Koeien, klompen en karnaval

Op zoek naar de identiteit van de Nederlander
Ging Sint even op bezoek bij een medelander

Het was, zo bleek hem al snel, een echte vechter
Ondanks armoede en een onveilig bestaan
Tevreden en moedig, het kon immers niet slechter
Voor de toekomst van zijn kinderen - van ver - op weg gegaan

Naar welvarend en veilig Nederland gekomen
Met in zijn bagage talrijke dromen

De mensen zijn hier welvarend en het is veilig
En toch proefde hij ontevredenheid en angst
Tolerantie, vrijheid en gelijkheid blijken niet meer heilig
Veel te verliezen maakt dikwijls het bangst

Waar het goed gaat kan het zeker ook slechter
Zijn wij soms een bedreiging? vroeg de vechter

De bisschop van Mira, Turk van origine
Begreep maar al te goed wat hij hoorde
Hij was zich volledig bewust van de combine
Die alle hoop ontegenzeglijk de grond in boorde

Koeien, klompen en karnaval boeien nu kennelijk meer
Dan de identiteitsbepalende waarden van weleer

De grondwet weerspiegelt die traditionele nationale identiteit
Om de eigenaard te beschermen en te borgen
Wil de combine de betreffende artikelen liever kwijt
De onbegrepen paradox baarde Sint onnoemelijke zorgen

Hij beloofde de medelander, als die zou zetten zijn schoen
Daar niets dan gelijkheid, gast- en godsdienstvrijheid in te doen
En ook samen met zijn Pieten te schreeuwen van alle daken
Nederlanders waakt! Ge dreigt de weg kwijt te raken!

Triple- A: Arrogantie, angst en agressie

Er zijn ongetwijfeld mensen die mij maar een arrogante kwast vinden. Er is inderdaad niet veel mis met mijn zelfvertrouwen, alhoewel het de laatste tijd stevig op de proef gesteld wordt. Maar om nou te zeggen dat ik het overdrijf, nee. Al zeg ik het zelf. Het kan uiteraard geen kwaad om na te denken, te reflecteren. Daar hoort – naast zelfreflectie - ook de vraag bij welk belang iemand kan hebben bij het mij arrogant noemen. Vaak zijn mensen die dat doen zelf redelijk arrogant. Over de arrogantie van de macht is het een en ander geschreven en gezegd. Machtig ben ik echter niet, dus daar hoef ik het niet te zoeken. Wel heb ik een hekel aan oppervlakkigheid, aan mensen die met de grootst mogelijke vanzelfsprekendheid iets roepen, waarvan zelfs een oppervlakkig luisteraar begrijpt dat ze er nooit echt over nagedacht hebben. Dat kan niet gezegd worden van Erik Irsraelewicz of Dani Rodrik. En ook niet van Kishore Mahbubani. Een Fransman, een Amerikaan en een Singaporees. De eerste schrijft over de arrogantie van China, de tweede over het trilemma van Europa en de laatste over de onvermijdelijke verschuiving van de macht naar het Oosten. De Chinezen worden steeds machtiger en wij in Europa zijn daar niet bang genoeg voor. Snelle globalisering gekoppeld aan democratische politiek betekent het einde van de natiestaat en de arrogantie van het Westen kent geen grenzen. De onstuitbare mars naar moderniteit in het Oosten kan leiden tot een toenemend (supra)nationaal protectionisme in en militaire agressie vanuit het Westen. Ziedaar de ingrediënten voor de verrechtsing van Europese staten. Of dat ook naties zijn laat ik maar even in het midden. Wie over dat verschil meer wil weten kan terecht bij de cultuurhistorische schets van Joep Leerssen met de titel ‘Nationaal denken in Europa’.

Angst was altijd al een slechte raadgever. Ik ben ook niet bang voor de Chinezen. Eerder voor Poetin. Bij mij is er in hun richting meer sprake van bewondering. Als ik al bang ben, dan is het voor de manier waarop er in het Westen, bij mij thuis dus, wordt omgegaan met de globalisering. Dan is het voor onze arrogantie, minachting en neerbuigendheid in de richting van Azië, Afrika en Zuid-Amerika evenals over ons onvermogen om te komen tot een echt federaal Europa. In de kroeg hoor ik tegenwoordig uit de mond van heel gewone mensen geluiden over een derde wereldoorlog. Ik prijs mij altijd gelukkig dat ik, in tegenstelling tot mijn ouders en grootouders, geen oorlog aan den lijve heb hoeven ervaren en dat gun ik mijn kinderen evenzeer. Wie het tempo van de globalisering bepaalt weet ik niet precies en ik vraag me af of de snelheid van dat proces beïnvloedbaar is. Problematischer acht ik het feit, dat heel veel mensen zich bij dat proces niet betrokken weten, dat ze het lijdzaam ondergaan en dat het door belanghebbende betweters gepresenteerd wordt als iets bedreigends in plaats van als een kans op een betere wereld. Maar misschien denk ik er wel teveel over na en kom daardoor arrogant over. Mea Culpa.

Marja’s punt

Vandaag had ik de keuze uit twee open brieven. Een van de Amerikaanse ondernemer Leon G. Cooperman, eigenaar van Omega Advisors Inc. , gericht aan Obama. Boodschap: niet langer polariseren, maar polderen. En een van vijf ( Philips, Unilever, DSM, Shell en Akzo Nobel ) Nederlandse ondernemers aan het kabinet Rutte. Boodschap: niet langer polderen, maar daadkrachtig doorpakken in Europees verband. De verleiding was groot, maar er was nog een derde soort open brief. Die van onze Minister van Onderwijs, Marja van Bijsterveldt - Vliegenthart, bij de espresso in de NRC gericht aan de ouders van Nederland. Nu heb ik zelf een hekel aan brieven schrijven. Ik vind het in het algemeen een teken aan de wand. Ze praten niet meer met elkaar, denk ik dan, ze gaan elkaar open brieven schrijven. Maar voor Marja is het natuurlijk moeilijk om met alle ouders van Nederland in gesprek te gaan. Cooperman en de bende van vijf hebben het makkelijker. Die kunnen gewoon de telefoon pakken en met hun regeringsleider praten. Dus duik ik even ietsje dieper in de open brief van Van Bijsterveldt in de vorm van een babbel met Ernest Van der Kwast bij een ochtendespresso.

Ouders moeten meer tijd maken voor hun kinderen, vindt de bewindsvrouwe van de familiepartij CDA. Ze moeten voorlezen, huiswerk overhoren en praten over normen en waarden. En als ze daar geen tijd voor hebben, dan maken ze die maar. Minder werken, minder in de file staan, minder zelf sporten en minder ‘Linda’ lezen. Zelf doet Marja dat overigens niet, want ze heeft en had het te druk om op te voeden en dus deed Qing het werk zonder dat ze de ‘r’ kon uitspreken, nadat eerder Manoela uit Mexico het veld had moeten ruimen omdat haar belangstelling vooral bleek uit te gaan naar pa Bijsterveldt. Dat is een zwak punt in het espressopraatje van Marja, ik geef het toe.

Maar nog zwakker zijn de reacties van in de wiek geschoten mamma’s en pappa’s. De inkt van de krant was nog niet droog of het ganse volk viel over haar heen. Waar bemoeit ze zich mee? Dat ze naar zichzelf kijkt. Ontluizen is ze vergeten. Luizenmoeders zijn wij zeker? Heeft ze wel tijd om bij Ramses op het podium te staan? De GGD staakt de seksuele voorlichting op scholen, misschien kan Marja een paar voorleesmoeders inzetten? Vooral de moeders zijn gepikeerd. De vaders beseffen vaak nog niet eens dat zij ook aangesproken worden. Die voelen zich nog niet voor de helft ouder en lachen een beetje dommig voor zich uit. Slechts een enkeling heeft waargenomen dat de school inderdaad een opbergplek geworden is. Net als de sportvereniging. Parkeer de blagen daar maar. Ze knappen het wel op. De tijd dat ouders hun kinderen zelf seksueel voorlichten ligt een halve eeuw achter ons. En als zo’n leraar dan de door pseudo - ouders aan hem ongevraagd gedelegeerde taak echt serieus neemt wordt hij door de politie opgepakt of kan een pak rammel van een boze vader krijgen. Dat zijn de voorbeelden die de ouders anno 2011 geven. Marja heeft dus wel een punt!

Het korte geheugen van Europa

We schrijven juli 1997. Oost - Azië wordt geteisterd door een financiële crisis. Vooral Thailand en Indonesië worden hard getroffen. De opkomende economieën blijken nog fragiel. Europa is in geen velden of wegen te bekennen, in tegenstelling tot enkele jaren daarvoor toen er overeenkomsten werden afgesloten om mee te kunnen liften op het economisch succes. De Verenigde Staten kijken vooral naar hun eigen belang. Greenspan, Rubin en Summers trekken aan de touwtjes van de internationale financiële markten. Ze plegen een paar telefoontjes en zorgen ervoor dat Zuid-Korea op de been gehouden wordt. De reactie van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) op de crisis in het Verre Oosten wordt gedicteerd door de belangen van het Westen en niet door de behoeften van Oost - Azië. Daardoor heeft het IMF haar legitimiteit en prestige in Azië verspeeld. De Aziaten vertrouwen het niet meer en potten hun reserves zelf op, te meer omdat ze in het IMF niets te vertellen hebben. Stilzwijgende afspraak is immers dat een Europeaan het IMF leidt en een Amerikaan de Wereldbank. De meerderheid van de wereldbevolking wordt op die manier keurig buitenspel gezet als het om invloed gaat. Westerlingen blijken mooi weer vrienden. In de achterkamertjes en soms openlijk zijn ze neerbuigend en minachtend als het over het Verre Oosten gaat. Bij de eerste tekenen van problemen hebben ze in 1997 Oost - Azië gedumpt. Alleen de Chinezen doen wat gedaan moet worden. Ze steunen Thailand en Indonesië met elk een biljoen dollar. Verder devalueren ze hun munt niet om hun eigen export te bevorderen, verdedigen dus niet hun eigen belang , maar versterken juist het economisch groeipotentieel van de probleemlanden.

We schrijven 30 november 2011. Ik hoor Jan Kees de Jager zeggen dat Europa de crisis niet alleen kan oplossen. De Europeanen zijn niet in staat om het Europees Stabiliteit- en Financieringsfonds (EFSF) voldoende te voeden. Of de sterke economieën in de wereld maar even zo aardig willen zijn om daar 500 miljard tot een biljoen in te storten. Zij hebben er toch ook belang bij dat er een einde komt aan het gedonder in Europa! Hoe kort van memorie kan een politicus zijn?

Er is niet erg veel fantasie nodig om te bedenken wat Hu Jintao en Wen Jiabao gaan doen. De Chinezen hebben – in tegenstelling tot het Westen - al eerder bewezen oog te hebben voor grotere belangen dan het pure eigenbelang. Ze hebben geen belang bij het instorten van Europa en zullen te hulp schieten. Maar achterlijk zijn ze natuurlijk ook niet. Er liggen nog wel enkele openstaande rekeningen. De dagen van mevrouw Lagarde bij het IMF zijn geteld, terwijl ze er net zit. Europa zal niet langer 27 stemmen hebben in de VN, maar net als China één. In de Veiligheidsraad zal niet langer de dienst uitgemaakt worden door de overwinnaars van 1945, maar door de vijf grootmachten van nu, te weten China, India, Europa, Rusland en de USA, waarbij de Chinezen ongetwijfeld ook aandacht zullen vragen voor de Afrikaanse Staten en Zuid-Amerika. Ook de Wereldbank zal de Chinezen meer moeten bieden dan de positie van hoofd - econoom. Een en ander zal niet van vandaag op morgen gaan. Maar het water staat Europa tot aan de lippen. Merkozy hebben zich tot nu toe niet laten opjagen. Wat zich gaat wreken is dat het Westen en met name Europa de opkomende economieën te lang buiten de deur van de machtscentra gehouden heeft en te weinig vaart gemaakt heeft met de vorming van een politieke unie.

Kuifje op staatsbezoek in Amerika

Mark Rutte op bezoek bij Obama. Mijn eerste gedachte was: Kuifje in Amerika. Mark gaat vast zijn excuses aanbieden voor het feit dat Hergé in de derde versie van Kuifje in Amerika enkele zwarte personages vervangen heeft door witte. Amerikanen weten het verschil tussen België en Nederland toch niet. Al helemaal niet meer sinds de grenscontroles opgeheven zijn. En per slot van rekening hebben de Belgen nog steeds geen premier die dat zelf zou kunnen doen.

Maar Obama is niet gek. Hij kent zijn klassieken en weet dat het witwassen onder druk van de Amerikanen zelf plaatsvond. ‘No Mark, you don’t have to apologize for that, he did a great job here. Please give my best regards to Elio di Rupo’, hoor ik Barack minzaam opmerken. Vol bewondering staart Mark zijn machtige ambtgenoot aan. De helft van beschikbare halve uur is om.

Obama komt to the point. Hij wil weten hoe zijn belangrijkste bondgenoten in Europa, die aardige Nederlanders, de crisis op het continent gaan oplossen. Dat wordt nu wel tijd, want ze krijgen er zelf last van in Amerika. Mark legt uit dat hij Griekenland en Italië al overgenomen heeft, dat Merkel en Sarkozy naar zijn pijpen dansen en dat hij ook zesduizend leraren op straat zet, de kunst en cultuur de nek omdraait, de pensioengerechtigde leeftijd verhoogt, het ontslagrecht versoepelt, de werkgevers de vrije hand geeft, 500 animal cops aanstelt, de Canadese ganzen bij Schiphol gaat vergassen ( de cops moeten even de andere kant op kijken ), op de zorg en de sociale zekerheid bezuinigt, de banken overeind houdt en alle anders gekleurde Medelanders wit gaat wassen, op hun eigen kosten welteverstaan.

Obama is onder de indruk. Dat wil hij allemaal wel eens met eigen ogen komen bekijken. Mark nodigt hem graag uit en belooft een hele dag voor hem vrij te zullen houden. Het uur is om. Met een welgemeend ‘you can do it’ neemt Obama afscheid. Rutte vliegt tevreden terug met een mooie foto voor de kleinkinderen als aandenken. Hij realiseert zich in een flits dat hij wat dat betreft ook op moet schieten. Het regeringsvliegtuig moet in Brussel landen, want Schiphol is vanwege die domme ganzen te gevaarlijk. Maar eigenlijk komt het wel goed uit. Hij moet toch nog de groeten aan Di Rupo overbrengen.

Het Goede Doel: België!

De tijd dat mensen in loondienst vrijwel automatisch lid waren van een vakbond ligt ver achter ons, als we al ooit zo’n tijd gehad hebben. De tijd dat leden van een vakbond automatisch links stemden eveneens. De klassenstrijd is gestreden. We zijn allemaal tot het kapitalisme bekeerd. De nieuwe kerk heet kapitaal. Mijn moeder pleegt te zeggen: ‘wenn stroonks mes waeëd, wilt te jevaare waeëde’. De loonslaven van weleer zijn tevreden middenklassers geworden. Die gaan niet meer in de aanval en ze stemmen ook niet meer. Als ze dat wel nog doen dan is het uit ontevredenheid over de voortdurende aanvallen op hun verworvenheden. Ze willen houden wat ze hebben, vooral niet meer belasting betalen en dus stemmen ze rechts. VVD en PVV. Nieuw links heeft het niet meer over de arbeidersklasse maar over duurzaamheid. De aarde moet behouden worden voor het kapitalistisch nageslacht.

De VVD maakt dankbaar van de gelegenheid gebruik. Kamp gaat het mogelijk maken de CAO’s buiten werking te stellen in economisch zwaar weer. Hij kiest eenzijdig voor de werkgeversbelangen hetgeen natuurlijk niet zo verwonderlijk is. De verkeersboetes gaan drastisch omhoog. Vadertje staat moet wel centjes binnen krijgen. Bleker gaat vol in de aanval en laat de linkse natuurbeschermers wit wegtrekken van woede. Het CDA blijft de boerenpartij. De landbouwsubsidies zijn een heiligere koe dan de hypotheekrenteaftrek. Wilders houdt alle andere kerken buiten de deur. De loonslaven van eertijds zijn hun afkomst vergeten, hebben zich van hun wortels vervreemd en worden nu door Mammon, de god van de nieuwe kerk, willig naar de slachtbank geleid. De vakbonden piepen nog een beetje, maar een vuist maken is er niet meer bij. Het openbaar vervoer staakt in Nederland alleen nog op zaterdag en zondag en naait daarmee het gewone volk dat voor zijn weekend uitstapje op bus en trein is aangewezen.

Voor de echt linkse Nederlanders is nog maar een alternatief. Emigreren naar België! Ze doen er lang over die Belgen, maar uiteindelijk komt het goed. Di Rupo mag dan geen rode roos meer in zijn revers dragen, dat rode vlinderdasje is toch een fantastisch alternatief. Massaal lenen de Belgen hun spaargeld aan de staat. De Nederlanders zijn de Chinezen van Europa, de Belgen de Japanners. Het Goede Doel wist het al in 1982. Overal is wat, maar alleen over België kon nog getwijfeld worden. Dat is niet te streng, te eng, te heet, onecht, helemaal stuk, te druk, te zoet, te goed, te koud, benauwd, noch te nat. Iedereen lacht en de taal is er zacht. Aan de twijfel is nu een einde gekomen. In het rechtse Europa, dat maar niet federaal wil worden, staat de federale staat der Belgen fier overeind als laatste linkse redding voor de gewone man.

Ware (club)liefde

Cruijff en tien trainers dreigen met een juridische aanval op Ajax. De volksmond beweert dat liefde en haat dicht bij elkaar liggen. Ik betwijfel dat . Waar de zogenaamde liefde omslaat in haat verschijnen advocaten op het toneel. Zelf ben ik twee keer officieel gescheiden en een keer onofficieel, ik ben dus ervaringsdeskundige. De eerste officiële keer ging het soepel, we waren nog jong en onervaren. De tweede keer stroef en met advocaten. De onofficiële daartussenin was de meest pijnlijke. Voor mij is het amper voorstelbaar dat mensen die beweren van elkaar te hebben gehouden elkaar tot de laatste theelepel bevechten. De ware liefde is onvoorwaardelijk. Ze geeft zichzelf en accepteert de ander zoals die is om wie en wat die is. In de dagelijkse praktijk blijkt nogal wat liefde van de voorwaardelijke soort te zijn. Van de soort die , als ze gefrustreerd wordt, de aanval opent. Cruijff houdt hoogstwaarschijnlijk van Danny Coster en/of omgekeerd. Hij is al bijna zijn hele leven met haar getrouwd en zij met hem. Dat maakt hem/hen al uitzonderlijk. Ik moet hem er van verdenken dat hij heel goed weet wat ware liefde is. Slechts met de grootst mogelijke tegenzin laat ik een advocaat los op iemand die ik liefheb. Ware liefde verdwijnt nooit, ze is voor eeuwig. Zo ook de clubliefde.

In mijn visie is het daarom onvoorstelbaar dat Cruijff, die het voortdurend over clubliefde heeft, zou besluiten een batterij juristen op zijn grote liefde los te laten. Tenzij zijn liefde voor Ajax van de voorwaardelijke soort is. Ik hou van Ajax, zolang de club doet wat ik zeg. Ajax heeft vele minnaars gehad voor Cruijff en vele na hem. De club heeft hen allen lief, gaf en geeft hen de ruimte zich te ontwikkelen. Ze mochten zelfs vreemd gaan, zoals Cruijff naar Barcelona. Het werd hen gegund, want ware liefde verdwijnt nooit. Ware liefde verstaat de kunst van het loslaten. Zoals ouders hun kinderen los laten, zodat ze hun eigen leven kunnen gaan leiden en hen tegelijkertijd altijd weer in de armen sluiten als ze huiswaarts keren. De dynamiek van de liefde. Toenadering en verwijdering, arm in arm. Ajax houdt meer van Cruijff dan Cruijff van Ajax. Die conclusie is onontkoombaar.

Ajax was al groot toen Cruijff nog geboren moest worden. Ajax zal groot zijn lang nadat Cruijff het tijdelijke voor het eeuwige verwisseld heeft. Niemand is groter dan de club. Ajax zou bereid zijn Cruijff op de middenstip van de Arena te begraven als de wet op de lijkbezorging dat toe zou laten. Cruijff daarentegen probeert Ajax mee in zijn graf te nemen. Hij beantwoordt de liefde die de club hem geeft met een moorddadige wurggreep, knijpt alle lucht eruit. Naar lucht happend hangt de club in de touwen van de arena. De onvoorwaardelijke liefde van Ajax voor Cruijff zal het uiteindelijk winnen van de voorwaardelijke liefde van Cruijff voor Ajax.