Paraskevidekatriafobie

Nooit van gehoord? In de psychologie wordt zo de angst voor vrijdag de dertiende genoemd. Het woord schiet je op zo’n dag als vandaag alleen niet onmiddellijk en spontaan te binnen. Wat hebben wij met vrijdag de dertiende? Op vrijdag stelden de Romeinen hun ter dood veroordeelden terecht. Ook Jezus werd op een vrijdag gekruisigd. Aan het laatste avondmaal zaten 13 personen aan. Judas was de dertiende. Ook de Engelsen voltrokken hun doodvonnissen op vrijdag. Op vrijdag 13 oktober 1307 werden alle Tempeliers in Frankrijk op bevel van Philips de Schone gearresteerd. De valse beschuldigingen leidden uiteindelijk tot de vernietiging van de orde. Een Noorse sage verhaalt dat de kwaadaardige god Loki als ongenode dertiende gast op een feest verschijnt en de aarde in rouw dompelt. Bijgeloof. Voor een kwart van de Nederlanders is het een geloof, dat hen verbiedt op deze dag te trouwen. Dertien personen aan een tafel brengt ongeluk. In 1891 besluit een moedige Amerikaanse officier elke dertiende van de maand met dertien personen te dineren. De eerste bijeenkomst was op een vrijdag. De economie krijgt op zo ’n dag een tikje. Er worden minder zaken gedaan. Veel mensen blijven thuis en zijn extra voorzichtig. Daardoor gebeuren er minder ongelukken dan op andere dagen. Ongelukken op vrijdag de dertiende overkomen vooral degenen die ze op zo ’n dag verwachten. Er schijnen vliegtuigen te zijn waarin geen rij dertien voorkomt, flatgebouwen , waarvan de liften geen dertiende verdieping kennen en hotels die geen kamer met nummer 13 hebben.

In Griekenland, Spanje en Latijns – Amerika is niet vrijdag, maar dinsdag de dertiende een ongeluksdag. Dat schijnt te maken te hebben met Marte ( Mars ), bij de Grieken Ares, de god van de oorlog. De dag staat synoniem voor de rode planeet die geweld, bloed en destructie brengt. Bij de Maya’s was dertien daarentegen juist een heilig getal. In Italië is het vrijdag de zeventiende. Veel Italianen zullen op die dag nog eens extra over hun malocchio - hangertje wrijven. Het getal 17 brengt in Italië namelijk ongeluk. Het is niet helemaal duidelijk waarom dit zo is. Een verklaring luidt dat het te maken heeft met de schrijfwijze in Romeinse cijfers. 17 wordt met deze cijfers namelijk als XVII geschreven. In de Middeleeuwen, toen Italiaanse volkeren voornamelijk dialect spraken en er veel analfabetisme was, verwarden ze XVII en VIXI. Het laatste betekent in het Latijn 'ik heb geleefd' en werd veel op graven van overledenen geschreven. Vandaar dus dat het getal 17 in Italië met de dood wordt geassocieerd, en dus vermeden moet worden. Daarom heet de Renault 17 in Italië R177 heet en hebben de vliegtuigen van Alitalia geen stoelnummer 17 . Het bijgeloof gaat soms zelfs zo ver dat in sommige straten huisnummer 17 wordt overgeslagen.

Bij de Amsterdamse dierenopvang had u vandaag een zwarte ( belastingvrije ) kat kunnen krijgen om uw ongeluk compleet te maken. Als u vandaag niet naar buiten durfde dan lijdt u aan paraskevidekatriafobie! Per vierhonderd jaar heeft u er maar 688 keer last van.

Waarin grote landen klein kunnen zijn.

Afzakkende, laaghangende spijkerbroeken bijvoorbeeld. Een rechter in de Verenigde Staten heeft een van heling verdachte man tot drie dagen cel veroordeelt vanwege een afzakkende, op half zeven hangende, spijkerbroek. Minachting van de rechterlijke macht. Zodra hij uit de gevangenis komt moet hij een riem of een passende broek kopen. De ironie wil dat sommige verhalen vertellen dat de laaghangende spijkerbroek juist in de gevangenissen haar oorsprong vindt. Om te voorkomen dat ze zich ermee ophangen moeten gevangenen namelijk hun broekriem inleveren. Het gevolg laat zich raden. Het zal niet lang meer duren voordat de laaghangende spijkerbroek in de Verenigde Staten verboden gaat worden. Er schijnen in New Yorkse buurt Brooklyn al zes billboards te staan met grote advertenties van senator Eric Adams met de oproep ‘stop the sag!’ De boodschap is: We are better than this. Raise your pants, raise your image! Maar dat kan ook een1 april grap van Elsevier zijn.

Een ander groot land is bezorgd. De salafisten willen in Duitsland zo’n 25 miljoen korans gratis uit gaan delen. Politici van Christen -Democratische huize noemen het een agressieve actie, die gestopt zou moeten worden. Ze vrezen dat het een poging is om meer jongeren te werven voor de radicale islam. Van de 81 miljoen Duitsers staan er 24,7 als katholiek geregistreerd en 21,1 als behorend tot de evangelische kerk. Ik kan me wel voorstellen dat de katholieken bang zijn dat hun wervingskracht onder jongeren, zeker de laatste tijd, als sneeuw voor de zon smelt. Misschien dat het gratis uitdelen van 25 miljoen Bijbels ( het correctieprogramma van mijn computer geeft aan dat Bijbel met een hoofdletter moet, terwijl dat bij koran niet hoeft!!!!!) het tij vermag te keren. Wie gelooft wordt zalig.

Leerdammertje

Wat is uw eerste gedachte bij een Leerdammertje? Bij mij komt als allereerste gedachte die aan een kaasje op. Fout! Een Leerdammertje is de nieuwste verworvenheid van de parlementaire journalistiek. Het is erop gericht om parlementariërs en ministers te kakken te zetten en indien enigszins mogelijk uit schaamte tot het opgeven van hun zetel te verleiden. Als er al mediastilte bij de regering heerst, dan kan het journaille bijna niet anders dan zelf maar nieuws maken. De krant moet immers vol en ook de zendtijd op radio en TV moet nuttig besteed worden. Omdat vrijwel niemand nog belangstelling heeft voor serieus nieuws, dat toch bijna altijd negatief is, worden de programmamakers creatief. Ze schakelen over op niet serieus en zogenaamd grappig. Er is al zoveel ellende, dus laten we het volk eens iets om te lachen geven. Het begon bij PvdA ‘er John Leerdam. De vrijgelaten, niet bestaande terrorist Jablabla en de al meer dan zes jaar in coma liggende Israëlische politicus Ariel Sharon werden hem fataal. Politici schijnen massaal last te hebben van het niet willen toeven dat ze iets niet weten. Er is overigens geen reden om aan te nemen dat enkel politici daar last van hebben. Wie wil dom lijken? Er zijn zelfs journalisten, die beweren dat Christus op witte donderdag aan het kruis genageld is. Prachtige kandidaten voor de Grote Jezus Quiz van de EO. Die ging in de ogen van veel gelovigen te ver. Grappen over de rug van Jezus Christus zijn beledigend. EO - directeur Arjan Lock verontschuldigde zich. Door de vormkeuze, gericht op het bereiken van kijkers, die niet zoveel met religie hebben, voelde menigeen zich in het kruis getast. Gelukkig zijn er nog mensen die vinden dat er grenzen zijn. Grappen maken over de rug van anderen, met de vooropgezette bedoeling hen te beschadigen, heeft wat mij betreft weinig met humor te maken. Ook Ineke van Gent, Tweede – Kamerlid voor GroenLinks kwam aan de beurt. Voor haar werd door Giel Beelen ( gaat ie mee of zegt ie nee? ) de rol van Nixon, die toch al een tijdje dood is, in de verkiezingscampagne van Obama als valstrik opgezet. En Ineke ging mee. Heel erg dom, zegt ze achteraf zelf. Er zullen nog wel meer slachtoffers gevonden worden. Mensen die niet dom willen lijken. Er zal vast ook wel een val op te zetten zijn waar Giel Beelen in trapt. Want ook Giel wil vast niet dom overkomen. De vraag is wat wij met zijn allen wijzer worden van dit gedoe. Misschien komen we tot de ontstellende ontdekking dat we meer niet dan wel weten. Maar is dat nieuws? Van mij mag het Leerdammertje gewoon een kaasje blijven en is iedereen die toegeeft dat hij iets niet weet een absolute slimmerik. In tegenstelling tot wat wij willen geloven, zijn ook politici en journalisten maar gewone mensen en geen alweters. We moeten er maar aan wennen, dat we geleid en geïnformeerd worden door gewone, feilbare en ijdele mensen en niet door een soort Übermenschen. Als we onze verwachtingen op dat punt enigszins bijstellen zijn dergelijke programma’s plotseling veel minder leuk. Mocht Beelen de intentie hebben dat verwachtingspatroon bij ons bij te stellen, dan heeft hij mijn zegen. Ik betwijfel echter in hoge mate of hij die positieve intentie heeft. Het lijkt mij bij hem eerder te gaan om het voor sommige mensen mooiste aller vermaken, het leedvermaak.

Nog een keer Roermond

De kop van de rubriek ‘De Peilstok’ in Dagblad De Limburger van afgelopen zaterdag luidde: ‘Democratisch nog niet rechtvaardig’. Ik miste meteen het woordje ‘is’. ‘Wat vinden inwoners van Roermond?’ Hier was het woordje ‘de’ bewust en gelukkig maar weggelaten. Aan het woord kwamen namelijk vier van de 56.000 inwoners. Een welzijnswerkster, een programmamaker, een justitie leerkracht en een kunstenaar. Doorsnee van de bevolking zullen we maar zeggen. Wie nu op grond van de kop verwacht zou hebben dat een van die vier iets over democratisch hoeft niet rechtvaardig te zijn gezegd zou hebben kwam bedrogen uit. Een van de vier, de programmamaker, zei iets over democratie. ‘Als de (gemeente)raad en daarmee blijkbaar een groot deel van de bevolking vindt dat Van Rey moet blijven zitten, dan is dat zo’. Over de vraag of dat dan ook rechtvaardig is, sprak geen van de vier. Typisch geval van een vlag die de lading niet dekt of negatiever uitgedrukt stemmingmakerij. Deze krant , zoals ze zichzelf altijd zo beeldend beschrijft als deze krant een onthulling meent te hebben, vindt kennelijk dat een democratisch genomen besluit nog niet rechtvaardig hoeft te zijn. En daarin heeft ze gelijk. Een democratisch genomen besluit om alle buitenlanders het land uit te gooien is bijvoorbeeld niet rechtvaardig. Democratie is derhalve niet per definitie rechtvaardig. Maar inherent aan dat systeem is dat de meerderheid beslist. In Roermond is dat de meerderheid van de helft van de kiesgerechtigde bevolking. Van de 44.000 opgeroepen kiezers, kwamen in Roermond bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2010 namelijk 50,94% naar de stembus, zeg maar een dikke 22.000 personen. De coalitie heeft 21 zetels in de gemeenteraad. Met een kiesdeler van 722 zou je globaal kunnen zeggen dat ze een dikke 15.000 inwoners van de stad vertegenwoordigt. Iets meer dan een derde van de stemgerechtigden dus. Van Zo werkt onze democratie inmiddels. Niet de meerderheid, maar de meerderheid van de helft beslist. Misschien is dat wel niet echt democratisch en toch rechtvaardig. Want dan had die andere helft ook maar moeten gaan stemmen. Ze hadden de gelegenheid maar hebben er geen gebruik van gemaakt, omdat de democratie hen kennelijk niet meer interesseert. Elders in de wereld vechten mensen ervoor totdat ze erbij neervallen, maar dat stadium zijn wij natuurlijk al lang gepasseerd. Wij zijn de democratie voorbij. In het artikel stond niet of de vier inwoners die aan het woord kwamen in 2010 hun stem uitgebracht hadden. Behept met vooroordelen als ik ben ga ik er, gezien hun beroepen, maar van uit dat ze dat wel gedaan hebben. Alles overziende bedacht ik dat de kop boven het artikel misschien beter had kunnen luiden: ‘Rechtvaardig, maar ook democratisch?’

Kan Reinhold Robbe niet beter emigreren?

Ik hoef het niet op te nemen voor Günter Grass. Daar heeft de Nobelprijswinnaar mij absoluut niet voor nodig. Hij heeft gesproken, in zijn geval geschreven, en doet er verder het zwijgen toe. Als je geknipt en geschoren wordt, moet je even doodstil blijven zitten. De reacties op zijn werk spreken hun eigen taal. Ik probeer slechts die taal goed te verstaan. Grass heeft het bestaande taboe op het leveren van kritiek, vooral door Duitsers, op Israel bewust en opzettelijk willen doorbreken. Is het niet juist een belangrijke maatschappelijke functie van kunst om bestaande normen en waarden te doorbreken, om vastgeroeste ideeën op losse schroeven te zetten?

Wie zijn gedicht echt gelezen heeft kan niet anders dan tot de conclusie komen dat hij dat op een genuanceerde manier doet. Niet alleen de opstelling van Israel , ook die van Iran en zijn eigen Duitsland wordt ter discussie gesteld. De meeste reacties hebben helaas niet het niveau van de bijdrage van Grass. Er zijn, ook in Israel, uitzonderingen. Een stabiele democratie moet op basis van argumenten in staat zijn met de kritiek die hij levert om te gaan, de discussie te voeren.

Een inreisverbod, omdat Grass ooit lid van de Waffen - SS was, probeert alleen de auteur te demoniseren. Grass is in oktober 1927 geboren. Als 17 – jarige kwam hij in Amerikaans krijgsgevangenschap. Hij heeft een nazi - uniform gedragen en is dus automatisch een geweldig oorlogsmisdadiger geweest . Het zou zo maar kunnen dat er grotere oorlogsmisdadigers in Israëlische legeruniformen rondlopen. De reactie van de staat Israel getuigt van angst voor confrontatie met de feiten en is erop gericht het Calimero – denken, waarmee daar vrijwel alles wat krom is rechtgepraat wordt, in stand te houden. Overigens verwacht ik niet dat Grass wakker zal liggen van het besluit dat het beloofde land voor hem niet langer toegankelijk is. Wie wil vrijwillig verblijven in een land waar de paranoia van de muren blijft druipen?

De Duitse regering reageert helemaal niet. Het Auswärtige Amt had wellicht op kunnen merken dat er in de Bondsrepubliek sprake is van vrijheid van meningsuiting en dat de heer Grass derhalve recht heeft op zijn mening, die overigens niet de mening van de regering is. De regering heeft er namelijk belang bij duikboten te kunnen blijven leveren. Dat is immers goed voor de economie en die is nu eenmaal belangrijker dan welk principe dan ook.

De kroon spant, wat mij betreft, de voorzitter van de Deutsch – Israelische Gesellschaft, Reinhold Robbe. Een naam om nooit te vergeten. Zijn reactie staat bol van dodelijke bijvoeglijke naamwoorden. Hij spreek van een ZOGENAAMD gedicht. Van een OPGEBLAZEN cultuurtitaan. Van een OUDE man die het contact met de werkelijkheid verloren heeft. Je zal maar gezegend zijn met zo’n pleitbezorger voor een goede relatie tussen Duitsland en Israel. Wat mij betreft heeft ook deze heer recht op zijn mening, maar als ik inwoner van Duitsland was, zou ik me een stuk veiliger voelen als hij onmiddellijk naar Israel emigreerde. Hij past beter in een cultuur waar argumenten gemeden worden en holle kretologie bon ton is.

Eerst goed lezen! Dan nadenken over de onstane ophef!

Was gesagt werden muss
(Günter Grass)

Warum schweige ich, verschweige zu lange,
was offensichtlich ist und in Planspielen
geübt wurde, an deren Ende als Überlebende
wir allenfalls Fußnoten sind.

Es ist das behauptete Recht auf den Erstschlag,
der das von einem Maulhelden unterjochte
und zum organisierten Jubel gelenkte
iranische Volk auslöschen könnte,
weil in dessen Machtbereich der Bau
einer Atombombe vermutet wird.

Doch warum untersage ich mir,
jenes andere Land beim Namen zu nennen,
in dem seit Jahren - wenn auch geheimgehalten -
ein wachsend nukleares Potential verfügbar
aber außer Kontrolle, weil keiner Prüfung
zugänglich ist?

Das allgemeine Verschweigen dieses Tatbestandes,
dem sich mein Schweigen untergeordnet hat,
empfinde ich als belastende Lüge
und Zwang, der Strafe in Aussicht stellt,
sobald er mißachtet wird;
das Verdikt "Antisemitismus" ist geläufig.

Jetzt aber, weil aus meinem Land,
das von ureigenen Verbrechen,
die ohne Vergleich sind,
Mal um Mal eingeholt und zur Rede gestellt wird,
wiederum und rein geschäftsmäßig, wenn auch
mit flinker Lippe als Wiedergutmachung deklariert,
ein weiteres U-Boot nach Israel
geliefert werden soll, dessen Spezialität
darin besteht, allesvernichtende Sprengköpfe
dorthin lenken zu können, wo die Existenz
einer einzigen Atombombe unbewiesen ist,
doch als Befürchtung von Beweiskraft sein will,
sage ich, was gesagt werden muß.

Warum aber schwieg ich bislang?
Weil ich meinte, meine Herkunft,
die von nie zu tilgendem Makel behaftet ist,
verbiete, diese Tatsache als ausgesprochene Wahrheit
dem Land Israel, dem ich verbunden bin
und bleiben will, zuzumuten.

Warum sage ich jetzt erst,
gealtert und mit letzter Tinte:
Die Atommacht Israel gefährdet
den ohnehin brüchigen Weltfrieden?
Weil gesagt werden muß,
was schon morgen zu spät sein könnte;
auch weil wir - als Deutsche belastet genug -
Zulieferer eines Verbrechens werden könnten,
das voraussehbar ist, weshalb unsere Mitschuld
durch keine der üblichen Ausreden
zu tilgen wäre.

Und zugegeben: ich schweige nicht mehr,
weil ich der Heuchelei des Westens
überdrüssig bin; zudem ist zu hoffen,
es mögen sich viele vom Schweigen befreien,
den Verursacher der erkennbaren Gefahr
zum Verzicht auf Gewalt auffordern und
gleichfalls darauf bestehen,
daß eine unbehinderte und permanente Kontrolle
des israelischen atomaren Potentials
und der iranischen Atomanlagen
durch eine internationale Instanz
von den Regierungen beider Länder zugelassen wird.

Nur so ist allen, den Israelis und Palästinensern,
mehr noch, allen Menschen, die in dieser
vom Wahn okkupierten Region
dicht bei dicht verfeindet leben
und letztlich auch uns zu helfen.

Objectieve en subjectieve volmaaktheid

Gisteren stonden op de opiniepagina van de NRC vier columns bij het afscheid van J.L. Heldring. Een daarvan schreef Bas Heijne. In zijn bijdrage staat de zin: “Wie niet in volmaaktheid gelooft, beziet de dwalingen van de wereld met een vergevingsgezinde blik”. Bestaat volmaaktheid echt of is ze slechts in onze geest, als ideaaltypering van iets of iemand aanwezig ? Als het altijd beter kan betekent dat tegelijkertijd dat het nooit geheel volmaakt is. Volmaaktheid is een filosofisch of theologisch concept, waarin iets of iemand een bepaalde eigenschap of alle eigenschappen in de hoogste mate bezit. Is een stoel volmaakt als je erop kunt zitten? Wat zouden wij nog van die stoel kunnen zeggen als hij volmaakt is? Misschien kunnen we er wel op zitten, maar zit hij desondanks niet lekker. Dan is de volmaakte stoel voor iemand met rugklachten een andere dan voor iemand die van dat lichaamsdeel geen hinder ondervindt. Volmaaktheid wordt zo tot een subjectief begrip. Tegelijkertijd blijkt de stoel meer eigenschappen te hebben dan het bieden van een mogelijkheid om erop te zitten. Hij kan ook nog mooi zijn of comfortabel. Objectief is de stoel volmaakt als je erop kunt zitten. Subjectief is de stoel volmaakt als we dat erop zitten ook nog als geriefelijk ervaren en hem ook nog mooi vinden. Als er mensen zijn die niet in volmaaktheid geloven , zijn er dan ook mensen die daarin wel geloven? Zijn mensen die er wel in geloven dan automatisch minder of niet geneigd de wereld met een vergevingsgezinde blik te bezien? Wie niet in volmaaktheid gelooft is wellicht eerder geneigd de wereld te accepteren zoals zij zich aan ons voordoet . Wie er wel in gelooft probeert de wereld misschien steeds weer te veranderen, beter maken, meer op het ideaalbeeld te laten lijken. Ondanks het feit dat we beweren dat niemand volmaakt is, zeggen we van sommige mensen wel dat ze volmaakt eerlijk of volmaakt integer zijn. Ze bezitten dan kennelijk één eigenschap in de hoogste mate. Hoe kunnen we ooit helemaal zeker weten of iemand volmaakt eerlijk of integer is? Bestaat er bij mensen ook een objectieve en een subjectieve volmaaktheid, net als bij de stoel? Ik zou kunnen beweren dat een mens objectief volmaakt is als alles erop en eraan zit en alle organen en systemen functioneren zoals het moet. Soms is het mogelijk iets te repareren of te vervangen en soms kan dat niet en moet de mens objectief onvolmaakt verder door het leven. Wanneer is de mens subjectief volmaakt? Gelovige mensen geloven er niet in. Wie zonder zonde is werpe al eeuwenlang de eerste steen. En het wordt kennelijk niet beter. Desondanks lijken met name politici en dienaren van God op aarde de schijn van volmaaktheid op te moeten houden. Zij lijken alle eigenschappen tot in de hoogste mate te moeten bezitten. Waar blijkt dat dit niet zo is, omdat zij ook slechts subjectief onvolmaakte mensen zijn en niet alle eigenschappen tot in de hoogste mate kunnen bezitten, leidt dit veelal tot de nodige commotie. Wordt die veroorzaakt door het feit dat we om de een of andere reden aannemen dat zij volmaakter dienen te zijn dan we zelf kunnen zijn? Of wellicht door het feit dat we allemaal eigenlijk wel in volmaaktheid geloven en van hen verwachten dat ze voorop gaan in de strijd om een betere wereld?