Heelt de tijd alle wonden?

Het laatste van de zeventien landen uit de eurozone, dat een beslissing moet nemen over het optuigen van het Europees Financieel en Stabiliteits Fonds(EFSF) is Slowakije, dat sinds 1 januari 2009 lid is. Om die operatie te kunnen laten doorgaan is instemming van alle Eurolanden noodzakelijk. Zoals het er nu uitziet leidt de besluitvorming in Slowakije tot een kabinetscrisis, want er is geen meerderheid voor het besluit te vinden binnen de regerende coalitie. Een deel van de oppositie wil wel meestemmen met de voorstanders, maar dan moet de regering weg. Ook daar kortzichtige politieke spelletjes dus. Ook daar niet de overtuiging, dat Europa een overlevingsnoodzaak zal blijken te zijn, maar eerder de overtuiging, dat men zich de luxe van wat spelletjes over de rug van de toekomst wel kan permitteren. Politiek is overal hetzelfde.

Gisteren zag ik een wat oudere man in Bratislava, die € 300 pensioen per maand krijgt en, omdat hij daar niet van kan leven, een bijbaantje als nachtportier heeft wat hem € 1,80 per uur oplevert. Hij vroeg zich hardop af waarom hij zou moeten meebetalen aan een Griek, die € 700 pensioen per maand vangt. En heel veel ‘gewone’ mensen vragen zich af, waarom ze moeten betalen om banken overeind te houden, die er een potje van gemaakt hebben met hun spaarcenten. De Belgen hebben net Dexia genationaliseerd. Kosten: 4 miljard, en nog eens een garantstelling van 54 miljard (15% van het Belgisch Bruto Nationaal Product ), waardoor de kredietwaardigheid van het land stevig onder druk komt te staan. De Denen hebben al hetzelfde gedaan met een wat kleinere bank. En die zijn niet eens lid van de eurozone. Laat die banken maar gewoon failliet gaan, zeggen veel mannen in de straat. Op de Belgische TV zei een man, dat hij zijn 3 miljoen gewoon bij Dexia had laten staan. Zijn uiterlijke verschijning gaf mij aanleiding te veronderstellen, dat hij francs bedoelde. Maar tegenwoordig weet je het gewoon niet meer. In heel Limburg worden intussen grote pullen bier gedronken op de oktoberfeesten, die zowat in elk dorp gehouden worden en die maar weer eens aantonen dat Limburgers eigenlijk Duitsers zijn. Is iemand nog in staat om gewone mensen duidelijk te maken, dat er iets aan de hand is? Of is er eigenlijk helemaal niets aan de hand?

Met man en macht proberen regeringsleiders ‘der grosse Kladderadatsch’ te voorkomen. Ze nemen wel de tijd. Merkel en Sarkozy beloofden het varkentje eerst voor het einde van deze maand gewassen te hebben, maar dat wordt nu toch weer begin november. Kennelijk willen ze zich niet door de financiële markten onder druk laten zetten, maar in hun eigen tempo doen wat ze denken dat gedaan moet worden. Door de in Slowakije te verwachten toestanden kan het ook zo maar weer even wat langer duren. De tijd heelt alle wonden. De vraag is of dat ook zal gelden voor de wonden die geslagen worden door het geweldmonopolie van staten, uitgeoefend door politiemensen,die in toenemende mate niet meer optreden tegen georganiseerd geweld omdat ze daar te bang voor zijn, maar wel inhakken op vreedzaam protesterende burgers omdat ze daar stoer genoeg voor zijn en ook hun baan niet willen verliezen.

Mexicaanse griep

RTL Nieuws had het item gisteren om half acht wel. Het NOS acht uur journaal niet. Twee mevrouwen , lid van de Tweede Kamerfracties van de PvdA en de PVV, wonden zich verschrikkelijk op. 144 miljoen euro verdonderd, omdat 20 miljoen vaccins à € 7,20 per stuk ongebruikt weggegooid zijn. Onbegrijpelijke stommiteit van die Klink! Eigenlijk moet ie ’t maar uit eigen zak terugbetalen! Klink is er niet meer en dus moet de huidige minister, hoe heet ze ook weer ?, in het geweer.

Even terug. Eind 2009. Mexicaanse griep, ook wel - maar niet terecht – varkensgriep genoemd, dreigt pandemie te worden. Minister Klink heeft 34 miljoen vaccins gekocht. Genoeg om alle Nederlanders twee keer in te enten. Sommige deskundigen betwijfelen of twee keer prikken wel echt nodig is. Ministers en deskundigen. Politiek en wetenschap. Een relatie met valkuilen. Mevrouw Merkel zei het enkele dagen geleden ongeveer zo. De minister moet proberen te voorkomen, dat dezelfde deskundigen die vooraf goed bedoelde adviezen geven, achteraf - als het toch even anders uitpakt - zeggen, dat de minister toch vooraf had moeten bedenken, wat zij niet geadviseerd hebben.

Achteraf was de griep mild. Gelukkig. Zelf heb ik geen enkele prik gehad. Ik ben medeschuldig aan de verkwisting van vaccins. Ik geef het toe. Sorry, minister Klink! En ik ben blij dat ik leef!

Ander scenario. De griep is ongekend fel. Vele slachtoffers vallen te betreuren. Minister Klink heeft slechts 16 miljoen vaccins ingeslagen, terwijl deskundige mensen hem toch duidelijk gemaakt hebben, dat er twee keer geprikt zou moeten worden om te kunnen overleven. Maar helaas. Er zijn niet genoeg vaccins. Vooral kinderen en bejaarden zijn het slachtoffer. Ik ben ook dood, want ik was eigenwijs.

Helaas kan ik die schreeuwlelijkerds uit de Tweede Kamer niet meer horen. Het land zal waarschijnlijk wel te klein geweest zijn. Hoe die vermaledijde Klink het in zijn hoofd heeft kunnen halen om voor luttele € 144 miljoen al die levens op het spel te zetten. Onverantwoord!, zullen ze wel geroepen hebben, als ze niet zelf ook aan de griep overleden zijn. En wie weet of Klink het overleefd heeft?

Ik heb wel begrip voor het feit, dat het NOS - journaal het geknor van die mevrouwen niet uitgezonden heeft. Sommige mensen moeten tegen zichzelf in bescherming genomen worden. Maar ik ben ook blij, dat RTL-4 het wel gedaan heeft. De werkelijke kracht van onze volksvertegenwoordigers mag zichtbaar gemaakt worden. Achteraf zijn ze allemaal heeeeeeeel slim.

Dodelijk

Wilders heeft wel een punt als hij zijn mede volksvertegenwoordigers selectieve verontwaardiging verwijt. Het sterkst maakt hij dat met de ‘flapdrol’ en ‘effe dimme’ van Marijnissen en het ‘schoothondje’ van Kok. Daarover werd van geen enkele zijde ooit een opmerking gemaakt. En nu stuitert iedereen de stress in van ‘bedrijfspoedel’ en ‘doe effe normaal man’.

Maar er is ook een verschil. Daar waar de kwalificaties van Marijnissen en Kok eerder uitzonderingen waren, die overigens wel correctie verdiend hadden, is dit taalgebruik bij Wilders eerder de regel. Hij probeert bewust en opzettelijk het echt inhoudelijke debat en zijn politieke tegenstanders te ontregelen, door te choqueren en uit de dagen. Dat lukt hem aardig. Zijn aanhangers dragen hem op handen, omdat hij de dingen bij hun naam noemt en zich weinig gelegen laat liggen aan de fatsoensnormen van de gevestigde politieke orde. Dat politiek fatsoen heeft namelijk tot gevolg gehad, dat een aantal maatschappelijke problemen te lang onbesproken zijn gebleven en dat individuen en groepjes de ruimte, die hen daardoor geboden is , op hun manier ingevuld hebben. In Duitsland heeft Thilo Sarrazin daarover een boek geschreven met de titel “Deutschland schafft sich ab”. Hij werd naar aanleiding daarvan uit het bestuur van de Deutsche Bundesbank gezet en bijna ook uit zijn partij, de SPD.

Uiteindelijk zal Wilders ten onder gaan aan zijn eigen generalisaties. Rutte pareerde hem gisteren één keer op voortreffelijke wijze met de opmerking dat uit onderzoek gebleken is, dat moslims die de moskee bezoeken veel minder tot criminaliteit geneigd zijn dan degenen die dat niet doen en dat dientengevolge geconcludeerd kan worden, dat de Islam een positief effect heeft op de veiligheid in Nederland.

Voor het aanzien van de Tweede Kamer, van de premier en van de politiek in het algemeen zijn de generalisaties en kwalificaties van Wilders dodelijk. In zijn eigen val sleept Wilders uiteindelijk de politiek als geheel mee. Er is sprake van moeilijk te herstellen imagoschade. Vertrouwen en aanzien verdwijnen als sneeuw voor de zon. Niet het land, maar de politiek is goed op weg zichzelf af te schaffen.

Denken over democratie

Het grootste nadeel van democratie is misschien wel dat ze veel tijd kost. In Nederland kost het aanleggen van een kilometer weg ongeveer 25 jaar. Eindeloos overleg. Tientallen procedures. Niet de politiek, maar de (administratieve) rechters beslissen uiteindelijk.

De huidige crisis maakt duidelijk dat , naast de rechterlijke macht, ook de economie het van de politiek gewonnen heeft. De markten zijn de jagers. De politiek is opgejaagd wild. De politiek heeft veel schulden gemaakt, de meeste staten leven op de pof en zijn daardoor overgeleverd aan de financiële markten.

Wat mij betreft is de huidige democratie niet het eindpunt van de staatkundige ontwikkeling. Er is ruimte voor verbetering. De Chinezen zien de huidige crisis vooral als een ideologische rechtvaardiging. Hun gestuurde economie doet het beter dan de westerse. De politiek heeft in China nog de leiding. Daarenboven is die leiding in staat om slagvaardig te besluiten en te doen wat, in het landsbelang, nodig is. Misschien kunnen we daar nog iets van leren?

Wij hebben in het westen een fatale denkfout gemaakt. Wij hebben , bij gebrek aan andere idealen, de democratie zelf tot ideologie verheven en menen die te moeten exporteren. Wij denken dat landen, die wij ontwikkelingslanden noemen, zich slechtst kunnen ontwikkelen als het democratieën zijn. Het is vooral de politiek, die deze denkfout maakt. De markten weten wel beter.

Dat leidt tot een paradox. Terwijl de economie in het westen leidend is , leggen onze politici wel de democratie als voorwaarde voor steun op aan ontwikkelingslanden. Daar zijn we dan ook nog selectief in. Dat brengt de geloofwaardigheid in gevaar. Want waarom grijpen wij wel in Libië in en niet in Syrië? Waarom zijn we blij met de Arabische lente als tegelijkertijd de software van de Duitse Gammagroup ( Finfisher) het totalitaire regimes mogelijk maakt de gangen van hun oppositie tot in detail na te gaan. Met name liberale politici hebben Europese wetgeving op dat punt tegengehouden. Zij leveren ons met huid en haar uit aan de markten. De economische belangen prevaleren in de praktijk van alle dag boven de idealen. Het cynisme van deze gang van zaken culmineert in het starten van een actie ten behoeve van de hongersnood in hoorn van Afrika met een slag op de gong van de Amsterdamse beurs, waar de handelaren de voedselprijzen willens en wetens opdrijven. Het lot van de mensen in de hoorn is voor de financiële markten van ondergeschikt belang.

Naast het winnen van tijd is het daarom ook nodig om de idealen weer leidend te maken. Economische groei dient niet langer heilig te zijn, maar eerlijk delen komt voorop te staan als leidend beginsel. En dat betekent, dat wij in het westen door de zure appel heen zullen moeten bijten. Wij moeten de tering naar de nering zetten. We zullen onze schulden moeten afbetalen en tegelijkertijd eerlijker moeten delen. Dubbele pijn dus. De ironie is, dat de markten ons vandaag de dag die kant op dwingen. Ik kan alleen maar hopen, dat zij zodoende hun eigen graf graven en de politici, met hervonden idealen, weer de leiding overnemen.

Henk, Ingrid en de politiek

Onlusten in Londen en Birmingham. 300.000 ontevreden mensen op straat in Israël. De beurzen kraken. Raar, want de economie draait best redelijk en de werkeloosheid daalt. Verschillende werelden.
De onzekerheid, de angst, het gevoel onrechtvaardig behandeld te worden, de vermeende dreiging van al die buitenlanders, vooral moslims, hebben zich meester gemaakt van Henk en Ingrid. Ze zijn boos. Ze radicaliseren. Eerst nog in het café, maar nu gaan ze ook de straat op. De belangen van de wereld van Henk en Ingrid en die van de politici lopen niet langer parallel. De kloof tussen Henk , Ingrid en de rest van het land wordt al maar groter. Wie doet er nog wat voor ze? De politiek? Politici zijn alleen maar bezig met de volgende verkiezingen. Ze geven geen leiding aan het land, laat staan aan Europa of de wereld, maar proberen alleen nog hun eigen achterban tevreden te stellen en hun tegenstanders overal de schuld van te geven. Ze bemoeien zich met het rookgedrag van Henk en het gewicht van Ingrid. De democratie gaat langzaam failliet en de politici zijn op vakantie. Henk en Ingrid solliciteren zich suf, maar vinden geen werk. Ze zijn te duur. De grote bedrijven moeten hun aandeelhouders tevreden houden en zoveel mogelijk winst maken. Henk en Ingrid zijn een kostenpost, waarin gesneden kan worden. De banken zijn ook grote werkgevers. Die hebben de spaarcenten van Henk en Ingrid uitgeleend aan de politici en de andere grote bedrijven en zijn nu bang, dat ze die niet meer terug krijgen. Dus verhogen ze de rente . Dan moet de bank van de politici, de Europese Centrale Bank, met het geld van Henk en Ingrid de schulden die de politici gemaakt hebben kopen om de rente weer te laten dalen. En van de belastingcenten van Henk en Ingrid moeten ook nog eens de gewone banken overeind gehouden worden. Die dalende rente vinden de pensioenfondsen op hun beurt weer niet leuk, want die hebben graag een hoge rente voor hun dekkingsgraad. Anders kunnen ze het pensioen van Henk en Ingrid straks niet betalen. Omdat de politici toch schulden blijven maken moeten Henk en Ingrid langer werken. Maar ze hebben helemaal geen werk. De politici en de banken vinden het protest van Henk en Ingrid crimineel. Er zijn steeds meer politiemensen nodig om de zaak in de hand te houden. Die kosten ook weer veel geld, waardoor de uitkeringen van Henk en Ingrid onder druk komen te staan. Niet de problemen in de wereld of die van Henk en Ingrid, maar de boosheid en de radicalisering van Henk en Ingrid nopen de politici om hun vakantie te onderbreken. Ze moeten weer terug in hun hok en vooral hun mond houden, zodat het grote spel gespeeld kan blijven worden. Want Henk en Ingrid beseffen natuurlijk niet, dat dat in hun belang is.