Participatie 3.0

De gemeenten Peel en Maas en Valkenburg aan de Geul zijn proeftuingemeenten voor zelfsturing. Zelfsturing heeft kennelijk water nodig om tot bloei te komen. In Valkenburg vergaderde de gemeenteraad verleden week een hele dag in het diepste geheim over het onderwerp. In een opwelling dacht ik toen ik dat las: Heer, sta ze bij, ze vergaderen!

Wat te denken van een overheid die burgers oproept of uitnodigt tot zelfsturing? Is dat een overheid die het opgegeven heeft, die het zelf niet meer weet? Is het een overheid die de volgende stap zet in de modieuze reeks: niks mee te maken - luisteren – inspraak - medezeggenschap - participatie en zo de gapende kloof naar de burgers probeert te dichten? Kom op burgers! Het wordt tijd dat jullie jezelf gaan sturen! Lieve burgers. Ik vertrouw het niet.

Dorps- of burgercomité, het klinkt op het eerste oor naar achttiende eeuw. Maar de schijn bedriegt, net zoals de overheid. Toen hadden we te maken met boze, betrokken burgers. Nu met begeleide zelfsturing. Contradictio in terminis? Ja. Zelfsturing onder regie van de gemeenteraad is een fopspeen. Als betrokken burgers het zelf gaan regelen hebben ze de gemeenteraad namelijk niet meer nodig. Ik moet de eerste gemeenteraad nog tegenkomen die zo wijs is zichzelf overbodig te verklaren. Zelfsturing veronderstelt betrokkenheid. Betrokkenheid ontstaat door frustratie. Actie is het gevolg. De overheid is dan reactief. Ze probeert de actie in ( zogenaamd maatschappelijk) aanvaardbare banen te leiden, de kop in te drukken of neer te slaan. Dat is het traditionele beeld. Nu echter wordt de overheid actief. Ze gaat de zelfsturing van de burgers organiseren.

Verwende, gepamperde burgers voeren geen actie. Ze vinden het allemaal wel goed. Of je nu door de hond of de kat gebeten wordt, het maakt toch niet uit. Politici doen toch wat ze willen. Geleidelijk keren ze zich van de overheid af. Ze herkennen zich er niet meer in, ze hebben er niets meer mee. Het openbaar bestuur is een aparte kaste geworden. Ambtenaren en beroepsbestuurders. Regenten en aristocraten. Elk dorp, elke stad zijn eigen onderkoning. Verwaarloosde burgers trekken zich terug in hun eigen veilige verbanden. Familie, vereniging, religie, bende.

Als gemeenten echt iets nieuws willen, dan moeten ze bereid zijn om het oude radicaal los te laten, zekerheid in te ruilen voor onzekerheid, vertrouwen te geven. Dan moet er ruimte zijn voor een nieuwe inrichting en organisatie van het bestuur, voor nieuwe verhoudingen. In Valkenburg aan de Geul is de gemeenteraad zover nog lang niet. Alles goed en wel, maar het moet niet te gek worden. Dorpsraden kunnen vinden wat ze willen, maar de gemeenteraad ziet toe op het algemeen belang. Die ontbrekende bereidheid echt te vernieuwen en ook de eigen positie ter discussie te stellen is precies de reden waarom het met participatie 3.0 niets wordt en er weer aardig wat subsidiegeld zal verdwijnen in het water van de Geul en de Maas. Zelfsturing van betrokken burgers komt er vanzelf. Dat is een kwestie van tijd. Even wachten nog tot ze boos genoeg zijn.

Elitaire linkse hobby’s

Voor Michael Heemels, namens de PVV lid van de Limburgse provinciale staten, is kunst elitair als hij er nog nooit van gehoord heeft en als hij veronderstelt, dat zulks bij 90% van zijn provinciegenoten evenzeer het geval zal zijn.

Anton Kirkels wil, namens de VVD in hetzelfde provinciaal parlement, de cultuur dichter bij de mensen brengen. De eventuele aankoop door de provincie van de kunstcollectie van het echtpaar Eijck in Kasteel Wijlre, draagt daaraan zijns inziens niet bij.

Ik had nog nooit van Michael Heemels gehoord. En met mij vast 90 procent van de Limburgers. Heemels zal dus wel een elitair bestuurder zijn. Steun aan elitaire bestuurders kan wel geschrapt worden. Elitair bestuur is een linkse hobby. Heemels is enkel op zijn plaats beland, omdat de PVV - en met name Wilders - bij iedereen bekend is en bij 20% populair. Of populistisch? Moet ik even opzoeken ! Zijn ze populair of populistisch? Of allebei? Of geen van beide? Is de PVV populair omdat Wilders populistisch is? Of omgekeerd? Ach, laat ook maar zitten.

Anton Kirkels heeft nog wat moeite met het verschil tussen cultuur en kunst. Dat moet hij maar ergens opzoeken alvorens hij weer iets over dit onderwerp zegt. Tenminste als hij serieus genomen wil worden. Duidelijk is , dat de VVD de kunst het liefst overlaat aan de vrije markt, waarvan wij de verworvenheden in deze woelige tijden elke dag weer mogen ervaren. Zijn partij telt – moet ik even opzoeken - misschien wel de meeste verzamelaars. Rechtse mensen met een linkse hobby! Dat schijnt voor te komen! Is dat niet erg elitair?

De ophef over de collectie van mevrouw en meneer Eijck heeft er in ieder geval voor gezorgd, dat nu wat meer mensen ervan gehoord hebben, de collectie daardoor minder elitair geworden is en het besluit van de provincie om ze aan te kopen wellicht beter verdedigbaar. Maar misschien vervult de kunst een van haar maatschappelijke functies wel voortreffelijk als coalities over haar struikelen. Voor mij behoren Heemels en Kirkels niet tot het elitekorps politici, dat mij de weg naar een beter Limburg in een betere wereld wijst.

Mexicaanse griep

RTL Nieuws had het item gisteren om half acht wel. Het NOS acht uur journaal niet. Twee mevrouwen , lid van de Tweede Kamerfracties van de PvdA en de PVV, wonden zich verschrikkelijk op. 144 miljoen euro verdonderd, omdat 20 miljoen vaccins à € 7,20 per stuk ongebruikt weggegooid zijn. Onbegrijpelijke stommiteit van die Klink! Eigenlijk moet ie ’t maar uit eigen zak terugbetalen! Klink is er niet meer en dus moet de huidige minister, hoe heet ze ook weer ?, in het geweer.

Even terug. Eind 2009. Mexicaanse griep, ook wel - maar niet terecht – varkensgriep genoemd, dreigt pandemie te worden. Minister Klink heeft 34 miljoen vaccins gekocht. Genoeg om alle Nederlanders twee keer in te enten. Sommige deskundigen betwijfelen of twee keer prikken wel echt nodig is. Ministers en deskundigen. Politiek en wetenschap. Een relatie met valkuilen. Mevrouw Merkel zei het enkele dagen geleden ongeveer zo. De minister moet proberen te voorkomen, dat dezelfde deskundigen die vooraf goed bedoelde adviezen geven, achteraf - als het toch even anders uitpakt - zeggen, dat de minister toch vooraf had moeten bedenken, wat zij niet geadviseerd hebben.

Achteraf was de griep mild. Gelukkig. Zelf heb ik geen enkele prik gehad. Ik ben medeschuldig aan de verkwisting van vaccins. Ik geef het toe. Sorry, minister Klink! En ik ben blij dat ik leef!

Ander scenario. De griep is ongekend fel. Vele slachtoffers vallen te betreuren. Minister Klink heeft slechts 16 miljoen vaccins ingeslagen, terwijl deskundige mensen hem toch duidelijk gemaakt hebben, dat er twee keer geprikt zou moeten worden om te kunnen overleven. Maar helaas. Er zijn niet genoeg vaccins. Vooral kinderen en bejaarden zijn het slachtoffer. Ik ben ook dood, want ik was eigenwijs.

Helaas kan ik die schreeuwlelijkerds uit de Tweede Kamer niet meer horen. Het land zal waarschijnlijk wel te klein geweest zijn. Hoe die vermaledijde Klink het in zijn hoofd heeft kunnen halen om voor luttele € 144 miljoen al die levens op het spel te zetten. Onverantwoord!, zullen ze wel geroepen hebben, als ze niet zelf ook aan de griep overleden zijn. En wie weet of Klink het overleefd heeft?

Ik heb wel begrip voor het feit, dat het NOS - journaal het geknor van die mevrouwen niet uitgezonden heeft. Sommige mensen moeten tegen zichzelf in bescherming genomen worden. Maar ik ben ook blij, dat RTL-4 het wel gedaan heeft. De werkelijke kracht van onze volksvertegenwoordigers mag zichtbaar gemaakt worden. Achteraf zijn ze allemaal heeeeeeeel slim.

Een beetje nuanceren

Waarom, waarom, waarom? Hoezo, hoezo, hoezo? Meer vragen dan beweren, wijst de weg naar eeuwig leren. Welk land heeft de hoogste staatsschuld van allemaal? Hoe hoog is de staatsschuld van Griekenland? Hoe verhoudt zich die tot de schulden van andere landen in de Eurozone? Hoe zit het precies met die begrotingstekorten?

In de European Financial Stability Facility (EFSF) hebben de 27 leden van de Europese Unie afgesproken, dat de staatsschuld niet hoger mag zijn dan 60% van het BNP en dat het tekort op de begroting niet meer dan 3% mag bedragen.

Ambtenaren van het Ministerie van Financiën in Griekenland staken en beweren nu, dat hun land niet meer schulden heeft dan Duitsland, Italië of Frankrijk. Die zouden het toch moeten weten, denk ik dan?

Maar het klopt. Griekenland heeft de hoogste staatsschuld van de 17 landen in de Eurozone. 157,7 % van het Bruto Nationaal ( of Binnenlands ) Product (BNP) in 2011. De schuld is dus hoger, dan wat er in een jaar verdiend wordt. In huishoudelijk Nederlands: Uw inkomen is € 30.000,- en u hebt € 50.000,- schuld bij de bank. Met de buren hebt u afgesproken , dat dit eigenlijk maar € 18.000,- zou mogen zijn, omdat u anders misschien niet meer mee kunt betalen aan de gezamenlijke servicekosten. De schuld van Griekenland wordt groter, omdat er elk jaar meer uitgegeven wordt, dan er binnenkomt. Begrotingstekort heet dat in het jargon. Staat Griekenland daarin alleen?

Nee! In de Eurozone voldoen slechts 5 van de 17 landen aan de 60% - norm. Dat zijn Estland, Luxemburg, Slovenië, Slowakije, en Finland. Alle andere hebben een hogere staatsschuld dan afgesproken. Na Griekenland volgen Italië, Ierland en Portugal, allemaal met een staatsschuld van meer dan 100% van het BNP. Duitsland en Frankrijk zitten boven de 80%. Van de 27 EU-landen voldoen er 13 aan de norm voor staatsschuld. Daartoe behoren Bulgarije, Tsjechië, Letland, Litouwen, Polen en Roemenië. Het is maar dat u het weet.

Voor wat betreft het jaarlijkse tekort op de begroting voldoen slechts 8 van de 27 EU-landen in 2011 aan de norm van 3%. Duitsland, Estland, Luxemburg, Malta, Finland, Bulgarije, Hongarije en Zweden. De laatste twee hebben in 2011 zelfs een begrotingsoverschot.
In absolute getallen is de staatsschuld van bijvoorbeeld Duitsland meer dan het vijfvoudige van die van Griekenland. Frankrijk en Italië liggen daar niet ver bij uit de buurt. Dat zullen die Griekse ambtenaren dus wel bedoelen. En dan hebben ze gelijk. Maar in Europa wordt de schuld nu eenmaal gekoppeld aan het BNP en dan wordt alles weer relatief. Voor 19 van de 27 EU-landen, en dus zeker niet alleen voor Griekenland, geldt dat de tering naar de nering gezet moet worden, zodat de staatsschulden niet verder toenemen. Die norm voor het begrotingstekort moet dus naar 0, al is het maar tijdelijk. In ieder geval zo lang tot alle lidstaten de 60% - norm voor hun staatsschuld gerealiseerd hebben.

De hoogste staatsschuld van alle landen in de wereld heeft overigens Japan. Meer dan 200% van het BNP. Dat is (nog) geen probleem, omdat 95% van die schuld gefinancierd wordt met de spaarcenten van zuinige Japanse bedrijven en particulieren. Japan houdt zich dus hoofdzakelijk zelf overeind.

Over internetverkoop, winkelcentra en banken

De verkoop van producten via het wereldwijde web zal in de komende jaren alleen maar toenemen. Daardoor ontstaat er druk op de winkelcentra in de grote steden. Vooral in Limburg, omdat daar ook nog eens de vergrijzing meer dan gemiddeld invloed heeft op de kopersstromen. De centra van Maastricht , Heerlen, Sittard-Geleen en Venlo zullen de gevolgen pijnlijk voelen. Over tien jaar koopt de helft van alle consumenten zijn of haar televisie, computer, ijskast of wasmachine via internet. Een op de vijf zal dan kleding en boeken op die manier aanschaffen.

Ik vind het fantastisch om – nu nog in de papieren krant ( hoe lang nog?)- te lezen hoe Marty Dahmen uit Landgraaf het desondanks aandurft om een herenmodezaak te beginnen. Waar? In Aken! Aan de Dahmengraben. Speelt hier de Voorzienigheid mee? Zijn eigen analyse voerde hem naar de Domstad. Niet de onderzoekers van adviesbureau Roots. Maastricht is te duur, in Heerlen is de modemarkt verzadigd en Sittard-Geleen kent nu al teveel leegstand. De toekomst van Limburg ligt over de grens! Dat was de titel van het rapport uit 2007 van de commissie Hermans. Dahmen heeft het wellicht niet gelezen, maar brengt het wel in de praktijk, terwijl de politiek het rapport in de la bij de stukken van blijvende waarde heeft opgeborgen. Al zijn spaarcenten heeft de nieuwbakken ondernemer in zijn zaak gestoken. Geen cent van de bank. Ondernemen is risico durven nemen.

Ook het verhaal van Robert Peters uit Heerlen tovert een glimlach op mijn gezicht. Geen enkele bank wilde zijn ondernemingsplan voor een webshop voor kabels financieren. Snel en goedkoop alle kabels leveren. Daaraan gekoppeld een ijzersterke klantenservice, die vragen van klanten op de dag dat ze gesteld worden beantwoord. 600 bestellingen per dag en de groei zet door. Elk jaar verdubbelt de omzet. Daar kan menige bank iets van leren. Peters is blij, dat hij het op eigen kracht gedaan heeft en daarom nu snel door kan groeien. Geen pottenkijkers van de bank. De banken durven al lang geen kleine risico’s meer te dragen. Dat niveau zijn ze ontgroeid.

In een schalkse bui heb ik wel eens geroepen, dat we nooit een gloeilamp gehad zouden hebben, als Frits Philips in deze tijd geleefd had. Wie zijn toch die bollebozen bij de banken, die het allemaal zo goed weten? Solvabiliteit, rentabiliteit, omzetprognoses voor drie jaar, investeringsbegroting en ga zo maar door. Papier, papier, papier. De startende ondernemer wordt er moedeloos van. Wel beleggen diezelfde banken miljarden euro’s in landen en projecten, die de eerste de beste junior -risicomanager de rillingen over de rug zouden doen lopen. En als het mis gaat het handje ophouden bij de staat en dus de belastingbetaler. Dan moeten ze overeind gehouden worden, waar elk ander bedrijf failliet zou gaan. Overheden en banken kunnen kennelijk niet failliet gaan. Dat hebben al die ambtenaren goed geregeld. Bij banken en overheden werken te weinig ondernemers, want die zijn allemaal al voor zichzelf begonnen! Misschien moeten wij gewoon maar eens stoppen om onze centen aan die banken te geven en er zelf mee gaan ondernemen. Het is tijd voor een nieuwe bank van, voor en door kleine ondernemers.

Het Neutrino en boodschappen uit de toekomst

Het neutrino is , mocht u het nog niet weten, een heel, heel klein subatomair deeltje, dat sneller schijnt te zijn dan het licht en zich van materie vrijwel niets aantrekt . Sinds Einstein gaan natuurwetenschappers, en in hun kielzog ook gewone stervelingen, ervan uit dat niets sneller is dan het licht. Nu lijkt het erop, dat de relativiteitstheorie ( u weet wel: E=MC²) zelf relatief is. De bollebozen van het Europees Centrum voor Kernonderzoek, op zijn Frans afgekort CERN, kunnen het zelf bijna niet geloven. Als het waar zou zijn betekent het dat we in theorie boodschappen aan het verleden kunnen geven. We zouden bijvoorbeeld tegen de regeringsleiders van Europa kunnen zeggen, dat hun getreuzel geleid heeft tot een wereldcrisis en dat ze er wijzer aan gedaan zouden hebben om veel nationale soevereiniteit aan de Europese Unie over te dragen, er een politieke unie van te maken, met een echte president en een echte regering, gecontroleerd door een parlement.. Helaas zijn de geleerden het er nog niet over eens of het door het neutrino mogelijk zal zijn de loop der geschiedenis te beïnvloeden.

Robert Dijkgraaf, de president van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen stelt, dat – als de waarneming van het CERN klopt – ons begrip van tijd niet meer geldig is en verwacht, dat het een grote puinhoop zal worden. Hij zegt er niet bij wat. Wetenschappers weten niet, evenmin als gewone stervelingen, wat ze niet weten. Maar ze zouden kunnen weten, dat het al een puinhoop is. Daar is geen boodschap uit de toekomst met behulp van het neutrino voor nodig.

Zo kwam ik er dit weekend min of meer toevallig achter, dat het Liberty Plaza in New York al een dikke week bevolkt wordt door betogers met het motto #OccupyWallStreet. De heldhaftige cops van 9|11 spuiten nu pepperspray in de ogen van vreedzaam demonstrerende dames. De New York Times zwijgt de gebeurtenissen dood. En onze correspondenten zitten evenzeer te slapen. Geen woord in de krant, geen beeld in het journaal. Gebeurt zoiets in Tunesië, Egypte, Syrië of Libië, dan zit de verzamelde pers er boven op. In het westen wordt dit niet meer opgemerkt, laat staan serieus genomen. Daar is toch al democratie en er wonen alleen maar mensen, die het veel te goed hebben om nog ergens voor op de been te komen. Ja, wat Grieken en een paar Italianen, omdat ze teveel moeten bezuinigen. Maar dat waait wel weer over. Zo mist de wereldpers het ontstaan van de Global Revolution, die binnenkort overwaait naar het Damrak, dat omgedoopt zal worden tot Plein van de Vrijheid.

Het neutrino kan wellicht uitkomst bieden, waar de media het af laten weten, door vanuit de toekomst aan de wereldbevolking te laten weten, dat er nog hoop is. De ‘verwende, op hun luie reet rustende’ jongeren van de wereld , te beginnen in de USA, zullen de verantwoordelijkheid voor de toekomst van de wereld overnemen van de oude, zelfgenoegzame, vastgeroeste garde. Ze zwijgen niet langer, komen in actie en wijzen de echt schuldigen aan. Banken ,beleggers en schuldenmakende regeringen, die elkaar – uit puur eigenbelang - in een ijzeren greep houden, een greep waar het overgrote deel van de wereldbevolking het slachtoffer van zal worden, tenzij de mensen van de Global Revolution beweging dat weten te verhinderen. Op naar het Damrak!

Dodelijk

Wilders heeft wel een punt als hij zijn mede volksvertegenwoordigers selectieve verontwaardiging verwijt. Het sterkst maakt hij dat met de ‘flapdrol’ en ‘effe dimme’ van Marijnissen en het ‘schoothondje’ van Kok. Daarover werd van geen enkele zijde ooit een opmerking gemaakt. En nu stuitert iedereen de stress in van ‘bedrijfspoedel’ en ‘doe effe normaal man’.

Maar er is ook een verschil. Daar waar de kwalificaties van Marijnissen en Kok eerder uitzonderingen waren, die overigens wel correctie verdiend hadden, is dit taalgebruik bij Wilders eerder de regel. Hij probeert bewust en opzettelijk het echt inhoudelijke debat en zijn politieke tegenstanders te ontregelen, door te choqueren en uit de dagen. Dat lukt hem aardig. Zijn aanhangers dragen hem op handen, omdat hij de dingen bij hun naam noemt en zich weinig gelegen laat liggen aan de fatsoensnormen van de gevestigde politieke orde. Dat politiek fatsoen heeft namelijk tot gevolg gehad, dat een aantal maatschappelijke problemen te lang onbesproken zijn gebleven en dat individuen en groepjes de ruimte, die hen daardoor geboden is , op hun manier ingevuld hebben. In Duitsland heeft Thilo Sarrazin daarover een boek geschreven met de titel “Deutschland schafft sich ab”. Hij werd naar aanleiding daarvan uit het bestuur van de Deutsche Bundesbank gezet en bijna ook uit zijn partij, de SPD.

Uiteindelijk zal Wilders ten onder gaan aan zijn eigen generalisaties. Rutte pareerde hem gisteren één keer op voortreffelijke wijze met de opmerking dat uit onderzoek gebleken is, dat moslims die de moskee bezoeken veel minder tot criminaliteit geneigd zijn dan degenen die dat niet doen en dat dientengevolge geconcludeerd kan worden, dat de Islam een positief effect heeft op de veiligheid in Nederland.

Voor het aanzien van de Tweede Kamer, van de premier en van de politiek in het algemeen zijn de generalisaties en kwalificaties van Wilders dodelijk. In zijn eigen val sleept Wilders uiteindelijk de politiek als geheel mee. Er is sprake van moeilijk te herstellen imagoschade. Vertrouwen en aanzien verdwijnen als sneeuw voor de zon. Niet het land, maar de politiek is goed op weg zichzelf af te schaffen.