfeld ook aandacht zullen vragen voor de Afrikaanse Staten en Zuid-Amerika. Ook de Wereldbank zal de Chinezen meer moeten bieden dan de positie van hoofd - econoom. Een en ander zal niet van vandaag op morgen gaan. Maar het water staat Europa tot aan de lippen. Merkozy hebben zich tot nu toe niet laten opjagen. Wat zich gaat wreken is dat het Westen en met name Europa de opkomende economieën te lang buiten de deur van de machtscentra gehouden heeft en te weinig vaart gemaakt heeft met de vorming van een politieke unie.

Het Goede Doel: België!

De tijd dat mensen in loondienst vrijwel automatisch lid waren van een vakbond ligt ver achter ons, als we al ooit zo’n tijd gehad hebben. De tijd dat leden van een vakbond automatisch links stemden eveneens. De klassenstrijd is gestreden. We zijn allemaal tot het kapitalisme bekeerd. De nieuwe kerk heet kapitaal. Mijn moeder pleegt te zeggen: ‘wenn stroonks mes waeëd, wilt te jevaare waeëde’. De loonslaven van weleer zijn tevreden middenklassers geworden. Die gaan niet meer in de aanval en ze stemmen ook niet meer. Als ze dat wel nog doen dan is het uit ontevredenheid over de voortdurende aanvallen op hun verworvenheden. Ze willen houden wat ze hebben, vooral niet meer belasting betalen en dus stemmen ze rechts. VVD en PVV. Nieuw links heeft het niet meer over de arbeidersklasse maar over duurzaamheid. De aarde moet behouden worden voor het kapitalistisch nageslacht.

De VVD maakt dankbaar van de gelegenheid gebruik. Kamp gaat het mogelijk maken de CAO’s buiten werking te stellen in economisch zwaar weer. Hij kiest eenzijdig voor de werkgeversbelangen hetgeen natuurlijk niet zo verwonderlijk is. De verkeersboetes gaan drastisch omhoog. Vadertje staat moet wel centjes binnen krijgen. Bleker gaat vol in de aanval en laat de linkse natuurbeschermers wit wegtrekken van woede. Het CDA blijft de boerenpartij. De landbouwsubsidies zijn een heiligere koe dan de hypotheekrenteaftrek. Wilders houdt alle andere kerken buiten de deur. De loonslaven van eertijds zijn hun afkomst vergeten, hebben zich van hun wortels vervreemd en worden nu door Mammon, de god van de nieuwe kerk, willig naar de slachtbank geleid. De vakbonden piepen nog een beetje, maar een vuist maken is er niet meer bij. Het openbaar vervoer staakt in Nederland alleen nog op zaterdag en zondag en naait daarmee het gewone volk dat voor zijn weekend uitstapje op bus en trein is aangewezen.

Voor de echt linkse Nederlanders is nog maar een alternatief. Emigreren naar België! Ze doen er lang over die Belgen, maar uiteindelijk komt het goed. Di Rupo mag dan geen rode roos meer in zijn revers dragen, dat rode vlinderdasje is toch een fantastisch alternatief. Massaal lenen de Belgen hun spaargeld aan de staat. De Nederlanders zijn de Chinezen van Europa, de Belgen de Japanners. Het Goede Doel wist het al in 1982. Overal is wat, maar alleen over België kon nog getwijfeld worden. Dat is niet te streng, te eng, te heet, onecht, helemaal stuk, te druk, te zoet, te goed, te koud, benauwd, noch te nat. Iedereen lacht en de taal is er zacht. Aan de twijfel is nu een einde gekomen. In het rechtse Europa, dat maar niet federaal wil worden, staat de federale staat der Belgen fier overeind als laatste linkse redding voor de gewone man.

Redding voor Ria uit Libië

Ik weet het, ik moet voorzichtig zijn met het vellen van oordelen, met het hebben van meningen. Terughoudendheid is zooooooo mooi. Ingetogen wijsheid. Maar soms kan ik me niet inhouden. Dan ontplof ik. Het lijkt erop, dat dit naarmate ik ouder word vaker voorkomt. Ik ga zoveel mogelijk met mijn tijd mee, maar kan haar technisch niet zo op de voet volgen als mijn zoon. Die msn’t en twittert even vingervlug als een in het tien vinger systeem van Scheidegger getrainde typiste. Dat hou ik met mijn twee vingers niet bij. Maar twitteren doe ik wel. Ik heb al 55 volgers! Zelf volg ik 125 mensen. Een daarvan is Ria Oomen - Ruijten, euro -parlementariër. Twee dagen na de eerste verkiezingen in Tunesië en vlak na de officiële bevrijding van Libië produceerde zij de volgende tweet: “NTC: sharia wordt fundament nieuwe wetgeving #Libië. Onmogelijk in een democratie. EU training en educatie meer dan ooit nodig.” Nou, dan ontplof ik dus. Hoe arrogant en dom kun je zijn? Dat soort mensen vertegenwoordigt ons in Europa? Geen wonder, dat het niks is. We kunnen het beter door kinderen laten doen, want die maken dit soort onzalige opmerkingen niet. Ze rapporteert ook over Turkije, die mevrouw Oomen – Ruijten. Ze neemt de Turken de maat en die zullen er vast wakker van liggen. Doen ze dat niet, dat zijn ze niet rijp voor toetreding tot het verlichte Eurorijk. Want ze wil natuurlijk wel serieus genomen worden. Ze is immers belangrijk. De Dalai Lama verbaast zich al tientallen jaren over de samenstelling van dat Eurorijk, waar de hele Levant evenals Rusland volgens hem gewoon bij horen . Onze politici komen nog steeds niet verder dan het zweren van trouw aan de nationale grondwet, het verdedigen van volk , vaderland en nationale belangen tegen de kwade invloeden van de grote boze buitenwereld, van de gevaarlijke on- en onderontwikkelde wilden, die er enkel op uit zijn ons onze welvaart af te pakken. Turkije had al twintig jaar lid van de EU moeten zijn! Het is nog niet helemaal tot mevrouw Oomen-Ruijten doorgedrongen, dat de machtsverhoudingen in de wereld geleidelijk aan het verschuiven , verschoven zijn. Zij blaast nog steeds hoog van de westerse toren, terwijl er meer aanleiding is de adem in te houden en goed te kijken en te luisteren. In Tunesië heeft 90% van de stemgerechtigde kiezers gestemd. Wat een luxe! Wat een democratie! Daar kan mevrouw Oomen – Ruijten alleen van dromen. Zij en haar metgezellen hebben het zover gebracht, dat de mensen de overheid en de politiek vaarwel zeggen en dat amper de helft nog ter stembus gaat. De Tunesiërs gaan nu werken aan een nieuwe grondwet. In Libië houden ze voorlopig nog maar even vast aan wat ze hebben en kennen. Dat betekent in ieder geval, dat er geen rente meer voor leningen betaald hoeft te worden. Daar zouden de Grieken , de Ieren, de Portugezen, de Italianen, daar zou hier iedereen blij mee zijn. De politieke kaste in het Eurorijk ,levend in vijfsterrenhotels en soms de ivoren toren van een lege kerk, is op de beste weg zichzelf volstrekt overbodig te maken. Ongeloofwaardig zijn ze al. Vertrouwen doet niemand ze nog. Training en educatie vanuit Tunesië en Libië is meer dan ooit nodig en misschien wel de enige redding!

Iveta Radicova

Uiteindelijk heeft Iveta Radicova Europa gered. Misschien krijgt ze er ooit nog eens een standbeeld voor of de Nobelprijs voor de Vrede. De premier van Slowakije heeft haar politieke lot en dat van haar regering verbonden aan de instemming van het parlement met de uitbreiding van het Europese noodfonds. In de boezem van de regerende coalitie vond zij daar geen meerderheid voor. De oppositie wilde er wel mee instemmen, maar eiste de val van de regering en nieuwe verkiezingen. Radicova heeft, in het belang van Europa, haar eigen kabinet de strop om gedaan. En dat terwijl de relatief arme Slowaken morren , omdat ze de in hun ogen rijke Grieken te hulp moeten schieten. Radicova toont lef door niet te kiezen voor een nationale oplossing maar voor een Europese en de euro. Zij geeft leiding aan de publieke opinie in plaats van zich erdoor te laten leiden.

Ik stel me de vraag of onze Mark Rutte hetzelfde gedaan zou hebben, als de oppositie hem in die positie gebracht zou hebben? In feite verkeert hij toch in dezelfde positie als Radicova. Zijn gedoogpartner de PVV heeft niks met Europa, bouwt liefst een muur om Nederland en steunt de uitbreiding van het noodfonds dus niet. Rutte heeft de oppositie nodig voor een meerderheid. Zou hij voor die meerderheid zover gegaan zijn als Radicova? Zou hij het voortbestaan van zijn kabinet en zijn premierschap opgeofferd hebben aan Europa? Ik waag het te betwijfelen! Rutte is eerder een euroscepticus dan een Europeaan. Hij is een rekenmeester die beseft, dat het einde van Griekenland in de Europese Unie het einde van die unie betekent. De roergangers van de financiële markten zullen hun koers namelijk verleggen richting het volgende slachtofferland, de bruto nationale producten zullen kelderen en we gaan niet met zijn allen maar een voor een het schip in. Rutte is te laf om volmondig uit te roepen dat Europa onze enige redding is, dat we alleen door nauw samen te werken uit de impasse kunnen geraken, waarin we nu verkeren. Hij zou de kabinetskwestie niet stellen, want de daaropvolgende verkiezingen zouden door de PVV gewonnen worden en precies om die reden en omdat ze slimmer is dan de Slowaakse sociaal - democraten vraagt de PvdA ook niet om de val van het kabinet in ruil voor haar steun aan de uitbreiding van het noodfonds. De angst voor de PVV regeert Nederland.

Berlusconi heeft nog de steun van 316 van de 630 parlementsleden in Italië. Sarkozy gaat de volgende presidentsverkiezingen in Frankrijk verliezen. De CDU van Merkel staat onder druk. De bevolking is kritisch. Het valt te verwachten, dat heel wat zogenaamde politieke leiders in volgende verkiezingscampagnes hun oren zullen laten hangen naar de euroscepsis van de kiezers.

Iveta Radicova heeft dat niet gedaan. Zij zal ook in de aanloop naar de verkiezingen die in maart in Slowakije plaats gaan vinden niet anders kunnen dan haar pro europa standpunt uitdragen. Waarschijnlijk zal ze die verkiezingen daardoor verliezen, net als de oppositie. Die hebben haar eerst ten val gebracht en vervolgens voor de uitbreiding van het noodfonds gestemd. Doorzichtige partijpolitiek. De liberalen zullen winnen in Slowakije en dat zijn net zulke laffe eurosceptici als Rutte en zijn VVD in Nederland. Zij hebben het geluk , dat er nog geen PVV in dat land is, die iets voorstelt. Te vrezen valt dus, dat het offer van Iveta Radicova vergeefs zal zijn.

Twitter in Europa

Sinds duidelijk is dat met behulp van de sociale media revoluties gecoördineerd worden, hebben deze mijn bijzondere belangstelling. Op Twitter volg ik de verrichtingen van de Nederlandse Europarlementariërs en Eurocommissaris inmiddels op de voet. Ik weet immers niet wanneer zij ons, in deze tijden van crisis, oproepen om in verzet te komen en wil dan in geen geval te laat zijn. Ik geef u een bloemlezing van de laatste twee dagen.

Esther heeft het druk met de kooieieren; Judith stelt vast dat iedereen zenuwachtig is, omdat Angela Merkel in huis is; Neelie vraagt zich af hoe Europa digitaal in de hoogste versnelling gezet kan worden; Peter stelt vast dat Griekenland volkomen plat gestaakt is. Stilte op vliegvelden en stations. Dit gaan we vaker zien en als het erg tegenzit altijd?; Sophie ziet op een webstream over PNR in het US Congress veel misvattingen over “lastige” Europarlementariërs en probeert de voorzitter van de House cie te bellen; Marietje is now discussing the upcoming parliamentary elections in #Iran with Shirin Ebadi, what are your thoughts on that?; Ria heeft het over de voorbereiding van en rol bij de verkiezingen in Rusland. Marietje ontdekt dat halal niet alleen over vlees gaat, maar ook over technologie. Halal internet in #Iran; Peter vraagt zich af of de Arabische lente een koude winter zal worden. Hij hoopt van niet, maar vreest van wel; En wij moeten blijven bidden voor de vrijlating van de Iraanse voorganger Yusef Nadarkhani!; Ria maakt zich verder druk over het leaked Turkey Progress Report; Judith vindt dat de eurocommissaris voor ontwikkelingssamenwerking heel helder is in de @Volkskrant: gebonden hulp zoals NL voorstaat is verkeerd; Dirk vindt het waanzinnig dat Plasterk zegt dat Mexico een economisch geïsoleerd land is. Ze zijn 1 op 1 afhankelijk van Amerikaanse dollar en markt; LvanNistelrooij is het eens met #Kroes: “Ik wil providers prikkelen te investeren in nieuwe netwerken.#Innovatie Voorop!; Peter acht het begrijpelijk dat de Grieken veel staken vanwege de huidige toestand. Maar dat is juist niet de route om tot (enig) herstel te komen; Esther heeft een spannende dag. Ontmoeting met collega parlementariërs uit Irak, allen behorend tot minderheidsgroepen - belangrijk signaal van EP aan Irak!; Peter is boos omdat Assad in Syrië kan doorgaan met moorden, met steun van China en Rusland! Grootmachten moet je altijd wantrouwen en deze 2 zeker; Corien is de dag begonnen met een ontbijt samen met de Nederlandse pensioenfederatie over 6pack en EU – wetgeving inzake handel in financiële producten; Peter weet ook dat Merkel in het EP is. Iedereen opgewonden. Logisch, daar loopt de voorzitster van de AAA – landen met een tas geld. Dan moet je beleefd zijn :-); Ook vraagt hij zich af of zakenbank Morgan Stanley dezelfde weg op gaat als Lehman? Niet te hopen, want dan hebben we een euro -, dollar - en bankencrisis;

Enfin, in de Verenigde Staten, Turkije, Iran, Irak, Rusland en China zullen ze wel zeer onder de indruk zijn. En volgende week dinsdag discussieert tout Den Haag over de toekomst van Europa en dan mag @judithineuropa ook komen. Als het dan maar niet te laat is.

Een beetje nuanceren

Waarom, waarom, waarom? Hoezo, hoezo, hoezo? Meer vragen dan beweren, wijst de weg naar eeuwig leren. Welk land heeft de hoogste staatsschuld van allemaal? Hoe hoog is de staatsschuld van Griekenland? Hoe verhoudt zich die tot de schulden van andere landen in de Eurozone? Hoe zit het precies met die begrotingstekorten?

In de European Financial Stability Facility (EFSF) hebben de 27 leden van de Europese Unie afgesproken, dat de staatsschuld niet hoger mag zijn dan 60% van het BNP en dat het tekort op de begroting niet meer dan 3% mag bedragen.

Ambtenaren van het Ministerie van Financiën in Griekenland staken en beweren nu, dat hun land niet meer schulden heeft dan Duitsland, Italië of Frankrijk. Die zouden het toch moeten weten, denk ik dan?

Maar het klopt. Griekenland heeft de hoogste staatsschuld van de 17 landen in de Eurozone. 157,7 % van het Bruto Nationaal ( of Binnenlands ) Product (BNP) in 2011. De schuld is dus hoger, dan wat er in een jaar verdiend wordt. In huishoudelijk Nederlands: Uw inkomen is € 30.000,- en u hebt € 50.000,- schuld bij de bank. Met de buren hebt u afgesproken , dat dit eigenlijk maar € 18.000,- zou mogen zijn, omdat u anders misschien niet meer mee kunt betalen aan de gezamenlijke servicekosten. De schuld van Griekenland wordt groter, omdat er elk jaar meer uitgegeven wordt, dan er binnenkomt. Begrotingstekort heet dat in het jargon. Staat Griekenland daarin alleen?

Nee! In de Eurozone voldoen slechts 5 van de 17 landen aan de 60% - norm. Dat zijn Estland, Luxemburg, Slovenië, Slowakije, en Finland. Alle andere hebben een hogere staatsschuld dan afgesproken. Na Griekenland volgen Italië, Ierland en Portugal, allemaal met een staatsschuld van meer dan 100% van het BNP. Duitsland en Frankrijk zitten boven de 80%. Van de 27 EU-landen voldoen er 13 aan de norm voor staatsschuld. Daartoe behoren Bulgarije, Tsjechië, Letland, Litouwen, Polen en Roemenië. Het is maar dat u het weet.

Voor wat betreft het jaarlijkse tekort op de begroting voldoen slechts 8 van de 27 EU-landen in 2011 aan de norm van 3%. Duitsland, Estland, Luxemburg, Malta, Finland, Bulgarije, Hongarije en Zweden. De laatste twee hebben in 2011 zelfs een begrotingsoverschot.
In absolute getallen is de staatsschuld van bijvoorbeeld Duitsland meer dan het vijfvoudige van die van Griekenland. Frankrijk en Italië liggen daar niet ver bij uit de buurt. Dat zullen die Griekse ambtenaren dus wel bedoelen. En dan hebben ze gelijk. Maar in Europa wordt de schuld nu eenmaal gekoppeld aan het BNP en dan wordt alles weer relatief. Voor 19 van de 27 EU-landen, en dus zeker niet alleen voor Griekenland, geldt dat de tering naar de nering gezet moet worden, zodat de staatsschulden niet verder toenemen. Die norm voor het begrotingstekort moet dus naar 0, al is het maar tijdelijk. In ieder geval zo lang tot alle lidstaten de 60% - norm voor hun staatsschuld gerealiseerd hebben.

De hoogste staatsschuld van alle landen in de wereld heeft overigens Japan. Meer dan 200% van het BNP. Dat is (nog) geen probleem, omdat 95% van die schuld gefinancierd wordt met de spaarcenten van zuinige Japanse bedrijven en particulieren. Japan houdt zich dus hoofdzakelijk zelf overeind.

De luxe van twee regeringen of de uitvinding van de flexibele coalitie

Slechts een klein bericht vandaag in de krant over de uitslag van de verkiezingen in Denemarken. Centrum – rechts met steun van de Dansk Folkeparti (DF) heeft nipt verloren. De uitslagen van Groenland en de Faroer – eilanden zijn nog niet binnen, misschien dat het daaraan ligt. Er zijn nog vier zetels te verdelen. Centrum – links levert hoogstwaarschijnlijk de nieuwe premier. De eerste vrouwelijke in de geschiedenis van het land, Helle Thorning – Schmidt (44). Dat zal Berlusconi (74) deugd doen. Alleen jammer dat de Denen geen lid zijn van de eurozone. Voor zijn redding blijft Silvio voorlopig afhankelijk van Angela Merkel, die hij niet zo attractief lijkt te vinden. Haar “onneukbare, dikke kont” bezorgt hem klaarblijkelijk machtmerries. Het kabinet van Lars Løkke Rasmussen, in 2009 opvolger van de andere Rasmussen (die naar de NAVO vertrok), kon in augustus in het 179 zetels tellende parlement geen meerderheid vinden voor de bezuinigingsvoorstellen. De slechte staat van de economie noopt ook de Denen, ondanks het feit dat hun staatsschuld dik onder de 60% van het Bruto Nationaal Product (BNP) ligt, tot het aanhalen van de broekriem. De DF, waar de PVV van Wilders en het CDA en de VVD het van hebben afgekeken, steunde de voorstellen van de regering niet. De DF heeft eigenlijk maar twee agendapunten: grenzen dicht gooien en verzorgingsstaat overeind houden. Ongeveer zoals de PVV en de SP bij ons. In Nederland is dat echter geen probleem. Daar nemen de PvdA, D66 en Groen Links met groot gemak de plaats in van gedoogpartner PVV. Dat ligt in Denemarken even anders. Daar vormt links het rode blok, waaraan ook de Deense SP mee doet. Een nipte meerderheid van de Denen had na tien jaar de buik vol van de gedoogconstructie. En dus komt er nu een centrum – links kabinet. Vanaf 1 januari 2012 vervullen de Denen het voorzitterschap van de EU, waarvan ze sinds 1973 lid zijn. De onlangs weer ingevoerde controles aan de grenzen met Duitsland en Zweden zullen wel weer verdwijnen en het is zeker niet uitgesloten dat Denemarken tot de eurozone gaat toetreden. Dat zou Silvio van harte toejuichen. Er zijn mensen die voorspellen dat het – na de gebeurtenissen in Denemarken - met de gedoogconstructie in Nederland ook wel niet meer lang zal duren. Dat is nog maar de vraag. In Nederland hebben we momenteel eigenlijk twee regeringen. Een van de VVD en het CDA met gedoogsteun zonder schriftelijke overeenkomst van de PvdA, D’66 en Groen Links en een van de VVD en het CDA met schriftelijk vastgelegde gedoogsteun van de PVV. De eerste zorgt voor het buitenlands beleid en voor Europa en ook voor de pensioenen, de tweede voor het afbouwen van de staatsschuld tot onder de 60% van het BNP en voor de verbetering van het subjectieve veiligheidsgevoel van het niet door feitenkennis gehinderde deel van de bevolking. Op die manier kunnen zowel links als rechts , afhankelijk van de thematiek, invloed op het beleid uitoefenen, waardoor het schip der natie een strakke middenkoers vaart. Noch de PVV, noch de PvdA, D66 en Groen Links hebben derhalve belang bij de val van een van beide regeringen. Geen reden dus voor paniek in de polder. Innovatief als we zijn hebben we de flexibele coalitie uitgevonden. Een sprookje dat Hans Christian Andersen had kunnen bedenken.

Denken, danken en doen

Aan het einde van zijn loopbaan schrijft gouverneur Frissen, samen met Govert Derix, het boek In den beginne – over de toekomst van de beschaving. Het is al het tweede boekwerk van beide heren in korte tijd. Eurosofie verscheen vorig jaar. Het lijkt erop, dat Frissen de laatste jaren van zijn gouverneurschap in de ban is geraakt van denken en danken.

In den beginne was er het woord en dat woord was ‘zijn’ en niet ‘hebben’. De Euregio Maas – Rijn is de bakermat van het Rijnlands model, dat – in tegenstelling tot het Angelsaksische model – alle mensen ziet als verantwoordelijke stakeholders van deze wereld. Bij de Angelsaksen gaat het enkel om shareholdersvalue. Juist in deze regio moet de europeanisering van onderop op gang gebracht worden. We moeten ons ervan bewust worden, dat Europa onze enige kans is en dat we kansloos zijn als we ons achter onze eigen grenzen verschuilen. Mooie woorden.

Na het einde van zijn loopbaan komt ook oud – gedeputeerde Ger Kocklekorn in de Italiaanse Toscane tot de conclusie dat dromen geen bedrog hoeven te zijn ook al worden ze, door wat hij de ‘heersende financieel – economische Realpolitik’ noemt, als naïef afgeschilderd. Als we het geld dat besteed is aan het militaire antwoord op 9|11 besteed zouden hebben aan de ontwikkeling van Afrika, dan zouden onvermoeibare, atletische zwarte jongemannen nu niet met bootjes vol tegelijk op Lampedusa landen om vervolgens te proberen ons de spiegels en kralen terug te verkopen, waarmee onze koloniale voorvaderen hun continent hebben leeggeroofd. Mooi gezegd.

Ik word blij van zoveel inzicht en wijsheid. Zou het dan toch nog goed komen? Er moet nog heel wat gebeuren voor we al die jongeren hier in Europa een toekomstperspectief kunnen bieden. Volgens Frissen bieden bij ons de hoogwaardige maakindustrie en de kennisgerelateerde bedrijvigheid dat perspectief. Overigens hebben ze in Azië ook universiteiten. Misschien is het wel een beetje arrogant om te denken, dat mensen overal elders op de wereld dommer zijn dan wij. Nog veel meer moet er gebeuren willen we de jongeren in Egypte, Tunesië en Libië aan werk helpen, zodat ze een inkomen kunnen verdienen en een menswaardig bestaan opbouwen. Er is nog onmetelijk veel werk te verrichten voor we zover zijn, dat de Afrikaanse jongeren in staat gesteld hebben zichzelf te verlossen van honger, dictatuur en corruptie.

Er bestaat een gigantische kloof tussen denken en doen. Wat hebben Frissen en Kockelkorn in hun respectievelijke loopbanen gedaan om deze idealen te verwezenlijken? Of is dit inzicht iets, dat je pas op latere leeftijd, tegen het einde van je loopbaan, verwerft? Wat hadden ze kunnen doen? Of zouden ze, als ze deze ideeën geventileerd hadden , voor naïeve idioten versleten zijn? Als ze gezegd hadden, dat het de hoogste tijd was, dat we pas op de plaats maken, dat we hier uitgegroeid zijn, dat we het met aanzienlijk minder zullen moeten doen, dat we niet meer twee keer per jaar op vakantie kunnen, dat anderen nu gaan groeien en dat de wereldkoek eerlijker verdeeld gaat worden zouden ze – vanwege psychische instabiliteit - uit hun ambt gezet of niet meer herkozen zijn. Maar het blijft fijn, dat ze – nu ze de veilige haven van het pensioen bereikt hebben – zeggen wat ze er echt van vinden. Nu moeten we nog wat mensen vinden die er iets aan gaan doen.

Applaus en Protectionisme

Groot waren de koppen in de kranten ten tijde van de gebeurtenissen in Tunesië en Egypte. Groot zijn de koppen over Libië en Syrië? Arabische lente! Applaudisserend stonden de meeste van ons aan de zijlijn. Leve de liberale democratie. Eindstation van de beschaving. Doe het zoals wij en alles komt goed. Wie in zijn handen klapt heeft geen hand vrij om zijn portemonnee te trekken! Dat hebben de Russen al ervaren na 1989. Wat waren we blij met die Gorbatsjov. En vervolgens hebben we ze aan hun lot overgelaten. Zie wat ervan geworden is. Een nieuwe schurkenstaat, met de grootste maffiabaas van de wereld aan het hoofd.

Een kleine kop in de krant van vandaag. Wederopbouw. Beloofde hulp Tunesië en Egypte blijft uit. 14 miljard euro hebben Westerse en Arabische landen toegezegd om de hervormingen in beide landen te steunen. Onderdeel van een totaalpakket van het dubbele bedrag, toegezegd aan Noord – Afrikaanse democratieën in wording. Slechts een schijntje van het toegezegde bedrag hebben ze tot op heden ontvangen.

Wat het westen inzet en levert zijn wapens en adviseurs. Dat is goed voor de eigen militaire industrie. Daarnaast hebben we het vooral druk met het beschermen van onze overige eigen (olie)belangen. Ongeveer een derde van het hele EU-budget wordt gebruikt voor het protectioneren van de landbouwsector. Bijna 50 miljard euro. Europa is duur roepen we dan, zonder erbij te vermelden dat vooral de eigen agrarische sector – en dat al jarenlang – dat geld opstrijkt.

De gemiddelde leeftijd van de bevolking in de lente – landen ligt beduidend lager dan die bij ons. Wij vergrijzen en ontgroenen. Al die jonge mensen moeten aan de slag. Lukt dat niet, dan is een terugval onvermijdelijk. Er zal sprake moeten zijn van een stabiele middenklasse. Die kan alleen ontstaan als er arbeidsplaatsen zijn. Het alternatief is, dat we al die jonge mensen naar het westen halen en zo ons eigen ontgroening teniet doen. Maar dan pikken ze natuurlijk de banen van onze eigen mensen in. De werkelijkheid is dat de meeste lente – landen – jongeren het liefst in hun eigen land blijven wonen en werken, als daar een menswaardig bestaan op te bouwen valt.

Zolang als wij arrogant blijven waar het gaat over de democratie als het beste systeem, zonder oog te hebben voor de voorwaarden die noodzakelijkerwijs vervuld moeten worden om dat systeem een kans van slagen te geven, zolang als wij vooral druk zijn met het beschermen van onze eigen belangen, zolang zal het er in de wereld niet beter op worden. De beste manier , beter dan het geven van geld aan regeringen die daardoor onafhankelijk worden van hun bevolkingen, om de lente – landen te helpen is hen de mogelijkheid te geven om vrij met ons te handelen en te concurreren. Als zij het beter en goedkoper kunnen dan wij is dat voor ons als consumenten en ook voor de handel alleen maar goed. Wij moeten dus ophouden met applaudisseren en protectioneren. Wij moeten eindelijk eens beginnen met delen. Weg met de landbouwsubsidies in de EU is een eerste stap.

Blond en bang

De Finnen hebben de Grieken en de rest van de EU in de luren gelegd. De Jager is boos, Plasterk is boos en Wilders is ook boos. Eigenlijk is heel Europa, met uitzondering van Finland, boos.

Het probleem van Nederland is, dat wij geen minister van financiën hebben die vrouw is en ook nog blond. Die hebben de Finnen wel. Jutta Urpilainen, een 36-jarige voormalige lerares. Ik heb een iets oudere blonde vriendin, die een huis in Griekenland heeft. Van haar weet ik hoe de Griekse mannen zich verhouden tot blonde vrouwen. Laat ik me maar voorzichtig uitdrukken: ze hebben er een zwak voor. Voor Jutta was het dus een fluitje van een cent om de Grieken in te pakken. De uitkomst van die actie is, dat de Finnen wel bijdragen aan de reddingsoperatie van de EU voor Griekenland en ook weer niet. Budgettair neutraal helpen heet dat. Jutta vroeg en kreeg een onderpand voor de Finse bijdrage aan die operatie. Dat onderpand is geld. De Grieken hebben zelf geen geld. Dus geven ze nu een deel van het geld, dat ze van andere EU - lidstaten krijgen als onderpand aan Finland. Daar is Geert Wilders jaloers op. Hij betreurt nu heel even dat hij geen vrouw en niet minister van financiën is.

Wat in Nederland de PVV is, is in Finland Perussuomalaiset, de partij van de Ware Finnen. De Finse Geert Wilders heet Timo Soini. Ook hij heeft bij de laatste verkiezingen flink gewonnen, maar zit niet in de regering, terwijl hij die toch in zijn greep houdt. Soini zit ook in het Europees Parlement. Hij werd in 2009 gekozen met het hoogste aantal persoonlijke stemmen van alle euro - parlementariërs. Soini heeft echter helemaal niets met Europa. Hij is een exponent van de moderne trend, nationalistisch en populistisch.

Jutta Urpilainen slaat twee vliegen in een klap. Ze neemt enerzijds Soini de wind uit de zeilen en anderzijds blijft ze binnen de Finse politieke traditie van neutraliteit en ongebondenheid. De Finnen zijn de Koude Oorlog nog niet ontgroeid. Ze zijn bang voor de Russen. En daarom ook nog steeds geen lid van de NAVO. Maar wel sedert 1995 van de EU. Dat hebben ze te danken aan de voormalige sociaal - democratische premier Lipponen. De sociaal - democraten regeren ook nu mee in Finland, maar ze zijn bang voor Soini en zijn Ware Finnen. En misschien zijn ze inmiddels ook bang voor een Finse variant van Anders Behring Breivik.

De bange, blonde Finse minister is erin geslaagd Europa in rep en roer te brengen. Daarbij heeft ze handig gebruik gemaakt van punt 9 in de ‘verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone en de EU – instellingen’ van 21 juli 2011. Daarin staat : “Waar van toepassing, zal er een financiële zekerheidsovereenkomst tot stand worden gebracht, zodat voor de lidstaten van de eurozone het risico dat voortvloeit uit hun EFSF (European Financial Stability Facility ) – waarborgen wordt afgedekt.”

Er is nog hoop. De kerstman (Joulupukki) woont in Finland. Als wij hem laten weten, dat we dit jaar allemaal afzien van ons kerstcadeau en dat hij dat aan Jutta Urpilainen mag geven, is die misschien bereid af te zien van het cadeau dat ze de Grieken heeft weten te ontfutselen

De goede weg?

Merkel en Sarkozy zijn , niet con amore maar noodgedwongen, de goede weg ingeslagen. De weg naar een Europese regering. De regeringsleiders van de lidstaten gaan, onder voorzitterschap van Van Rompuy, het economisch en monetair beleid van de lidstaten stroomlijnen en bewaken. Rutte stribbelt nog een beetje tegen en bazelt nog iets over soevereiniteit. Hij zendt helaas nog steeds de verkeerde boodschap uit.

Toch zijn er ook kritische kanttekeningen te maken bij het plan van de Duitsers en de Fransen. We hebben al de Europese Raad. De voorgestelde nieuwe economische regering kent dezelfde samenstelling. Het zou eenvoudiger zijn die Raad meer bevoegdheden te geven. We moeten ervoor waken door de bomen het zicht op het Europese bos te verliezen. Het probleem is verder, dat de Raad niet gecontroleerd wordt door het gekozen Europese Parlement. Dat parlement controleert de Europese Commissie. Eigenlijk is die commissie de Europese regering. Vanwege het nog steeds overheersende nationale soevereiniteitsdenken willen de lidstaten de Europese Commissie echter niet de status en de bevoegdheden geven, die ze zou moeten hebben. Het wordt daardoor allemaal nodeloos ingewikkeld en ondoorzichtig. Moeilijk te volgen voor de Europese burger. Het einddoel moet toch gewoon een Europese regering met een Europese president zijn, die door het Europees Parlement gecontroleerd worden. Kennelijk is dat voor politici met koudwatervrees nu nog een brug te ver.

In Europa kennen we ook al vier financiële toezichthouders. Daarvan zijn er drie in januari van dit jaar opgericht. Het betreft de Europese Bankautoriteit, de autoriteit voor effecten en markten en de autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen. Daarnaast vervangt de raad voor systeemrisico’s sinds januari 2011 de voormalige toezichthoudende comités . Ook hier dreigt het risico van nodeloze complexiteit en ondoorzichtigheid. Hoe gaan die toezichthouders zich verhouden tot de nieuwe economische regering ? Er is behoefte aan minder en duidelijk in plaats van meer en verwarrend.

Als we een goed functionerende Europese binnenmarkt willen met echt vrij verkeer van personen en goederen, dan valt er niet te ontkomen aan een stroomlijning van de fiscale en sociale richtlijnen van de lidstaten. Dan moeten voor elke burger van Europa in elk land uiteindelijk dezelfde regelingen van toepassing zijn. De goede weg zal naar alle waarschijnlijkheid nog een lange weg zijn. Om het doel te bereiken is er behoefte aan eensgezindheid en een duidelijke koers. Aan politieke leiders met visie, lef en overtuigingskracht, die verantwoordelijkheid durven te nemen.

De voorgestelde nieuwe economische en monetaire Europese regering is qua denkrichting een stap op de goede weg. De uitwerking , zoals die nu gepresenteerd wordt, is daarentegen eerder halfslachtig en aarzelend. We willen wel en eigenlijk willen we ook weer niet. Die dubbele moraal zal ons uiteindelijk niet brengen, waar we moeten komen.

Europa is een geopolitieke dwerg

De Zwitserse vermogensbeheerder Lombard Odier is van mening, dat de opkomende economieën een hogere kredietrating verdienen dan ze van (westerse) kredietbeoordelaars krijgen. Ze staan er immers beter voor dan de ‘ontwikkelde’ landen.
De grootste bedreiging voor het westen is niet het oosten, maar de eigen arrogantie.
Al geruime tijd staan in de marge van ‘gedachten en overpeinzingen’ een aantal links naar interviews met Kishore Mahbubani. In 2009 schreef ik hier, dat zijn ‘The new Asian Hemisphere, the irresistible shift of global power to the east’( Perseus Books Group, 2008), het lezen meer dan waard was. Ik maakte er een Powerpoint presentatie over, die ik voordroeg aan mijn Rotary club. Ik kreeg niet de indruk dat mijn medeleden onder de indruk waren. Dat kan natuurlijk aan mijn presentatie gelegen hebben. Misschien dachten ze ook wel, dat het zo’n vaart niet zou lopen. Ergens in mijn bestanden vond ik nog een artikel uit 2008 van de hand van Mahbubani. Merkel en Sarkozy hadden net gedreigd met een boycot van de Olympische Spelen in China.

Europe is a geopolitical dwarf

By Kishore Mahbubani

The paradox about the European Union's position in the world is that it is both a giant and a dwarf. It stands tall as a giant because it has reached one of the peaks of human civilisation - the achievement of zero prospect of war among European states - and also because of its enormously successful regional co-operation. The world can and does learn lessons from Europe's success after the second world war.

Yet, even though it has an economy comparable with America's, it stands as a political dwarf in responding to the rapidly changing geopolitical environment. The combination of slavishly following the US lead (with the possible exception of the invasion of Iraq), its reluctance to contemplate badly needed strategic initiatives (as in the Middle East) or provide real political leadership to complete the Doha round of global trade talks and other such failures have led to the steady shrinking of Europe's footprint on the world stage.

Another paradox about the EU is how the citizens live in a bubble of security while feeling each day a rising level of psychological insecurity about their future. Millions try to enter the EU, legally and illegally, because they want to partake of the good life that the EU has created for its citizens. If John Rawls, the philosopher, were alive today, he would probably classify several European societies as the most just societies under the criteria spelt out in his famous The Theory of Justice. The world sees the EU as a haven of peace and prosperity. Yes, as I told Gideon Rachman, the Financial Times columnist, life is sweet in Europe.

But the rising tide of insecurity in European hearts and minds also means that Europe cannot continue to be a giant Switzerland, which Mr Rachman suggested in his column this week it has become. The Swiss can feel secure because they are surrounded by Europe. The Europeans can only feel insecure because they are surrounded by an arc of instability, from north Africa to the Middle East, from the Balkans to the Caucasus. To make matters worse, the age-old Christian obsession with the threat of Islam has become far more acute, with Islamophobia rising to new heights in European cultures.

Given Europe's ability to dominate the world for almost 500 years, it is remarkable how poorly it is responding to new geopolitical challenges. The paucity of European strategic thinking is stunning. Most European geopolitical gurus believe that the EU can survive well as a free-rider on US power, counting on it to keep the world safe while Europe tends to its internal gardens. Mr Rachman is right when he says that most Europeans want to keep their heads down. However, he is wrong when he says that Europe's passivity may be neither illogical nor immoral.

One simple unpalatable truth that many Europeans refuse to confront is that, in the short run, free-riding on US power can significantly diminish European security. The one-sided US policy on the Israel-Palestine issue, coupled with the botched invasion and occupation of Iraq, has angered 1.2bn Muslims. But while America is protected by the vast Atlantic ocean, Europe feels this Islamic anger directly because of its geographical proximity to the Middle East and its large domestic Islamic populations. Pure common sense would suggest that Europe should reconsider the strategic costs of only playing Tonto to the American Lone Ranger.

Does the EU have other strategic options? Of course it does. Asia provided one when it offered the union an Asia-Europe meeting (Asem), which could have created a stable triangular balance of power between the US, EU and east Asia. If all three legs of Asem were equally strong, each power could use the triangle for geopolitical leverage. The missing Asia-Europe link gives the US obvious bargaining leverage.
Initially, the EU reacted enthusiastically to Asem in the mid-1990s. I know. I was there. However, when the Asian financial crisis came along, the EU abandoned Asia in its hour of need, leaving behind a bitter residue of distrust, and demonstrated that it was a fair-weather friend. Given Asia's quick rebound and the abundant evidence that this will be Asia's century, this European decision will go down as one of its stupidest strategic decisions.

To make matters worse, Europe has forgotten the lessons of Machiavelli (a child of the Italian Renaissance) and is only pursuing ostensibly "moral" policies in Asia. It tries to impose human rights conditions before agreeing to co-operate with the world's largest democracy, India, thereby incurring Indian umbrage. Its relations with the Association of South East Asian Nations, the crucial diplomatic forum in Asia, is distorted by the single lens of Burma, ignoring the 450m south-east Asians living outside the country. Most recently Angela Merkel, the German chancellor, and Nicolas Sarkozy, the French president, once again demonstrated Europe's tendency to shoot itself strategically in the foot by signalling that they may boycott the Olympics. In short, whenever the EU gets a chance, it slaps Asia in the face.

The real irony here is that Asia is doing much more to enhance long-term European security than America is. The Asian march to modernity, which began in Japan and is now sweeping through China and India, is poised to enter the Islamic world in west Asia. When this march enters the Islamic world, Europe will be surrounded by modern, middle-class Muslim states.

Hence, Europe should encourage Muslims to look at China, India and Asean as their new development models. The success of the Beijing Olympics could help to ignite new dreams of modernisation among disaffected Islamic youth, who will ask why their societies cannot prosper like China. In short, if Mrs Merkel and Mr Sarkozy could think strategically and long-term, they should enthusiastically participate in and cheer the success of the Olympics. When the Islamic world is finally modernised, Europe can go back to being a giant Switzerland again.

The writer is dean of the Lee Kuan Yew School of Public Policy at the National University of Singapore. His new book, the New Asian Hemisphere, develops the themes of this article.

Koekje van eigen deeg

Al eeuwenlang worden wij door onze leiders opgevoed om goede kapitalisten te zijn. Wij hebben geleerd te geloven, dat – ondanks de Club van Rome – economische groei onze enige redding is. Wij hebben geleerd, dat het goed is om onze spaarcentjes naar de bank te brengen. Wij geloven onze leiders als zij ons vertellen, dat die centjes daar veilig zijn en dat zij die garanderen. Wij rennen daarom in tijden van crisis, zoals nu, niet allemaal tegelijk naar de bank om ze terug te halen. Wij hebben geleerd te geloven, dat de torenhoge schulden van de overheid niet zo erg zijn. Door de groei komt het allemaal wel weer goed. Onze leiders vertellen ons ook dat we onze kinderen goed moeten opvoeden, zodat ze niet relschoppend en plunderend over straat rennen. Brave en gehoorzame kapitalisten zijn we geworden.

Onze leiders hebben ons niet opgevoed tot Europeanen. Zij hebben ons niet verteld, dat wij in de eurozone tot elkaar veroordeeld zijn. Dat wij het ons niet kunnen veroorloven een van de sterkere eurolanden om te laten vallen. Zij hebben ons er niet van weten te doordringen, dat de juist de gemeenschappelijke markt en de sterke euro in de voorbije jaren gezorgd hebben voor meer welvaart. Ze zeggen ons niet dat,als we terugkeren naar de gulden, het moeilijker zal worden om onze spullen naar het buitenland te verkopen. Nee, ze zeggen ons, dat wij een sterk land zijn, dat zijn zaakjes goed op orde heeft. Ze maken ons bang voor al die prutsers, die zogenaamd onze welvaart bedreigen. In plaats van ons op te voeden tot Europeanen, wakkeren ze onze nationale gevoelens en het daarmee verbonden anti -Europa denken aan. Onze leiders hebben ons wijsgemaakt, dat een economisch - monetaire unie wel voldoende zou zijn en dat het niet nodig is ook een politieke unie te vormen. Dat had immers betekend, dat onze leiders bevoegdheden hadden moeten afstaan aan die unie. Onze leiders zijn liever populair dan sturend. Het zijn dus slechte opvoeders, die elk recht verspeeld hebben hedendaagse ouders aan te spreken op de opvoeding van hun kinderen.

En nu krijgen onze leiders dus een koekje van eigen deeg. Nu is die unie politiek zo zwak, dat ze de crisis niet op kan lossen. Nu durven onze leiders geen bevoegdheden meer af te staan, omdat ze vrezen dat wij dat niet goed vinden en niet meer op hen zullen stemmen. Ze proberen op populistische wijze een paar belastingcenten te besparen en daarmee alle voordelen van de unie op het spel te zetten. Hun eigen hachje is nu eenmaal belangrijker dan onze toekomst, de toekomst van Europa. Europa interesseert ze eigenlijk helemaal niets. Ze hebben het altijd gezien als een noodzakelijk kwaad en ons dat ook zo leren zien. Onze leiders zijn niet bij machte leiding te geven.
De kredietbeoordelaars zijn in het leiderschapsvacuüm gesprongen.