Pindarotsje brengt Franse Revolutie alsnog naar China

De Rousseaus waren altijd al ondernemende mensen. Isaac, de vader van Jean Jacques was een vermaard horlogemaker, die onder andere werkte voor de sultan van Constantinopel. Jean Jacques zelf was de uitvinder van ‘Laissez faire, laissez passer’ en een van de wegbereiders voor de Franse Revolutie, met als handelsmerk ‘ Liberté, Egalité et Fraternité‘.

In 1969, het jaar waarin de jonge kapitein Kaddafi in Libië een einde maakte aan de heerschappij van koning Idris, begon Nico Rousseau in de kelder van zijn huis aan De Baandert in Sittard pindarotsjes te maken, die door zijn vrouw Wies verkocht werden.

Pinda’s komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika en zijn door de Spanjaarden in de 16de eeuw over de wereld verspreid. In die tijd werd ook de eerste chocola op commerciële basis van Veracruz naar Sevilla vervoerd. Toen werd chocola nog enkel gedronken. De eerste eetbare chocola werd pas in de 19de eeuw in Engeland gemaakt. Wie het eerste pindarotsje gemaakt heeft is nog voorwerp van uitgebreid chocolade – onderzoek. In de wandelgangen klinkt de naam van Jimmy Carter.

En nu, in het jaar dat het Libische volk een einde maakt aan de heerschappij van Kaddafi, vinden de pindarotsjes van Rousseau hun weg naar China. De Nanpu Food Group ( 1991) en Goodwell China (1993), beide voedselconcerns, gaan de rotsjes
(花生岩) en ook de bonbons ( 棒棒) van Rousseau verkopen. Als de Chinezen hun tanden er niet stuk op bijten, wordt er op termijn een pindarotsjesfabriek in China gebouwd.

De omzet van het nu door Guido Rousseau geleide bedrijf stijgt daardoor maar liefst met 20%. Waar Kaddafi zijn Waterloo vindt, begint Rousseau aan zijn tweede jeugd. Via de pindarotsjes, die van Zuid – Amerika via Europa hun weg naar het verre oosten gevonden hebben, bereikt nu ook de Verlichting het land van terracottaleger en Chinese Muur.

In het Nationaal Museum van China, gelegen aan het Plein van de Hemelse Vrede,is sedert april van dit jaar de grote tentoonstelling ‘The art of the Enlightenment’ te zien. De Franse Revolutie hebben de Chinezen echter buiten de deur gehouden, hetgeen in Duitsland, dat de tentoonstelling helemaal betaald heeft, tot stevige discussies leidde. Waar op vele duizenden bezoekers per dag gerekend was, komen er slechts duizend per dag. Als de pindarotsjes en bonbons van Rousseau een succes worden komen ze in de loop van de komende jaren in miljoenen Chinese huishoudens terecht. Stel je eens voor, dat al die Chinezen verslingerd raken aan het pindarotsje en massaal de naam Rousseau beginnen te googelen. Dan komt de Franse Revolutie via het pindarotsje toch nog het land binnen en legt daar de kiem voor de Chinese Lente. Wie had dat durven dromen? Jimmy Carter vast niet.

Dubbele moraal is geen moraal

Jaren geleden las ik de Lanny Budd cyclus van Upton Sinclair. Juan-les-Pins, de Franse Rivièra als centrum van de internationale wapenhandel. Handel, die gerust gezien kan worden als de grootste bedreiging van de wereldvrede. Zolang er wapens gebruikt worden zullen ze geproduceerd en – legaal of illegaal – verhandeld worden. Producenten en handelaren hebben belang bij gewapende conflicten. Ze kopen om, ze destabiliseren landen, ze zetten mensen tegen elkaar op, ze moorden. Met maar een doel: het vullen van hun eigen zakken. Tot op de dag van vandaag is er geen kruid tegen ze gewassen. Als er ooit een derde Wereldoorlog uitbreekt, dan zal die niet met atoomwapens uitgevochten worden. Dan is hij namelijk te snel voorbij en dat is niet in het belang van de wapenindustrie.

Europa, de Verenigde Staten en Rusland zijn nog steeds de voornaamste exportlanden als het om wapen(systemen) gaat. Gezamenlijk nemen ze 87% van de handel voor hun rekening. Deze democratieën hebben dus een Januskop.

De onopgeloste moord op Ilaria Alpi is maar één voorbeeld van de meedogenloze manier waarop wapenhandelaren hun zaken plegen te doen. De RAI – journaliste werd in maart 1994, samen met haar cameraman, in Mogadishu, de hoofdstad van Somalië in haar auto neergeschoten. Ze stond op het punt de Italiaanse betrokkenheid bij marteling, illegale wapenhandel en het eveneens illegaal storten van giftig afval te onthullen. De moord is nooit opgehelderd, want het onderzoek naar de achtergronden en de daders werd op alle mogelijke manieren gedwarsboomd. Een getuige van de martelingen uitgevoerd door Italiaanse militairen in Somalië werd in Italië gearresteerd en kreeg 26 jaar voor de moord op Alpi, terwijl hij ten tijde van die moord helemaal niet in Mogadishu was. En daarmee was de kous af. Sommige commentatoren trekken wat dat betreft vergelijkingen met de moord in 1963 op John F. Kennedy. De internationale wapenhandel had natuurlijk graag een Amerikaanse invasie van Cuba gezien, hetgeen zonder enige twijfel tot een derde Wereldoorlog geleid zou hebben. Lee Harvey Oswald werd het kind van de rekening.

Zo zijn het nog steeds en altijd weer de persoonlijke en zakelijke korte termijn belangen die de toestand in de wereld beslissend beïnvloeden. Gelukkig zijn vele mensen inmiddels zo mondig en kritisch, dat ze dit waarnemen en veroordelen. Met name politici zullen in toenemende mate op hun tellen moeten passen willen zij het vertrouwen van hun bevolkingen niet nog meer verliezen dan toch al het geval is. In Syrië kunnen we waarnemen, wat een dictator met wapens uit het westen zijn eigen bevolking aandoet . In Libië schiet Kaddafi nog steeds met wapens uit het westen op zijn eigen volk. Het wordt de allerhoogste tijd, dat wereldwijd de wapenhandel en de corruptie als voornaamste euvels gezien en aangepakt worden. Dat zal zeker en vast niet zonder slag of stoot gaan, want het geboefte is tot in de hoogste politieke en bestuurlijke echelons doorgedrongen en acht zichzelf , gespeend van elk moreel besef (als wij het niet doen, doet een ander het wel ), onaantastbaar.

De schuld van de ooievaar

Tja, als de ooievaar Ospeldijk niet meer aandoet , dan moet de basisschool - na bijna zestig jaar - dicht. Met 36 kinderen doet de school dit schooljaar alles voor het laatst. Natuurlijk is ’t Kienhout niet de eerste basisschool die ophoudt te bestaan vanwege een tekort aan leerlingen. En het zal evenmin de laatste zijn.

Alleen voor Simpelveld is er nog hoop. Daar zijn afgelopen week tientallen ooievaars neergestreken. En het dorp krijgt binnenkort een nieuwe, jonge, burgemeester.

Het is de vooruitgang. Het is de globalisering. Alles moet groter. We moeten en zullen groeien. In navolging van de bedrijven moeten ook gemeenten, ziekenhuizen en scholen eraan geloven. Economy of scale. Het groeidenken heeft gezorgd voor een extra gaatje in ons hoofd. Uitgehold, zoals altijd maar doordruppelende druppels dat doen met de steen. Je bent een gevaarlijke, sentimentele, nostalgische romanticus als je op de rem trapt in de vaart der volkeren. Is het echt zo, dat groter per definitie beter is? Is het echt zo, dat groter per definitie goedkoper is? Is het echt zo, dat wat voor bedrijven geldt ook geldt voor de overheid, het onderwijs en de zorg? Heeft de grootheidswaanzin ons zo vast in zijn greep, dat twijfelen niet meer mag?

Alle beweging is niet meer dan het verstoren en weer hervinden van evenwicht. Wordt het evenwicht niet hervonden, dan volgt onvermijdelijk de val. Om vooruit te gaan is het verstoren van de evenwichtstoestand dus noodzakelijk. Om te voorkomen dat we vallen is het herstellen van die evenwichtstoestand even noodzakelijk. Economy of balance.

Daar waar wij voor de ooievaar het natuurlijk evenwicht verstoord hadden met nieuwe landbouwmethoden en door industrialisatie, waardoor hij dreigde te vallen, proberen wij met herintroductieprogramma’s het evenwicht te herstellen, zodat de vogel nu weer broedt in ons land, evenals in Zweden en Zwitserland.

In de hoorn van Afrika sterven nu heel veel kinderen van de honger. Hier sluiten we de scholen, omdat we te weinig kinderen hebben. En teveel voedsel. Verstoord evenwicht. Misschien biedt een introductieprogramma voor Afrikaanse kinderen de mogelijkheid het evenwicht te herstellen. Hier slopen we niet alleen scholen, maar ook huizen , terwijl er daar een groot tekort aan is. Verlos de ooievaar van zijn schuld! Laat de kinderen tot ons komen. Past prima in onze joods-christelijke traditie.

Hazare, de nieuwe Gandhi

India heeft een nieuwe Gandhi. Zijn naam is Hazare. Hij zet de elfde economie van de wereld ( die binnen twintig jaar op de derde plaats zal staan) in vuur en vlam met zijn - op geweldloos verzet steunende - campagne tegen corruptie. Zelf noemt hij het India’s tweede vrijheidsstrijd. Sinds afgelopen donderdag is hij in hongerstaking. Niet voor het eerst. Eerder deed hij het al vier dagen en wist de regering te dwingen om te komen met een wetsvoorstel gericht op het aanpakken van de corruptie, die het land miljarden kost. Dat wetsvoorstel ging hem echter niet ver genoeg. En dus kwam er een nieuwe hongerstaking. Eerst werd hij nog opgepakt door de politie en in de gevangenis gestopt. Dat leidde tot een storm van protesten. De autoriteiten moesten hem vrijlaten. Hij weigerde echter de gevangenis te verlaten als hij geen toestemming voor zijn hongerstaking in het Jai Prakash Narain Memorial Park zou krijgen. Prachtig, hoe één man honderdduizenden mensen weet te motiveren en op de been te krijgen. Prachtig, dat er nog iets is, dat de moeite van een hongerstaking waard is.

In India is in de afgelopen jaren, door het economische succes, een nieuwe middenklasse ontstaan. Dat is de groep, die het nu voor Hazare op neemt. Velen van hen hebben in het buitenland gestudeerd. Daar hebben ze kennis gemaakt met gemaakt met het gegeven, dat mensen op basis van hun verdiensten boven kunnen komen drijven en dat het dus kennelijk niet nodig is om in achterwerken te kruipen , ellebogen hun werk ten koste van anderen te laten doen of lid te zijn van de goede partij. Ze hebben er ook kennis gemaakt met ‘the rule of law’. De wet is voor iedereen gelijk. Het bewijst maar weer eens hoe belangrijk het is om onze onderwijsfaciliteiten open te houden voor studenten uit landen, die nog niet zover zijn als wij pretenderen te zijn. Onlangs zag ik nog hoe weinig de Duitse IND daarvan begrijpt. Begrijpen wij het in Nederland?

Het voorbeeld India laat weer eens duidelijk zien wat de goede volgorde is. Eten, opleiding, werk, inkomen, mensenrechten, democratie. In de praktijk blijken heel veel mensen bereid dictatoriale of zelfs totalitaire regimes te accepteren, als die ervoor zorgen, dat ze te eten hebben. Verzet is in eerste aanleg veelal een zaak van een kleine minderheid intellectuelen. Naarmate meer mensen zich met een gevulde maag verder kunnen ontwikkelen komt er vanzelf aandacht voor andere zaken en uiteindelijk ook een einde aan die regimes. We kunnen de democratie daarom geen betere dienst bewijzen, dan door bij te dragen aan een rechtvaardige verdeling van het voedsel en de kennis over de aarde. Het alternatief is de deuren en ramen dicht te gooien en te kiezen voor de vlucht in kleinburgerlijk isolationisme.

Blond en bang

De Finnen hebben de Grieken en de rest van de EU in de luren gelegd. De Jager is boos, Plasterk is boos en Wilders is ook boos. Eigenlijk is heel Europa, met uitzondering van Finland, boos.

Het probleem van Nederland is, dat wij geen minister van financiën hebben die vrouw is en ook nog blond. Die hebben de Finnen wel. Jutta Urpilainen, een 36-jarige voormalige lerares. Ik heb een iets oudere blonde vriendin, die een huis in Griekenland heeft. Van haar weet ik hoe de Griekse mannen zich verhouden tot blonde vrouwen. Laat ik me maar voorzichtig uitdrukken: ze hebben er een zwak voor. Voor Jutta was het dus een fluitje van een cent om de Grieken in te pakken. De uitkomst van die actie is, dat de Finnen wel bijdragen aan de reddingsoperatie van de EU voor Griekenland en ook weer niet. Budgettair neutraal helpen heet dat. Jutta vroeg en kreeg een onderpand voor de Finse bijdrage aan die operatie. Dat onderpand is geld. De Grieken hebben zelf geen geld. Dus geven ze nu een deel van het geld, dat ze van andere EU - lidstaten krijgen als onderpand aan Finland. Daar is Geert Wilders jaloers op. Hij betreurt nu heel even dat hij geen vrouw en niet minister van financiën is.

Wat in Nederland de PVV is, is in Finland Perussuomalaiset, de partij van de Ware Finnen. De Finse Geert Wilders heet Timo Soini. Ook hij heeft bij de laatste verkiezingen flink gewonnen, maar zit niet in de regering, terwijl hij die toch in zijn greep houdt. Soini zit ook in het Europees Parlement. Hij werd in 2009 gekozen met het hoogste aantal persoonlijke stemmen van alle euro - parlementariërs. Soini heeft echter helemaal niets met Europa. Hij is een exponent van de moderne trend, nationalistisch en populistisch.

Jutta Urpilainen slaat twee vliegen in een klap. Ze neemt enerzijds Soini de wind uit de zeilen en anderzijds blijft ze binnen de Finse politieke traditie van neutraliteit en ongebondenheid. De Finnen zijn de Koude Oorlog nog niet ontgroeid. Ze zijn bang voor de Russen. En daarom ook nog steeds geen lid van de NAVO. Maar wel sedert 1995 van de EU. Dat hebben ze te danken aan de voormalige sociaal - democratische premier Lipponen. De sociaal - democraten regeren ook nu mee in Finland, maar ze zijn bang voor Soini en zijn Ware Finnen. En misschien zijn ze inmiddels ook bang voor een Finse variant van Anders Behring Breivik.

De bange, blonde Finse minister is erin geslaagd Europa in rep en roer te brengen. Daarbij heeft ze handig gebruik gemaakt van punt 9 in de ‘verklaring van de staatshoofden en regeringsleiders van de eurozone en de EU – instellingen’ van 21 juli 2011. Daarin staat : “Waar van toepassing, zal er een financiële zekerheidsovereenkomst tot stand worden gebracht, zodat voor de lidstaten van de eurozone het risico dat voortvloeit uit hun EFSF (European Financial Stability Facility ) – waarborgen wordt afgedekt.”

Er is nog hoop. De kerstman (Joulupukki) woont in Finland. Als wij hem laten weten, dat we dit jaar allemaal afzien van ons kerstcadeau en dat hij dat aan Jutta Urpilainen mag geven, is die misschien bereid af te zien van het cadeau dat ze de Grieken heeft weten te ontfutselen

De goede weg?

Merkel en Sarkozy zijn , niet con amore maar noodgedwongen, de goede weg ingeslagen. De weg naar een Europese regering. De regeringsleiders van de lidstaten gaan, onder voorzitterschap van Van Rompuy, het economisch en monetair beleid van de lidstaten stroomlijnen en bewaken. Rutte stribbelt nog een beetje tegen en bazelt nog iets over soevereiniteit. Hij zendt helaas nog steeds de verkeerde boodschap uit.

Toch zijn er ook kritische kanttekeningen te maken bij het plan van de Duitsers en de Fransen. We hebben al de Europese Raad. De voorgestelde nieuwe economische regering kent dezelfde samenstelling. Het zou eenvoudiger zijn die Raad meer bevoegdheden te geven. We moeten ervoor waken door de bomen het zicht op het Europese bos te verliezen. Het probleem is verder, dat de Raad niet gecontroleerd wordt door het gekozen Europese Parlement. Dat parlement controleert de Europese Commissie. Eigenlijk is die commissie de Europese regering. Vanwege het nog steeds overheersende nationale soevereiniteitsdenken willen de lidstaten de Europese Commissie echter niet de status en de bevoegdheden geven, die ze zou moeten hebben. Het wordt daardoor allemaal nodeloos ingewikkeld en ondoorzichtig. Moeilijk te volgen voor de Europese burger. Het einddoel moet toch gewoon een Europese regering met een Europese president zijn, die door het Europees Parlement gecontroleerd worden. Kennelijk is dat voor politici met koudwatervrees nu nog een brug te ver.

In Europa kennen we ook al vier financiële toezichthouders. Daarvan zijn er drie in januari van dit jaar opgericht. Het betreft de Europese Bankautoriteit, de autoriteit voor effecten en markten en de autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen. Daarnaast vervangt de raad voor systeemrisico’s sinds januari 2011 de voormalige toezichthoudende comités . Ook hier dreigt het risico van nodeloze complexiteit en ondoorzichtigheid. Hoe gaan die toezichthouders zich verhouden tot de nieuwe economische regering ? Er is behoefte aan minder en duidelijk in plaats van meer en verwarrend.

Als we een goed functionerende Europese binnenmarkt willen met echt vrij verkeer van personen en goederen, dan valt er niet te ontkomen aan een stroomlijning van de fiscale en sociale richtlijnen van de lidstaten. Dan moeten voor elke burger van Europa in elk land uiteindelijk dezelfde regelingen van toepassing zijn. De goede weg zal naar alle waarschijnlijkheid nog een lange weg zijn. Om het doel te bereiken is er behoefte aan eensgezindheid en een duidelijke koers. Aan politieke leiders met visie, lef en overtuigingskracht, die verantwoordelijkheid durven te nemen.

De voorgestelde nieuwe economische en monetaire Europese regering is qua denkrichting een stap op de goede weg. De uitwerking , zoals die nu gepresenteerd wordt, is daarentegen eerder halfslachtig en aarzelend. We willen wel en eigenlijk willen we ook weer niet. Die dubbele moraal zal ons uiteindelijk niet brengen, waar we moeten komen.

De Turk

Terwijl de politici in Nederland het druk hebben met het kapittelen van Rutte en De Jager, vieren onze Turks Nederlandse medeburgers feest. Ze hoeven, althans volgens de tendentieuze koppen in de krant van vandaag, niet op cursus en niet in te burgeren. De rechterlijke macht zal wel weer een veeg uit de PVV - pan krijgen. Onze regering vraagt zich al sinds 2007 af hoe ze onder de in 1963 gesloten associatieovereenkomst tussen Turkije en de EG uit kan komen. Turkije zoekt al vanaf 1959 toenadering tot Europa. Sinds het laatste officiële verzoek tot de Eu toe te mogen treden, wordt het land nu al 12 jaar aan het lijntje gehouden door met name Frankrijk, Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Grieks - Cyprus. Ik beschouw het niet toelaten van Turkije al enige tijd als een van de grootste blunders van de EU.

De Turk wordt kennelijk nog steeds gezien door de bril van Erasmus en Luther. Barbaren en duivels van duistere herkomst. En dat terwijl de sultan van het Ottomaanse Rijk al tijdens de Beeldenstorm van 1566 zijn financiële en politieke steun betuigd heeft aan de opstand van de Calvinisten, die toen druk bezig waren met het vernielen van de katholieke kerken, als eerste de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden erkende en daarna een belangrijke partner werd. Dat rekenen de katholieken de Turken nog steeds aan en misschien noemt Geert Wilders , weliswaar inmiddels agnost, moskeeën daarom wel ‘haatpaleizen’. Maar wat zou het. We leren toch weinig van de geschiedenis.

Onze politici leren ook weinig van de opvoedkunde. Als ze dat wel deden, zouden ze weten dat belonen effectiever is dan straffen. Zo wordt de hond geconditioneerd in de puppycursus . En bij mensen werkt het ook. Wie wil dat ze zich goed gedragen, moet het goede gedrag belonen en het verkeerde niet al teveel aandacht geven. Met blijvend respect voor de persoon, gaat het daarbij steeds om het vertoonde gedrag. Verboden , verplichtingen en sancties helpen niet. Stimulering en beloning wel. Laat ‘best practices’ zien ( die zijn er in overvloed ) en neem maatregelen, die stimuleren tot navolging daarvan. Bied mogelijkheden en beloon degenen, die er gebruik van maken. Een integratiebeleid, dat gebaseerd is op verboden ( om te werken ) en verplichtingen ( om een inburgeringscursus te volgen ) is gedoemd te mislukken, omdat het verzet oproept. Ik zou wel eens willen zien hoe politici zouden reageren als ze verplicht werden een cursus mondiaal burgerschap te volgen op straffe van een verbod verkiesbaar te zijn.