Tuesday, 27 January 2009

Vredesgeschenk

Paus Benedictus XVI, voorheen kardinaal Ratzinger, heeft het afgelopen weekend vier in 1988 geëxcommuniceerde bisschoppen weer in de Rooms Katholieke Kerk opgenomen. De vier, Bernard Fellay, Bernard Tissier de Mallerai, Alfonso de Galarreta en Richard Williamson waren in 1988 door Marcel Lefevbre tot bisschop gewijd. Lefevbre richtte in 1970 de priesterbroederschap Pius X op. Dat deed hij als reactie op de vernieuwingen van het tweede Vaticaans concilie. Lefevbre, die in 1991 overleed, behoorde tot de traditionele vleugel van RK Kerk. Hij was bijvoorbeeld van mening dat de mis volgens de Tridentijnse Ritus, die teruggaat tot Paus Pius V (1570), opgedragen behoorde te worden.
In mei 1988 tekende Lefevbre met de toenmalige kardinaal Ratzinger een protocol, waarin hem de benoeming van één bisschop werd toegestaan. Al zijn kandidaten werden vervolgens afgewezen en hij had het gevoel dat de RK Kerk hem aan het lijntje wilde houden. Dat leidde tot de bisschopswijding van de eerdergenoemde vier en de daaropvolgende excommunicatie door de RK Kerk, die op 2 juli 1988 door Paus Johannes Paulus II bekrachtigd werd.
De vader van Marcel Lefevbre werd overigens door de nazi’s in 1944 in het concentratiekamp Sonnenberg gefusilleerd, omdat hij zich onder meer ingezet had voor vluchtnetwerken ten behoeve van Joden. Lefevbre zal zich dus wel in zijn graf omgedraaid hebben toen hij de uitlatingen van de door hem gewijde bisschop Richard Williamson hoorde, als hij ze gehoord heeft.
In 2007 heeft Paus Benedictus XVI ook al de mogelijkheden om de mis weer volgens de Tridentijnse Ritus op te dragen verruimd. De huidige Paus is dus al langer bezig om de traditionalisten weer binnen boord te halen. Toen hij amper vier maanden het ambt bekleedde had hij al een gesprek met Bernard Fellay. Daarom hoeft het opheffen van de excommunicatie uit 1988 geen verbazing te wekken.
Net als in de seculiere gemeenschap, lopen er ook in de klerikale vogels van allerlei pluimage rond. Van pedofielen tot Holocaust ontkenners. Tot de laatste categorie behoort Richard Williamson, inmiddels weer bisschop binnen de RK Kerk. Hij is een fan van Ernst Zündel, die in 1974 het boek ‘Did six million really die’ publiceerde. Daarnaast heeft hij blijk gegeven van uitgesproken opvattingen over vrouwen, communisten, vrijmetselaren, Joden en 9/11. We weten dus waar bisschop Richardson staat. Als de man strafbare uitspraken doet, moet hij vervolgd worden. Het openbaar ministerie in Regensburg doet inmiddels onderzoek naar de uitspraken van Williamson over de Holocaust. Misschien komen ze, net als het Nederlandse openbaar ministerie bij Wilders, tot de conclusie dat er geen vervolging nodig is, omdat de RK Kerk en de democratie wel tegen een stootje kan. Een rechter kan dan nog altijd anders besluiten.
Voor het overige zou ik niet al teveel aandacht besteden aan meneer Richardson. Veel van zijn collega’s hebben inmiddels afstand genomen van zijn uitspraken. De Nederlandse bisschoppen noemen zijn uitspraken zelfs idioot en respectloos. Harde taal van vergevingsgezinde gelovigen. Ze hadden ook kunnen zeggen: ‘Heer, vergeef het hem, hij weet niet wat hij zegt!’ Maar ja, uitkijken moeten we wel. Er zijn altijd weer van die domoren die achter zulke lieden aan hollen.

Monday, 26 January 2009

Over Matthijs van Boxsel gesproken!

Matthijs van Boxsel(1957) ‘ontdekte’ ik in juni 2006.

Ik kocht drie boeken van hem, te weten:
Encyclopedie van de domheid (1999), 4de druk 2002, Querido A’dam.
ISBN 9021453517/NUR 323
Morosofie, dwaze wijzen en wijze dwazen in Nederland en Vlaanderen (2001), 2de druk 2002, Querido A’dam. ISBN 9021453525/NUR 323
Deskundologie, domheid als levenskunst (2006), 1e druk, Querido A’dam. ISBN 9021453126/NUR 323

Het thema is domheid. Een bloemlezing.

Domheid manifesteert zich op elk gebied.
Domheid is het fundament van onze beschaving.
Naast wijsheid, waarheid en schoonheid is ook domheid een onderwerp van studie.
Robert Musil publiceerde in 1937 een redevoering ‘Über die Dummheit’.
Drie aspecten van domheid zijn: sufheid, koppigheid en schaamteloosheid.
Domheid is geen gebrek, maar een zelfstandige macht.
Op het punt waar de wetenschap van de domheid niet meer valt te onderscheiden van de domheid van de wetenschap begint ‘De encyclopedie van de domheid’.

Uitgangspunt: Geen mens is intelligent genoeg om zijn eigen domheid te begrijpen.
Intelligentie is niets meer dan het product van een reeks min of meer mislukte pogingen greep te krijgen op de domheid.
Centrale stelling: Cultuur is het product van een reeks min of meer mislukte pogingen met de domheid in het reine te komen, greep te krijgen op de zelfdestructieve idiotie. Onze cultuur is niets dan het product van de steeds hernieuwde pogingen achteraf de schade te beperken.

Afwisseling, ironie, agressie moeten leiden tot zo kleurrijk mogelijk falen. Cultuuruitingen zijn succesvolle blunders.
Er is studie verricht naar de zijwindgevoeligheid van de optelsom, het soortelijk gewicht van een zoen en de oppervlakte van God.
Er huist dwaasheid in al onze pogingen greep te krijgen op het bestaan.
Domheid is onkenbaar. We weten dat ze bestaat, maar we zijn altijd te laat. Domheid is een grens die altijd wordt gemist. Alleen achteraf valt vast te stellen dat we hem gepasseerd zijn. Een herkende domheid is een extra wijsheid.
Domheid is typisch voor de mens in het algemeen en noodzakelijk voor onze ontwikkeling.
Domheid is geen gebrek, maar een zelfstandige eigenschap met een geheel eigen logica.
Domheid staat niet tegenover intelligentie. Juist de combinatie van domheid en intelligentie is fataal. Epische kluchten illustreren al eeuwenlang de spanningsvolle relatie tussen intelligentie en domheid.

Domheid is het talent bewust tegen je eigenbelang te handelen, met de dood als uiterste gevolg.

De morologie onderzoekt de wetten van de domheid.
De geheime logica van ons intellect is dat wij door schade en schande wijs worden!
Wijsheid valt alleen te bereiken door schade en schande. Domheid is verantwoordelijk voor de schade en schande waar wij ‘wijs’ van worden. Domheid geeft de littekens die bij elkaar ons karakter vormen. Maar het werkt alleen onbewust. Wie bewust faalt om wijsheid te vergaren is een domkop. Wijsheid is een onbedoeld neveneffect van onze handelingen. Het is een stom geluk bij een ongeluk.

Het principe van de terugwerkende kracht regeert de wereld. Wij moeten falen om de kennis te vergaren, waarmee wij ons falen kunnen begrijpen. Ervaring komt altijd te laat. Alle wijsheid is wijsheid achteraf. Wat wij in theorie leren is het resultaat van de kennis, opgedaan door het falen van onze voorgangers.
Pas achteraf wordt een loze bewering werkelijk een profetie!

Kennis is slechts wijs en waar omdat zij door de meerderheid wordt gedeeld. Wij volgen de regel niet omdat hij doelmatig is. De regel is doelmatig omdat iedereen hem volgt. Een regel dankt zijn kracht niet aan argumenten, maar aan kuddegedrag. Doelmatigheid is geen natuurlijke eigenschap van de regel, maar het effect van gehoorzaamheid.
De automaat in de mens wordt geregeerd door de macht der gewoonte, die overtuigender is dan alle argumenten voor en tegen samen. Domheid is geen kwestie van verkeerd inzicht of gebrek aan kennis. Domheid is een kwestie van automatie.
Wij gehoorzamen de wet niet omdat zij rechtvaardig is, maar omdat de wet nu eenmaal de wet is. De wet wordt rechtvaardig als iedereen haar gehoorzaamt. De rechter doet alsof hij de misdadiger een lesje leert. Maar goed beschouwd, doet de rechter uitspraak om zijn eigen rechtsgevoel en dat van het door hem vertegenwoordigde volk in stand te houden. De rechter leert in feite slechts zichzelf mores. Dat besef is desastreus voor de rechtsorde en daarom doen wij alsof de rechter er zit om de misdadiger op te voeden. Al onze vormen van organisatie werken bij de gratie van domheid. Onze wereld draait om fantasietjes en domkoppen die erin geloven. Domheid is nuttig.

Het doel heiligt niet de middelen. Het doel is de middelen te heiligen. De middelen zijn de regels die als neveneffect orde hebben, op voorwaarde dat hun idiotie niet wordt beseft. De zaligheid van de armen van geest verdwijnt als zij beseffen dat de ondoorgrondelijke autoriteit van de wet niet bestaat buiten onze mislukte pogingen de wet naar voldoening te gehoorzamen.

Het volk bedenkt zelf de verzinsels die het later gaat geloven!

Ons bestaan speelt zich af in de kosmische ruimte tussen de per definitie onbesefte domheid en het desastreuze besef van onze domheid. Iedereen weet dat onze kennis in de lucht hangt. Dat de wetenschap een in zichzelf gedefinieerd systeem van wetten en regels behelst. Als iedereen in zijn achterhoofd weet dat ons kennen nergens op berust, wie weet dat dan niet? Onze intelligentie weet het niet. Ons denkpatroon sluit de mogelijkheid uit dat wij domheid direct zouden kunnen zien. Domheid valt niet te bereiken, maar evenmin te vermijden. Wij zitten vast in onze eigenwijsheid.

Het uitgangspunt luidt: ‘ik ben dom’.
De kloof tussen wijsheid en domheid houdt het denken gaande. Wie te zeker is van zijn zaak gaat de fout in. Domheid is een taboe. Niet voor niets lachen wij de domheid van de ander uit en proberen wij onze eigen domheid uit alle macht te verhullen. Hoe kunnen we met onze domheid leven? Hoe kunnen we verhinderen dat we er nog langer slachtoffer van zijn?

De domste oplossing is verstommen uit angst een domheid te begaan. De beste remedie tegen een begane domheid is haar te herhalen. Herhaling haalt de tragische angel uit de domheid. Zij maakt er een grap van. Onbewuste domheid wordt zo bewuste domheid. Zo wordt je humorist, in onze cultuur de belichaming van slimheid. Aan domheid valt niet te ontsnappen, maar we kunnen van onze domheid een persoonlijke, unieke domheid maken. Als we toch moeten falen, laten we dan op een zo hoog mogelijk niveau falen.

Het streven naar volledigheid, naar perfectie, wordt gefnuikt door een idiotie waar elke vorm van organisatie vroeg of laat op stuit, een ongrijpbare gekte die het systeem dreigt te vernederen tot een klucht.

Er is geen andere hel dan de angst, die overigens onlosmakelijk met het bestaan is verbonden. Angst vergalt ons plezier, maar houdt tevens de wereld draaiend. Ataraxie is de uitweg. Een toestand vrij van zorg en vrees. Onze cultuur is niets anders dan het product van vergeefse pogingen het paradijs te herwinnen. Het geluk schuilt in het verlangen, niet in de vervulling.

Niet de zondaars, maar de ‘levende doden’ vormen de schandvlek op de schepping. De holle mensen laten zich leven. Conformisten, zwevende kiezers, de zwijgende meerderheid, de kudde die gedachteloos de waan van de dag volgt, opportunisten die met alle winden meewaaien, mensen zonder standpunt, onverschilligen, lafhartigen die zich op de vlakte houden alvorens achter de rest aan te hollen. In hen wordt de dwaasheid van de schepping zichtbaar. Juist dit gedrag van de massa bepaalt uiteindelijk wat als goed en wat als kwaad wordt gekenmerkt. De dwazen tonen de verborgen waarheid van de orde. Zij verstoren die orde niet. Willen wij niet de grond onder onze voeten verliezen, dan moeten wij ons van de domme houden voor de domheid in het hart van alle systemen die wijsheid in het verschiet stellen.

Smoesjes leiden altijd al een eigen leven. Hun verschijning betekent meestal het begin en tevens het einde van het gesprek. Zij gaan de dialoog uit de weg, laten geen ruimte voor discussie of tegenspraak, zijn doof voor anderen en belazeren zichzelf. Niet de incidentele doodzonde staat centraal, maar de structurele nalatigheid. Het goede geweten dat zichzelf een rad voor ogen draait en zich van geen kwaad bewust is. Deze kleine ondeugden vallen te herleiden tot de universele hoofdzonden als luiheid, spilzucht en ijdelheid.

Sunday, 25 January 2009

Het voordeel van twijfel

Gisteren hoorde ik Georgina Verbaan bij Pauw en Witteman zeggen, dat hoe meer ze over junks en drugs las, hoe minder ze ervan leek te weten. Dat lezen deed ze ter voorbereiding op haar rol in de film 'Oogverblindend', die op 21 januari in premiere is gegaan. Ik geloof, dat dit in zijn algemeenheid waar is. Mensen die veel lezen en daardoor misschien iets meer weten, worden voorzichtiger, genuanceerder. Hoe minder kennis van zaken, hoe steviger vaak het standpunt. Degenen die het zekerst van hun zaak lijken, weten er vaak het minst van. Twijfel is een symptoom van wijsheid. Blijven twijfelen, ook als een beslissing genomen is, kan geen kwaad. Niet besluiten soms wel. Het spanningsveld tussen twijfel en besluitvaardigheid is broodnodig. Want geen mens is, zoals Matthijs van Boxsel schrijft, intelligent genoeg om zijn eigen domheid te begrijpen. Blijven twijfelen dus!

Saturday, 24 January 2009

Wachten op de knal

Hoe zit dit bestaan in elkaar ? Wat is onze plaats op dit planeetje in het onmetelijke heelal? Hoe zit het met de belangrijkheid die we onszelf – als menselijk ras – toedichten en die zwaar gerelativeerd moet worden? We zijn niet opgewassen tegen 10 weken extreem warme temperaturen. Dan wordt het oppervlaktewater te warm, waardoor het niet meer gebruikt kan worden om onze elektriciteitscentrales te koelen en de stroomvoorziening in gevaar komt. Wie heeft een aggregaat ? Wat gaat er allemaal mis als we geen stroom meer hebben. Of geen drinkwater. De rampen zijn niet te overzien. Aardbevingen. Bosbranden. Een springvloed. Wekenlange regen. Het weer alleen al. We praten er waarschijnlijk zo veel over omdat we intuïtief weten, dat het onze grootste vijand is. En maar doen alsof we het allemaal onder controle hebben. Wijsneuzen genoeg. Het gaat goed met de democratie. Maar de vrijheid is in gevaar. De dictatuur van de minderheid dreigt. De jacht, een oermenselijke activiteit, staat onder druk. Dreigt te worden verboden door acties van zichzelf ethisch hoog achtende cultuurmalloten, die niet beseffen hoe ver ze inmiddels van de natuur verwijderd zijn. Medici en andere fanatici grijpen de macht. Proberen de samenleving naar hun hand te zetten. Mensen lijken eeuwig te willen leven. Zouden we de tijdelijkheid niet beter kunnen benutten als we haar accepteerden en niet zo krampachtig probeerden te verlengen? De rokers worden aangepakt. Wie volgen? De bromfietsers, de automobilisten, de ruimtevaarders, de wc-gebruikers. Waar leidt dit toe? Wat willen we bereiken? Gaat het echt allemaal om macht ? Wie wil het voor het zeggen hebben ? En wat gebeurt er als ze het voor het zeggen hebben ? Of als anderen ook iets te zeggen willen hebben ? Praten, maar ook nog steeds slaan, schoppen en schieten. Onze compromissen sterven in schoonheid en wij in onze compromissen. Niets is meer eenvoudig of duidelijk. Alles is ingewikkeld of gecompliceerd. We kunnen de werkelijkheid niet uitleggen omdat ze te moeilijk voor ons geworden is. Is dat echt zo ? Of is die eigenlijk heel simpel, maar willen we dat niet meer zien. Leef met vlag en wimpel, maar hou het simpel. Als teveel mensen het begrijpen zijn er teveel machtig. Kennis is toch macht ? Binnen- en buitenlandse – ismen en - isten vormen de grootste bedreiging voor het evenwicht , de stabiliteit van onze samenleving. Het zijn de intoleranten die ons voortbestaan bedreigen. Het zijn degenen die hun wil, hun opvattingen, hun visie met ( politieke ) dwang aan anderen proberen op te leggen. Maar ook zij die niets te verliezen hebben. Waarvoor geen perspectief bestaat. Zij nemen, zonder aanzien des persoons , zonder respect voor leven wat ze nodig denken te hebben. Tegen hen zal niet opgetreden worden. Dat is te gevaarlijk voor onze agentjes. Die dachten zekere, door de overheid betaalde, baantjes te hebben. Maar toch zeker geen werk, waarbij gevaar voor eigen leven een factor van betekenis zou kunnen zijn. De samenleving wordt uit het lood geslagen, verliest haar evenwicht en komt ten val. Er is een chronisch gebrek aan leiding en charisma. Wij accepteren nauwelijks nog leiding, want we weten het toch allemaal beter. Ons systeem is rot. De worm zit erin. Van binnenuit wordt het opgevreten. Langzaam, maar heel zeker. Tot het ploft. Het wachten is alleen nog maar op de knal.

Friday, 23 January 2009

Hoed u voor de preventiestaat! 1. De bromfiets

Hoeveel bromfietsen er in Nederland precies rondrijden weten we niet precies. Het zijn er naar schatting zo'n 600.000. In 2010 moeten nieuwe bromfietsers naast het al verplichte theorie-examen ook een praktijkexamen gaan afleggen. Het totale pakket gaat voor nieuwe rijders ongeveer 400 euro kosten. Wat wil minister Eurlings bereiken? 10% minder dodelijke slachtoffers. Dat klinkt groots, maar het gaat om 8 mensen(levens).

Laten we eens naar de cijfers kijken.
In 1998 kwamen er 87 bromfietsers om in het verkeer. In 2006 waren het er weer of nog steeds 86 en in 2007 80. Ook in 2001 en 2004 waren het er 87.

Welke maatregelen zijn er in al die jaren genomen om het aantal dodelijke verkeersslachtoffers onder bromfietsers te verminderen?Sinds 1975 is het dragen van een helm verplicht. In 1996 ( dat jaar vielen er 97 bromfietsdoden ) is het bromfietscertificaat ingevoerd. In 1999 kwam de maatregel 'bromfiets op de rijbaan' ( 106 bromfietsdoden dat jaar ). Sinds 1 oktober 2006 is het certificaat verdwenen en vervangen door het rijbewijs AM. Vanaf 2007 moeten alle brom- en snorfietsen een kenteken hebben. In Europees verband werden maatregelen genomen om het opvoeren van brom- en snorfietsen moeilijker te maken.

Voorzichtig concluderend kan gesteld worden, dat al die maatregelen weinig tot niets opgeleverd hebben. Wel is de burger op steeds hogere kosten gejaagd.
Kennelijk weigeren wij te accepteren, dat het simpele feit dat er ongeveer 600.000 brom- en snorfietsen rondrijden per jaar zo'n 87 doden kost (0,0145%).

Het streven naar een 0%-risicomaatschappij leidt tot absurde maatregelen, waarvan de kosten voor burgers in geen enkele verhouding meer staan tot de maatschappelijke opbrengst. Minister Eurlings is inmiddels kennelijk ook ingepakt door zijn ambtelijke adviseurs, die in grote getalen elke ochtend naar hun werk komen om maatregelen te verzinnen waar niemand om vraagt en die niets opleveren.
In plaats van de conclusie te trekken dat welke maatregel dan ook, anders dan het totaal verbieden van de brom- en snorfiets, niet leidt tot een aanmerkelijke daling van het aantal dodelijke bromfietsslachtoffers en die 87 maar te accepteren, doen we er nog een schepje bovenop in 2010. En dat zal in 2015 wel nog een keer gebeuren als blijkt dat het er dan nog steeds 87 zijn. Zo werkt de preventiestaat!

Thursday, 22 January 2009

Terug naar nu!

Het gerechtshof in Amsterdam heeft besloten dat Wilders zich voor de strafrechter moet verantwoorden voor zijn uitlatingen in verschillende media en ook voor zijn film Fitna. Wilders zou aanzetten tot haat en discriminatie met eenzijdige, sterk generaliserende formuleringen die een radicale strekking hebben. Formuleringen, die mensen in hun waarde aantasten. Ons openbaar ministerie vond eerder dat Wilders niet vervolgd hoefde te worden, omdat onze democratie wel tegen een stootje kan. En Wilders? Die is aangeslagen, zo laat hij weten. Hij kan kennelijk niet tegen een stootje. Al weer een zwarte dag voor de vrijheid van meningsuiting. Voor de democratie.
Natuurlijk heeft ook deze medaille verschillende kanten.
Mag je kritiek hebben op de islam, het christendom, de joden en ga zo maar door? Ja, dat mag. Mag je generaliseren en hele bevolkingsgroepen op een hoop gooien? Misschien. Maar vast staat dat je dan de werkelijkheid geweld aan doet. Je spreekt bewust en opzettelijk onwaarheid. We weten al, dat Wilders niet van nuanceren houdt en dat hij niet tegen kritiek kan. Iedereen die het niet met hem eens is kan de pot op of het gekkenhuis in. Hij is niet in staat om op het scherp van de snede te debatteren zonder te vervallen in platitudes. Hij wil niet verbinden, hij wil verdelen. Onze wet kent een haatzaai-artikel en dat zou Wilders, die deel uitmaakt van de wetgevende macht moeten weten. De wet geldt voor iedereen en dus ook voor hem. De ‘rule of law’ is een van de pijlers van de democratie.
Hitler is ook democratisch aan de macht gekomen. Dat bewijst dat het volk soms tegen zijn eigen domheid beschermd moet worden. Maar hoe doe je dat op democratische wijze? Dat kan alleen maar als iedereen zijn of haar verantwoordelijkheid neemt, door zich de vraag te stellen wat gedaan moet worden om die democratie te beschermen en beter te maken. Het antwoord kan verschillen. Wat gedaan moet worden derhalve ook. Als individuele kiezers moeten wij ons de vraag stellen of het ons als samenleving verder brengt als we op Wilders stemmen. De media moeten zich de vraag stellen of het ons verder brengt als alles wat Wilders uitkraamt goed genoeg is om de voorpagina te halen. Of het nieuws is als hij weer eens een hele bevolkingsgroep of religieuze gemeenschap beledigt. Of zij niet juist de nuances moeten aanbrengen die Wilders bewust achterwege laat. Het openbaar ministerie en de rechterlijke macht moeten erop toezien, dat niemand zichzelf boven de wet plaatst. Of het nu een politieagent is die tegen een kerk plast of een volksvertegenwoordiger die aanzet tot haat en discriminatie.
Wilders wil nu natuurlijk niets liever dan het zielige jongetje uithangen, dat niet mag zeggen wat hij wil. Of de martelaar, die aan de schandpaal genageld wordt door al die watjes die ons land al tijden onveilig maken. De uitspraak van het gerechtshof komt hem eigenlijk wel van pas. Wilders is niet zielig en hij is ook geen martelaar. Hij is een berekenende politicus, die macht wil en die denkt hij te kunnen verwerven door ongenuanceerd stelling te nemen. Hij onderschat ons. De grote meerderheid doorziet zijn spel.

Even terug naar februari 2008!

Het kost me enige moeite. Ik moet mezelf overwinnen. Ik twijfel. Moet ik er nu aandacht aan besteden? Want dat is juist wat hij wil. Aandacht. Stemmen. Volgens Geert Wilders kan minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken 'de pot op'. Lafbekken zijn het, ze doen het in hun broek voor die moslims. Zo niet Wilders. Die is moedig. Hij durft te zeggen wat velen alleen maar denken. Hij ziet het gevaar. Stoere taal. Maar laten we ons eens proberen voor te stellen wat er gaat gebeuren als de Partij voor de Vrijheid het in Nederland voor het zeggen krijgt. Dan wordt de Koran verboden en zullen er waarschijnlijk massale boekverbrandingen plaats gaan vinden. De ruiten van door moslims gedreven winkels zullen ingegooid gaan worden, door niet door enige diepgang gehinderde vrijheidsstrijders. Moslims worden opgepakt en gedeporteerd. Er komt een hek om Nederland te staan. Klinkt bekend. Wilders vergelijkt zelf de Islam met het nationaal-socialisme. Nu is Wilders geen socialist, maar zeker wel een nationalist. Fitna, beproeving. Is de Islam de beproeving waar Nederland voor staat? Of is dat juist Wilders zelf? Waar de nuance ontbreekt,regeert de oppervlakkigheid. de Partij voor de Vrijheid zou wel eens de grootste bedreiging voor die vrijheid kunnen blijken te zijn. In een vrij land mag Wilders doen wat hij doet. En zeggen wat hij zegt. Wat ik me afvraag is of hij, als hij het ooit voor het zeggen krijgt in Nederland, nog iemand toe zal staan om een film te maken over de beproeving die hij voor onze democratie is gebleken. Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Wilders is het echte gevaar!